Netscape Navigator: 1994 жылғы алғашқы веб-шолушысы

Кіріспе

Netscape компаниясының 1994 жылы шығарған веб-браузері – Netscape Navigator өнімінің түпнұсқасы (1-ден 4.08 нұсқасына дейін).

Netscape Navigator – тоқтатылған, жеке меншік веб-браузері және Netscape желісінің бастапқы браузері, 1-ден 4.08 және 9.x нұсқаларына дейін. Бұл Netscape Communications Corp компаниясының флагмандық өнімі болды және 1990 жылдары қолдану көрсеткіштері бойынша ең көп таралған веб-браузер еді. Бірақ шамамен 2003 жылға қарай пайдаланушылар базасы дерлік жойылды. Бұл, ішінара, Netscape Corporation (кейіннен AOL сатып алды) 1990 жылдардың соңында Netscape Navigator-дің техникалық жаңаруларын жеткілікті деңгейде қолдамағандықтан болды. Netscape бизнесінің құлдырауы Microsoft компаниясының монополияға қарсы сот процесінің негізгі мәселесі болды, онда сот Microsoft-тың Internet Explorer-ді Windows операциялық жүйесімен біріктіруі монополиялық және заңсыз бизнес практикасы екенін анықтады. Алайда, бұл шешім Netscape үшін кеш болды, себебі Internet Explorer сол кезде Windows жүйесіндегі басым веб-браузерге айналған еді. Netscape Navigator веб-браузері 1997 жылы Netscape Communicator жинағымен алмастырылды. Netscape Communicator 4.x нұсқасының бастапқы коды Netscape әзірлеген Mozilla Application Suite-тің негізі болды, кейіннен ол SeaMonkey деп аталды. Netscape-тің Mozilla Suite-і Mozilla Firefox деп аталған браузерге арналған жеке қосымшаның да негізі болды. Netscape Navigator атауы 2007 жылы AOL компаниясы Netscape браузерлер сериясының 9-шы нұсқасын, Netscape Navigator 9-ды жариялағанда қайта пайда болды. 2007 жылдың 28 желтоқсанында AOL оның дамуын тоқтатты, бірақ веб-браузерді қауіпсіздік жаңартуларымен 2008 жылдың 1 наурызына дейін қолдауын жалғастырды. AOL Netscape Navigator веб-браузерлер отбасының архивтелген нұсқаларын жүктеуге рұқсат береді.

Шығу тегі

Netscape Navigator браузерінің табысына шабыланды, бұл браузерді Иллинойс университетінің Ұлттық суперкомпьютерлік қолданбалар орталығының жартылай штатты қызметкері Марк Андреессен бірлесіп жазған. Андреессен 1993 жылы бітіргеннен кейін Калифорнияға көшіп, онда жақында Silicon Graphics компаниясының негізін қалаушы Джим Кларкпен танысты. Кларк Mosaic браузерінің үлкен коммерциялық әлеуеті бар екеніне сенді және бастапқы қаржыны ұсынды. Көп ұзамай "Mosaic Communications Corporation" компаниясы Калифорния штатының Маунтин-Вью қаласында құрылып, Андреессен вице-президент болып тағайындалды. Иллинойс университеті компанияның Mosaic атауын пайдалануына наразы болғандықтан, компания атын Netscape Communications деп өзгертті (бұл атауды өнім менеджері Грег Сэндс ұсынған) және өзінің флагмандық веб-браузерін Netscape Navigator деп атады. Netscape өзінің алғашқы баспасөз хабарламасында (1994 жылдың 13 қазанында) Navigator-ды коммерциялық емес пайдаланушылардың барлығына тегін ұсынатынын жариялады. 1.0 және 1.1 нұсқаларының бета-версиялары 1994 жылдың қарашасында және 1995 жылдың наурыз айында тегін жүктеуге қолжетімді болды, ал толық 1.0 нұсқасы 1994 жылдың желтоқсанында пайда болды. Бірақ екі айдан кейін компания тек білім беру және коммерциялық емес ұйымдар 1.0 нұсқасын тегін пайдалана алатынын мәлімдеді. Бұл өзгеріс 1995 жылдың 6 наурызында жарық көрген 1.1 бета нұсқасымен аяқталды, онда баспасөз хабарламасында соңғы 1.1 нұсқасы тек академиялық және коммерциялық емес ұйымдар үшін тегін қолжетімді болатыны айтылды. Өнімнің алғашқы бірнеше нұсқалары "коммерциялық" және "бағалау" нұсқаларында шығарылды, мысалы, "1.0" және "1.0N" нұсқалары. "N" бағалау нұсқалары коммерциялық нұсқалармен бірдей болды, бұл әріп адамдарға браузерді жеткілікті сынап көргеннен кейін және оған қанағаттанғаннан кейін төлеуге еске салғысы ретінде қосылды. Бұл айырмашылық алғашқы нұсқадан кейін бір жыл ішінде ресми түрде жойылды, ал браузердің толық нұсқасы дискеталарда (кейінірек CD-де) дүкендерде, сондай-ақ телефондық қолдау мерзімімен бірге тегін онлайн режимінде қолжетімді болды. Сол кезде "Интернетке бастау жинағы" кітаптары танымал болды, олар әдетте интернет бағдарламалық қамтамасы бар дискета немесе CD-ді қамтыды, бұл Netscape және басқа браузерлерді алудың танымал тәсілі болды. Электрондық пошта арқылы қолдау бастапқыда тегін болды және қолдау сұраныстарының саны тым көп болғанға дейін бір-екі жыл бойы солай болды. Дамыту кезінде Netscape браузері Mozilla кодолық атымен белгілі болды, бұл компанияның веб-сайтында кеңінен қолданылған Godzilla сияқты мультфильмдік айдаһар талисманының аты болды. Mozilla аты сонымен қатар браузердің HTTP сұраныстарында пайдаланушы агенті ретінде қолданылды. Басқа веб-браузерлер Netscape-тің HTML кеңейтімдерімен үйлесімді екенін мәлімдеді және осы браузерлерге веб-серверлер бірдей беттерді жіберу үшін олардың пайдаланушы агентінің идентификаторларында бірдей атауды қолданды. Mozilla қазір Netscape Communicator-дың ашық кодты мұрагерімен байланысты мәселелерге арналған жалпы атау болып табылады және көбінесе Firefox браузерімен байланыстырылады.

Netscape Navigator was inspired by the success of the Mosaic web browser, which was co written by Marc Andreessen, a part time employee of the National Center for Supercomputing Applications at the University of Illinois. After Andreessen graduated in 1993, he moved to California and there met Jim Clark, the recently departed founder of Silicon Graphics. Clark believed that the Mosaic browser had great commercial possibilities and provided the seed money. Soon Mosaic Communications Corporation was in business in Mountain View, California, with Andreessen as a vice president. Since the University of Illinois was unhappy with the company's use of the Mosaic name, the company changed its name to Netscape Communications (suggested by product manager Greg Sands) and named its flagship web browser Netscape Navigator. Netscape announced in its first press release (13 October 1994) that it would make Navigator available without charge to all non commercial users, and beta versions of version 1.0 and 1.1 were freely downloadable in November 1994 and March 1995, with the full version 1.0 available in December 1994. However, two months later, the company announced that only educational and non profit institutions could use version 1.0 at no charge. The reversal was complete with the availability of version 1.1 beta on 6 March 1995, in which a press release states that the final 1.1 release would be available at no cost only for academic and non profit organizational use. The first few releases of the product were made available in "commercial" and "evaluation" versions; for example, version "1.0" and version "1.0N". The "N" evaluation versions were identical to the commercial versions; the letter was intended as a reminder to people to pay for the browser once they felt they had tried it long enough and were satisfied with it. This distinction was formally dropped within a year of the initial release, and the full version of the browser continued to be made available for free online, with boxed versions available on floppy disks (and later CDs) in stores along with a period of phone support. During this era, "Internet Starter Kit" books were popular, and usually included a floppy disk or CD containing internet software, and this was a popular means of obtaining Netscape's and other browsers. Email support was initially free and remained so for a year or two until the volume of support requests grew too high. During development, the Netscape browser was known by the code name Mozilla, which became the name of a Godzilla like cartoon dragon mascot used prominently on the company's web site. The Mozilla name was also used as the User Agent in HTTP requests by the browser. Other web browsers claimed to be compatible with Netscape's extensions to HTML and therefore used the same name in their User Agent identifiers so that web servers would send them the same pages as were sent to Netscape browsers. Mozilla is now a generic name for matters related to the open source successor to Netscape Communicator and is most identified with the browser Firefox.

Netscape-тің пайда болуы

1990 жылдардың ортасында тұтынушыларға арналған Интернет революциясы келген кезде, Netscape оны және жаңа пайдаланушылардың көптеуін пайдалануға ыңғайлы жағдайда болды. Жақсы мүмкіндіктері мен коммерциялық емес мақсаттарда тегін пайдалануға рұқсат беретін тартымды лицензиялық схемасымен Netscape браузері көп ұзамай, әсіресе Windows платформасында, де-факто стандартқа айналды. Интернет-провайдерлер мен компьютерлік журналдар шығарушылар Navigator-ды оңай қолжетімді етуге көмектесті. 1994 жылы Netscape енгізген жаңалық – веб-беттерді жүктеу барысында көрсету, яғни мәтін мен графика веб-бет жүктеліп жатқанда экранда пайда болатын. Алдыңғы веб-браузерлер желі байланысы арқылы барлық графикалық элементтер жүктелмейінше бетті көрсетпейтін; бұл пайдаланушы бірнеше минут бойы бос бетті көруі мүмкін дегенді білдірді. Netscape арқылы диал-ап қосылысын пайдаланатын адамдар веб-беттің мәтінін веб-адресті енгізгеннен кейін бірнеше секунд ішінде, тіпті мәтін мен графиканың қалған бөлігі жүктелмей тұрып оқи бастайтын. Бұл вебті орташа пайдаланушы үшін әлдеқайда ыңғайлы етті. 1990 жылдардың соңына дейін Netscape Navigator веб-браузерлер арасындағы техникалық көшбасшы болып қала берді. Жаңа мүмкіндіктерге cookie файлдары, фреймдер, прокси авто конфигурациясы және JavaScript (2.0 нұсқасында) кірді. Осы және басқа да жаңалықтар ақырында W3C және ECMA ашық стандарттарына айналып, басқа браузерлерде де қолданылды, бірақ олар көбінесе даулы саналды. Сыншылардың пікірінше, Netscape вебті өздерінің де-факто «стандарттарына» (стандартты комитеттерді айналып өтіп, коммерциялық бәсекелестікті шектеу) бейімдеуге, өнімдеріндегі қателерді түзетуге қарағанда көбірек қызығушылық танытты. Тұтынушылардың құқықтарын қорғаушылар әсіресе cookie файлдарын және оларды жеке құпиялылықты бұзу үшін пайдаланатын коммерциялық веб-сайттарды сынады. Бірақ бұл мәселелер нарықта көп әсер етпеді. Netscape Navigator 50%-дан астам үлеске ие болып, нарық көшбасшысы болып қала берді. Браузерлік бағдарламалық қамтамасыз ету Windows (3.1, 95, 98, NT), Macintosh, Linux, OS/2 және Unix-тің көптеген нұсқалары, соның ішінде OSF/1, Sun Solaris, BSD/OS, IRIX, AIX және HP UX үшін қолжетімді болды және олардың барлығында дерлік бірдей көрініс пен жұмыс істеуді қамтамасыз етті. Netscape «Constellation» деп аталған, желіде кез келген жерде файлдарға қол жеткізуге және өңдеуге мүмкіндік беретін веб-базалық жүйенің прототиптерін сынап көре бастады, компьютер мен операциялық жүйеге қарамастан. Салалық сарапшылар жаңа байланысты есептеу дәуірінің басталуын болжады. Негізгі операциялық жүйе маңызды болып көрінбеді; болашақ қолданбалар веб-браузерде жұмыс істейтін болады. Netscape бұл жағдайды Navigator-ды келесі буын есептеу жүйесінің орталық құралы ретінде орнастырудың және осылайша басқа бағдарламалық қамтамасыз ету мен қызмет нарықтарына кеңейу мүмкіндігі ретінде қарастырды.

When the consumer Internet revolution arrived in the mid 1990s, Netscape was well positioned to take advantage of it and the influx of new users it brought. With a good mix of features and an attractive licensing scheme that allowed free use for non commercial purposes, the Netscape browser soon became the de facto standard, particularly on the Windows platform. Internet service providers and computer magazine publishers helped make Navigator readily available. An innovation that Netscape introduced in 1994 was the on the fly display of web pages, where text and graphics appeared on the screen as the web page downloaded. Earlier web browsers would not display a page until all graphics on it had been loaded over the network connection; this meant a user might have only a blank page for several minutes. With Netscape, people using dial up connections could begin reading the text of a web page within seconds of entering a web address, even before the rest of the text and graphics had finished downloading. This made the web much more tolerable to the average user. Through the late 1990s, Netscape made sure that Navigator remained the technical leader among web browsers. New features included cookies, frames, proxy auto config, and JavaScript (in version 2.0). Although those and other innovations eventually became open standards of the W3C and ECMA and were emulated by other browsers, they were often viewed as controversial. Netscape, according to critics, was more interested in bending the web to its own de facto "standards" (bypassing standards committees and thus marginalizing the commercial competition) than it was in fixing bugs in its products. Consumer rights advocates were particularly critical of cookies and of commercial web sites using them to invade individual privacy. In the marketplace, however, these concerns made little difference. Netscape Navigator remained the market leader with more than 50% usage share. The browser software was available for a wide range of operating systems, including Windows (3.1, 95, 98, NT), Macintosh, Linux, OS/2, and many versions of Unix including OSF/1, Sun Solaris, BSD/OS, IRIX, AIX, and HP UX, and looked and worked nearly identically on every one of them. Netscape began to experiment with prototypes of a web based system, known internally as "Constellation", which would allow users to access and edit their files anywhere across a network no matter what computer or operating system they happened to be using. Industry observers forecast the dawn of a new era of connected computing. The underlying operating system, it was believed, would not be an important consideration; future applications would run within a web browser. This was seen by Netscape as a clear opportunity to entrench Navigator at the heart of the next generation of computing, and thus gain the opportunity to expand into all manner of other software and service markets.

Құлдырау

Netscape-тің табысы веб-сайттың маңыздылығын көрсеткеннен кейін (көптеген адамдар Netscape-ті пайдаланудың қарапайымдылығының арқасында интернетті қолдана бастады), интернет-шолушылар нарығының әлеуетті табысты нарық екені көріне бастады. Netscape-тің үлгісімен Microsoft веб-браузер бағдарламалық жасақтама нарығына ену үшін үгіт бастады. Netscape сияқты, Microsoft та Spyglass, Inc. компаниясынан Mosaic бастапқы кодын лицензиялады (ол өз кезегінде Иллинойс университетінен кодты лицензиялады). Осы негізгі кодты пайдаланып, Microsoft Internet Explorer (IE) жасады. Microsoft пен Netscape арасындағы бәсеке браузерлер соғысына үстемдік етті. Internet Explorer, 1.0 нұсқасы (Microsoft Plus! Windows 95 жиынтығындағы Internet Jumpstart Kit-пен бірге келді) және IE 2.0 нұсқасы (Windows және Mac OS жүйелерін де қолдайтын веб-браузердің алғашқы кросс-платформалық нұсқасы) көптеген адамдарға Netscape Navigator-дың сол кездегі нұсқаларымен салыстырғанда нашар және қарапайым болып көрінді. IE 3.0 (1996) нұсқасын шығарғаннан кейін Microsoft бәсекеге қабілетті деңгейге жетті, ал IE 4.0 (1997) нұсқасы нарық үлесін одан әрі арттырды. IE 5.0 (1999) тұрақтылығын жақсартты және алғаш рет Netscape Navigator-дан маңызды нарық үлесін иеленді. Netscape Navigator 3.0-ның екі нұсқасы болды: Стандартты және Алтын нұсқасы. Алтын нұсқасы Navigator браузерінен, электрондық поштадан, жаңалықтар оқырмандарынан және WYSIWYG веб-беттер редакторынан тұрды; алайда, осы қосымша мүмкіндіктер бағдарламалық жасақтаманы ауырлатты және баяулатты, оны құлауға бейім етті. Бұл Алтын нұсқасы 4.0 нұсқасынан бастап Netscape Communicator деп аталды; атаудың өзгеруі оның танылуын азайтты және пайдаланушыларды шатастырды. Netscape бас директоры Джеймс Л. Барксдейл Communicator Navigator браузерін қамтитын жалпы мақсаттағы клиенттік қолданба болғандықтан атауды өзгертуді талап етті. Ескірген Netscape Communicator 4.x Internet Explorer 5.0-дан баяу болды. Типик веб-беттер көп суреттермен, көбінесе JavaScript-пен және жаһандық макет құралдары ретінде қолданылатын HTML мүмкіндіктерімен кодталған (мысалы, HTML кестелері Communicator үшін көрсетуі ең қиын болды). Бір кезде сенімді өнім болған Netscape браузері құлауға бейім және қателі болды; мысалы, кейбір нұсқалары браузер терезесінің мөлшері өзгертілгенде оны қайта көрсету үшін бүкіл веб-бетті қайта жүктеді (қоңыраулы қосылысы бар пайдаланушылар үшін ыңғайсыздық тудырды), ал браузер әдетте бетте қарапайым каскадтық стильдер (CSS) болғанда құлады, өйткені CSS-тің дұрыс қолдауы Communicator 4.x нұсқасына ешқашан енбеді. Communicator 4.0 әзірленген кезде Netscape-тің JavaScript Style Sheets деп аталатын бәсекелес технологиясы болды. Даму циклының соңында CSS жеңіске шығатыны анық болды, сондықтан Netscape CSS-ті JSSS түрлендіргішіне жылдам енгізді, содан кейін CSS-ті JSSS ретінде өңдеді (осы себептен JavaScript-ті өшіру CSS-ті де өшірді). Сонымен қатар, Netscape Communicator браузерінің интерфейс дизайны Internet Explorer-мен және Microsoft пен Apple операциялық жүйелеріндегі интерфейс өзгерістерімен салыстырғанда ескірген болып көрінді. Онжылдықтың соңында Netscape веб-браузері Windows платформасындағы үстемдігін жоғалтты, ал 1997 жылдың тамызында Microsoft-тың Apple Computer-ге жүз елу миллион доллар инвестициялау туралы келісімі Apple-дің Internet Explorer-ді жаңа Mac OS дистрибутивтеріндегі әдепкі веб-браузер ретінде белгілеуін талап етті. Сол кездегі соңғы IE Mac нұсқасы Macintosh үшін Internet Explorer 3.0 нұсқасы болды, бірақ Internet Explorer 4 сол жылы кейінірек шығарылды. Microsoft интернет-провайдерлер мен компьютерлерді сатушыларға Netscape Navigator орнына Internet Explorer-ді өз клиенттеріне таратуға сәттілікке жетті, көбінесе Windows OEM лицензияларынан пайдаланып, және ішінара Microsoft-тың IE брендін жасауға инвестиция салғандығының арқасында, IE-нің жекеленген нұсқасын ұсынуға мүмкіндік берді. Сонымен қатар, веб-дамытушылар веб-беттерде браузерге арналған арнайы кеңейтімдерді қолданды. Microsoft пен Netscape екеуі де өз браузерлеріне көптеген меншік HTML тегтерін қосты, бұл пайдаланушыларды екі бәсекелес және бір-бірімен үйлеспейтін веб-браузерлер арасында таңдау жасауға мәжбүр етті. 1998 жылдың наурыз айында Netscape ашық лицензия бойынша Netscape Communicator үшін код базасының көп бөлігін жариялады. Netscape 5-тің тек pre alpha нұсқалары ғана ашық кодты қоғамдастық Netscape Navigator код базасын толығымен жоюға және Netscape дамытып келген, бірақ әлі енгізілмеген Gecko макет қозғалтқышының негізінде жаңа веб-браузер құруға шешім қабылдамас бұрын шығарылды. Қоғамдық ашық жоба Mozilla деп аталды, Netscape Navigator-дың бастапқы коды. America Online Netscape-ті сатып алды; Netscape бағдарламашылары Mozilla код базасының pre beta сапалы түрін алды, оған жаңа GUI қосты және оны Netscape 6 ретінде шығарды. Бұл пайдаланушыларды қайтаруға көмектеспеді, олар Internet Explorer-ге көшуді жалғастырды. Netscape 7-нің шығарылуынан және ұзақ мерзімді бета-тесттен кейін Mozilla 1.0 2002 жылдың 5 маусымында жарияланды. Осы код базасы, әсіресе Gecko макет қозғалтқышы, Firefox және Thunderbird сияқты тәуелсіз қолданбалардың негізі болды. 2007 жылдың 28 желтоқсанында Netscape дамытушылары AOL Netscape Navigator-дың дамуын тоқтатқанын, оны 2008 жылдың 1 наурызынан бастап қолдаусыз қалдырғанын хабарлады. Браузердің мұрағатталған және қолдаусыз нұсқалары жүктеуге қол жетімді.

With the success of Netscape showing the importance of the web (more people were using the Internet due in part to the ease of using Netscape), Internet browsing began to be seen as a potentially profitable market. Following Netscape's lead, Microsoft started a campaign to enter the web browser software market. Like Netscape before them, Microsoft licensed the Mosaic source code from Spyglass, Inc. (which in turn licensed code from University of Illinois). Using this basic code, Microsoft created Internet Explorer (IE). The competition between Microsoft and Netscape dominated the browser wars. Internet Explorer, Version 1.0 (shipped in the Internet Jumpstart Kit in Microsoft Plus! For Windows 95) and IE, Version 2.0 (the first cross platform version of the web browser, supporting both Windows and Mac OS) were thought by many to be inferior and primitive when compared to contemporary versions of Netscape Navigator. With the release of IE version 3.0 (1996) Microsoft was able to catch up with Netscape competitively, with IE Version 4.0 (1997) further improvement in terms of market share. IE 5.0 (1999) improved stability and took significant market share from Netscape Navigator for the first time. There were two versions of Netscape Navigator 3.0, the Standard Edition and the Gold Edition. The latter consisted of the Navigator browser with e mail, news readers, and a WYSIWYG web page compositor; however, these extra functions enlarged and slowed the software, rendering it prone to crashing. This Gold Edition was renamed Netscape Communicator starting with version 4.0; the name change diluted its name recognition and confused users. Netscape CEO James L. Barksdale insisted on the name change because Communicator was a general purpose client application, which contained the Navigator browser. The aging Netscape Communicator 4. x was slower than Internet Explorer 5.0. Typical web pages had become heavily illustrated, often JavaScript intensive, and encoded with HTML features designed for specific purposes but now employed as global layout tools (HTML tables, the most obvious example of this, were especially difficult for Communicator to render). The Netscape browser, once a solid product, became crash prone and buggy; for example, some versions re downloaded an entire web page to re render it when the browser window was re sized (a nuisance to dial up users), and the browser would usually crash when the page contained simple Cascading Style Sheets, as proper support for CSS never made it into Communicator 4. x. At the time that Communicator 4.0 was being developed, Netscape had a competing technology called JavaScript Style Sheets. Near the end of the development cycle, it became obvious that CSS would prevail, so Netscape quickly implemented a CSS to JSSS converter, which then processed CSS as JSSS (this is why turning JavaScript off also disabled CSS). Moreover, Netscape Communicator's browser interface design appeared dated in comparison to Internet Explorer and interface changes in Microsoft and Apple's operating systems. By the end of the decade, Netscape's web browser had lost dominance over the Windows platform, and the August 1997 Microsoft financial agreement to invest one hundred and fifty million dollars in Apple Computer required that Apple make Internet Explorer the default web browser in new Mac OS distributions. The latest IE Mac release at that time was Internet Explorer version 3.0 for Macintosh, but Internet Explorer 4 was released later that year. Microsoft succeeded in having ISPs and PC vendors distribute Internet Explorer to their customers instead of Netscape Navigator, mostly due to Microsoft using its leverage from Windows OEM licenses, and partly aided by Microsoft's investment in making IE brandable, such that a customized version of IE could be offered. Also, web developers used proprietary, browser specific extensions in web pages. Both Microsoft and Netscape did this, having added many proprietary HTML tags to their browsers, which forced users to choose between two competing and almost incompatible web browsers. In March 1998, Netscape released most of the development code base for Netscape Communicator under an open source license. Only pre alpha versions of Netscape 5 were released before the open source community decided to scrap the Netscape Navigator codebase entirely and build a new web browser around the Gecko layout engine which Netscape had been developing but which had not yet incorporated. The community developed open source project was named Mozilla, Netscape Navigator's original code name. America Online bought Netscape; Netscape programmers took a pre beta quality form of the Mozilla codebase, gave it a new GUI, and released it as Netscape 6. This did nothing to win back users, who continued to migrate to Internet Explorer. After the release of Netscape 7 and a long public beta test, Mozilla 1.0 was released on 5 June 2002. The same code base, notably the Gecko layout engine, became the basis of independent applications, including Firefox and Thunderbird. On 28 December 2007, the Netscape developers announced that AOL had canceled development of Netscape Navigator, leaving it unsupported as of 1 March 2008. Archived and unsupported versions of the browser remain available for download.

Мұра

Netscape вебке қосқан үлесіне JavaScript кіреді, ол Ecma International ұйымына жаңа стандарт ретінде ұсынылды. Нәтижесінде пайда болған ECMAScript спецификациясы бірнеше веб-браузерде JavaScript қолдауын қамтамасыз етті және Netscape Navigator танымалдылығы төмендегеннен кейін де оны көп браузерлі скрипт тілі ретінде пайдалануға мүмкіндік берді. Тағы бір мысал – FRAME тегі, ол бүгінде кеңінен қолданылады және "HTML 4.01 Frameset" сияқты ресми веб-стандарттарға енгізілген. 2007 жылғы PC World бағанасында түпнұсқа Netscape Navigator интернетке тигізген әсеріне байланысты "барлық уақыттағы ең жақсы технологиялық өнім" деп есептелді.