Кіріспе

пGLO плазмиді – биотехнологияда генетикалық өзгертілген организмдерді жасау үшін вектор ретінде қолданылатын жасалған плазмид. Плазмидте бірнеше репортерлік гендер бар, ең маңыздысы – жасыл флуоресцентті ақуыз (GFP) және ампициллинге төзімділік гені. GFP Aequorea victoria медузасынан бөліп алынған. Ол арабинозаны метаболизмдейтін генмен екітарапты промоторды бөлісетіндіктен, арабиноза қатысқанда GFP гені экспрессияланады, бұл трансгендік организмнің ультракөк сәулесінде флуоресценциясын көрсетеді. pGLO плазмиді бар бактерияларды +арабиноза қосылған ортада өсіту арқылы GFP-ті индукциялауға болады. pGLO-ны Bio Rad Laboratories компаниясы шығарады.

ГФП-ны табу

GFP гені алғаш рет 1962 жылы Осаму Шимомура және оның командасы Aequorea victoria медузасын зерттеген кезде байқалды, олардың шатырында көк жарық сақинасы бар. Шимомура мен оның командасы ақуызды толық талдау үшін жеткілікті мөлшерде жинағанша, мыңдаған медузалардан аэкорин ақуызын бөліп алды. Аэкориннің зерттелуі нәтижесінде Шимомура аэкорин көк жарық шығарғанда жасыл түспен жарқырайтын GFP-тің шағын мөлшерін тапты. Медузадағы аэкоринмен GFP-тің қалай жұмыс істейтінін табысты анықтағаннан кейін, ол оны басқа организмдердегі биолюминесценцияны зерттеу үшін жиі пайдаланбады. 1994 жылы Марти Чалфи және оның командасы жасыл түстен өзге де әртүрлі түстер шығара алатын мутантты GFP-ті жасауға қол жеткізді. Үш ғалым 2008 жылы химия саласындағы Нобель сыйлығын жасыл флуоресцентті ақуызды (GFP) ашқандары және дамытқандары үшін алды.