Кіріспе

Американдық бағдарламашы Джейми Вернер Завински (Jamie Werner Zawinski; 3 қараша 1968 жылы туған), көбінесе jwz деп танылады, американдық компьютерлік бағдарламашы, блогер және кәсіпкер. Ол Netscape Navigator, Netscape Mail, Lucid Emacs, Mozilla.org және XScreenSaver құруға қатысқандығымен әйгілі. Сонымен қатар, ол Сан-Францискодағы DNA Lounge түнгі клубы мен тікелей музыка алаңының иесі.

Netscape және Mozilla

1994 жылы Lucid банкрот болғаннан кейін Завински Mosaic Communications компаниясының алғашқы қызметкерлерінің бірі болды, кейін ол Netscape деп аталды. Netscape-те ол Netscape Navigator 1.0 бағдарламасының Unix нұсқасын, содан кейін HTML-ді түпкілікті қолдайтын алғашқы электрондық пошта оқырман (немесе Usenet оқырман) – Netscape Mail-ді жасады. Завински "Mozilla" атауын (бастапқыда веб-браузердің ішкі кодтық аты) қызметкерлер жиналысында Годзиллаға сілтеме жасай отырып, сондай-ақ "Мозаиканы өлтіруші" деген сөздердің қосындысы ретінде ұсынды. Netscape браузерінде ол кодтаған бір құпия мүмділік (easter egg) World Wide Web-тің алғашқы күндерінде кеңінен танымал болды: адрестік жолға "about:jwz" деп теру пайдаланушыны оның жеке бетіне жіберді және браузер логотипінің анимациясын отты тыныс алатын аждаһаға өзгертеді. Завински компания ішінде де, сыртында да ашық бағдарламалық қамтамасыз етуді ұзақ жылдар бойы қолдап, осы бағытта жұмыс істегені үшін, Netscape-тің 1998 жылы браузердің бастапқы кодын ашық ету туралы шешім қабылдауына оның үлкен үлесі болды. Ол Mozilla.org ұйымының негізін қалаушылардың бірі болды, Netscape ашық кодты жариялаған күні домендік атауын тіркеп, ұйымның алғашқы жылында оны құруға және басқаруға көмектесті. 1999 жылы Netscape компаниясын AOL сатып алғаннан кейін, ол Mozilla жұмысының Netscape-пен немесе онсыз жалғасатынын түсіндіретін хабарлама жазды. Ал бастапқы код жарияланғаннан кейін бір жыл өткен соң, ол Netscape және Mozilla ұйымдарынан кетіп, жобаға қатысқан басқалардың кодты жақсартудың орнына жаңадан жазуға шешім қабылдағандығына наразы екенін айтты.

ДНК-салон

Mozilla-дан кеткеннен кейін көп ұзамай ол Сан-Францискодағы DNA Lounge түнгі клубын сатып алғанын жариялады. Завински 1999 жылы түнгі клубты шамамен 5 миллион долларға сатып алды және ол 2001 жылдың шілдесінде қайта ашылды, бұл процесті ол "ДНК реттілігі" деп аталатын блогында кеңінен сипаттады. 2016 жылы ол келушілер азайған кезде орынды сақтап тұру үшін балама қаржыландыру жолдарын қарастырды. Сондай-ақ ол Глин Мудидің 2001 жылғы "Бұзғыш код: Linux және ашық код революциясы" кітабында еске алынды. 2001 жылы ол Германияның қоғамдық телеарнасы үшін түсірілген "Калифорния арманы: Алтын іздеу" атты деректі фильмде де пайда болды. Завински Компьютер тарихы мұражайының "Революция: Компьютерлік технологияның алғашқы 2000 жылы" көрмесіндегі бірнеше бейне инсталляцияларында көрінеді. Ол сондай-ақ 2017 жылы Ротердамдағы Het Nieuwe Instituut институтында Рафаэль Розендаалдың жетекшілігімен өткен "Sleep Mode: Screensaver өнері" галереялық көрмесінде де ұсынылды.

Негізгі қағидалар

Завински алғаш рет Lisp бағдарламашысы ретінде көзге түсті, бірақ оның көптеген ірі жобалары C тілінде жазылған. Дегенмен, ол жады қауіпсіздігі мен автоматты жад басқаруы жоқ тілдерді ұзақ жылдар бойы сынап келді. Ол әсіресе C++ тіліне қарсы күресті. Питер Сейбелдің "Coders at Work: Reflections on the Craft of Programming" кітабында Завински C++ тілін "өздігінен объектілік жүйе болып санаған PDP 11 ассемблерінің қорқынышты түрі" деп сипаттайды. Ол Perl-де көптеген қосымша бағдарламалар жазып, жариялағанмен, Perl-ді "C және Lisp тілдерінің ең жаман жақтарын біріктіреді: бір монолиттік атқарылатын файлда миллиардтаған түрлі кіші тілдер. Ол C тілінің қуатын PostScript тілінің түсініктілігімен үйлестіреді" деп сынады. Java тілінде бағдарламалау кезінде ол бірнеше тіл және кітапханалардың кемшіліктерін айқындады, әсіресе кейбір негізгі сыныптардың артық жүктемесін, бірақ ең бастысы Sun компаниясының тілді, сынып кітапханасын, виртуалды машинаны және қауіпсіздік моделін бір атаудың астына – "Java" деп біріктіруіне байланысты саясатты сынға алды, бұл олардың барлығына зиян келтірді. Оң жақтарына қарамастан, Завински ақырында C тіліне оралды, себебі ол әлі де портативті бағдарламаларды таратудың жалғыз жолы екенін естіген.