Кіріспе

Сидней және Луисбург темір жолы (S&L) – Канада темір жолы. Ол түрлі шахталардан Сидней және Луисбург порттарына көмір тасымалдау үшін салынған. S&L Жаңа Шотландия провинциясының Кейп-Бретон округінің шығыс бөлігінде жұмыс істеді. Бұл темір жол "Луисбург" қаласының атауын сәл өзгеше жазады.

1720 1763, алғашқы еңбектер

Сидней көмір кенінің қазу тарихы 1720 жылға дейін жетеді, осы жылы Луисбург бекінісінен келген француз сарбаздары Порт Мориен жағалауындағы ашық көмір қабаттарынан көмір шығарған. Жеті жылдық соғыстан кейін Франция Париж шарты бойынша Акадия және Жаңа Франциядағы қалған аумақтарын Ұлыбританияға өткізді. Иль-Рояльді бақылауға алғаннан кейін, британдықтар оны Кейп-Бретон аралы деп атап, Жаңа Шотландия колониясы құрамына қосты.

17631857, тау-кен өндірісінің монополиясы

1784 жылы Ұлыбритания Жаңа Шотландия колониясын бөліп, Нью-Брансуик пен Кейп-Бретон аралын құрды, соның салдарынан Жаңа Шотландияның аумағы тек түбегей жартыаралына дейін қысқартылды. 1788 жылы король Георг III өзінің ұлы, Йорк герцогы принц Фредерикке Жаңа Шотландияның минералдық құқықтарын беруге рұхсат берді (сол кезде ол тек түбегей жартыаралы болғандықтан), бірақ Наполеон соғыстары сияқты жағдайлар осы өтінішті 1815 жылғы соғыс аяқталғанға дейін тоқтатты. Ол кезде герцог қаржылық қиындыққа тап болды және король рұхсат берген минералдық құқықтарды алу үшін агент арқылы өтініш берді, алайда құжаттар жоғалып кетті. 1820 жылы король Георг III қайтыс болды, ал герцог қарыздардан құлдыраудың алдында тұрды; сол жылы Кейп-Бретон аралы колониясы Жаңа Шотландия колониясымен қайта біріктірілді. 1825 жылы аяқталмаған өтініш табылып, мақұлданды (Жаңа Шотландияның барлық аумағы үшін, Кейп-Бретон аралын қоса), осыған орай герцог құқықтарды герцогтың кредиторларының бірі – лондондық Rundell, Bridge and Rundell әшекей бұйымдары фирмасының толық иелігіндегі еншілес компания General Mining Association-ға берді.

1858-1890, ұйымдастыру және бірігу

GMA 1857-1858 жылдар аралығында колонияның барлық жеріндегі минералдық құқықтарды монополияда ұстады, содан кейін оларды колониялық үкіметке өткізді, бірақ Сидней, Пиктоу және Камберленд көмір кендерін қоршаған белгілі бір аудандарды сақтап қалды. 1858-1870 жылдар аралығында GMA Сидней көмір алаңында 19 жер асты кенішін ашты, өндірілген көмірдің көп бөлігі АҚШ-тың солтүстік-шығысына экспортталды. GMA-дан басқа, 1858 жылдан кейін Сидней көмір алаңында көптеген жекеменшік көмір шахталары ашылды, оның ішінде Нью-Виктория, Бриджпорт және Резерв кендеріндегі бірнеше АҚШ қаржыландырған кәсіпорындар болды. Осы кезеңде тау-кен компаниялары бірнеше шағын теміржолдарды (мысалы, Глазго және Кейп-Бретон көмір және теміржол компаниясы, сондай-ақ Кейп-Бретон теміржолы) салған. Индустрияландыру дәуірінде көмірді тасымалдауға географиялық кедергілер анық байқалды, тек Сидней мен Луисбург ғана қолайлы портер болды; Глейс-Бейдің жағалауында порттар салуға жасалған әрекеттер ауа райының қолайсыздығынан нәтижесіз аяқталды. Сидней Луисбургке қарағанда әлдеқайда жақсы портқа ие болғанымен, қыс айларында көмір тасымалының маңызды кезеңінде ол жиі судың мұзымен жабылған. Луисбург порты, француз әскерилері 18 ғасырдың басында және ортасында Луисбург бекінісін салғанда жыл бойы мұзсыз сулары үшін таңдаған, 1877 жылы Резерв кенішіндегі теміржол желісі салынғаннан кейін қайтадан құнды портқа айналды. Аталған желі нашар салынғандықтан, көп ұзамай орман өртінен қирады.

1890-1910 жылдар, конгломераттардың құрылуы

Сидней көмір кеніне 1890 жылдары екі ірі конгломерат құрылған кезде кең ауқымды өнеркәсіп дамыды: Доминион көмір компаниясы, немесе DOMCO (1893 жылы), және Нова-Скотия болат және көмір компаниясы, немесе SCOTIA (1900 жылы). Екіншісі GMA-ның жалғасы болды және қызметін Сидней портының солтүстік жағында, Сидней тау-кендеріне жақын жерде шоғырландырды, ал біріншісі порттың оңтүстік жағындағы түрлі тәуелсіз компаниялардың бірігуінен құралды. 1893 жылдың 1 ақпанында DOMCO тіркелді және Сидней портының оңтүстік жағындағы Сидней мен Луисбург арасындағы барлық көмір шахталарын және теміржол желілерін сатып алды немесе иеленді. Конгломератқа стандартты және тар жол желілері, сондай-ақ түрлі порттық құрылыстар мен көмір шахталары қарасты. DOMCO дереу операцияларын стандартизациялауға кірісті. DOMCO-ның теміржол желілері компанияның бөлімдері ретінде жұмыс істеді және 1894 жылы келесі жылы Халықаралық теміржол Glace Bay және Caledonia-ға дейін созылғанда, олардың рационализациясы басталды, бұл шамамен параллель тар жол желісін тоқтатуға мүмкіндік берді. 1895 жылы DOMCO теміржол жүйесін оңтүстікке қарай Луисбургке дейін кеңейтті, бұл маршрут 1877 жылғы бұрынғы әрекетке қарағанда шығысқа қарай бағытталды. 1899 жылы DOMCO Dominion Iron and Steel Company Limited, немесе DISCO компаниясын қаржылады, ол Сиднейдің Уитни Пиер ауданындағы Сидней портының оңтүстік жағында болат зауытын салды, ол 1901 жылы ашылды; бұл сол уақытта порттың солтүстік жағындағы Сидней тау-кендерінде SCOTIA салған бәсекелес болат зауытына тікелей қарсы болды. 1908 жылы DOMCO Нью-Уотерфордқа қосымша жол салды, ал 1910 жылдары Порт-Мориен, Бирч-Гроув, Донкин және Броутон аудандарында тағы да қосымша жолдар салынды. 20 ғасырдың басында DOMCO-ның теміржол желілері Канададағы ең заманауи желілердің бірі саналды.

1910-1968 жылдар, S&L өсім мен құлдырау кезінде

1910 жылы Сидней және Луисбург темір жолы барлық DOMCO темір жол желілерін пайдалану үшін құрылды. "Луисбург" атауының "Луисбург" порты мен қаласының атауларынан өзгеше екенін ескеріңіз, ол Луисбург бекінісіндегі француз атауын сақтайды. 1914 жылы SCOTIA компаниясының Сидней шахтасында салынған болат зауыты жабылды, бірақ Сиднейдегі біріктірілген зауыт Белл аралынан темір кені мен жергілікті өндірілген көмірді отын ретінде пайдалана отырып, кеңейе берді. 1920 жылы SCOTIA және DOMCO/DISCO бірігіп, 1930 жылы Dominion Steel and Coal Corporation, немесе DOSCO болып қайта ұйымдастырылған Британдық Империя Болат Корпорациясын, немесе BESCO құрды; SCOTIA және DOMCO бөлек BESCO/DOSCO еншілес компаниялары болып қалды, SCOTIA Old Sydney Collieries болып қайта ұйымдастырылды. S&L көбінесе порттың оңтүстігіндегі DOMCO аймағына қызмет көрсетті, ал Old Sydney Collieries өзінің шағын өнеркәсіптік темір жолына ие болды, ол Сидней портының батыс жағымен өтетін Intercolonial Railway желісімен байланысты. 1890 жылдары федералды үкіметке тиесілі Intercolonial Railway (ICR) аймаққа салынды. 1890 жылдардың ортасында DOMCO компаниясы Сидней мен Луисбург арасындағы темір жол байланысын салғаннан кейін жүк көлемі күрт өсті. Кейп-Бретон аралындағы кен өндіру жұмысы бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін және жер асты кен орындарын механикаландырудың бастапқы кезеңіне дейін ең жоғары деңгейге жетті. S&L 187 км (116 миль) жолмен, оның 63 км (39 миль) негізгі желі болып табылады және көбінесе көмірден 4 миллион тоннадан астам жүк тасыды; бұл S&L-ге Канададағы кез келген темір жолдың миліне ең көп жүк тасымалдау мүмкіндігін берді. Жүк тасымалынан басқа, S&L жолаушылар пойыздарын да тасыды, көбінесе шахтаға жұмысқа баратын немесе үйге оралатын қызметкерлерді; жолаушылар трафигі 1913 жылы 176 000 жолаушыға жетті. Көмір өндірісі 1940 жылдардың басында екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ең жоғары деңгейге жетті және ішкі жану қозғалтқыштары мен жылудың басқа көздері пайда болғаннан кейін күрт төмендеді. Отынның жақындығы мен қолжетімділігіне байланысты S&L Солтүстік Америкадағы көмірмен жұмыс істейтін локомотивтер паркін сақтап қалған соңғы темір жолдардың бірі болды, 1950 жылдары 31 локомотив және 400-ден астам қызметкер болды; S&L 1960 жылы дизельдеуді бастады, бірақ соңғы бу локомотиві 1966 жылға дейін зейнеткерлікке шыққан жоқ. 1961 жылы DOSCO өзінің еншілес компаниясы Cumberland Railway-ге Кейп-Бретон аралындағы Сидней және Луисбург темір жолының операцияларын жүктеді. Бұл өзгеріс S&L 1910 жылы провинциялық жарғы бойынша құрылғандықтан федералды темір жол субсидияларына жарамсыз болды, ал федералды жарғысы бар Cumberland Railway федералды темір жол субсидияларына жарамды болды. Темір жол Cumberland Railway-дің Сидней және Луисбург бөлімшесі ретінде жұмыс істеді. Көмір мен болаттың табысы төмендеген кезде DOSCO 1957 жылы Avro Canada компаниясының толық еншілес компаниясы ретінде сатып алынды, ал оның активтері 1962 жылы Hawker Siddeley Canada компаниясына берілді. Hawker Siddeley-дің DOSCO еншілес компаниясы 1965 жылы өзінің кен орындарында өндіріске 15 жыл ғана қалғанын жариялады және Сидней көмір кенінің жаңа жер асты кен орындарын ашудың шығыны тым жоғары болады деп қорытындылады. Компания көмір өндіру бизнесінен бірнеше ай ішінде шығатынын мәлімдеді. Кәсіпорындық Кейп-Бретон округіндегі көпшіліктің наразылығына жауап ретінде премьер-министр Лестер Пирсонның азшылық үкіметі Дж. Р. Дональдтың Кейп-Бретон көмір өнеркәсібіне қатысты Патшалық тергеу комиссиясын басқаратынын жариялады, тыңдаулар 1965 және 1966 жылдары өтті. Дональд комиссиясы DOSCO-ның көмір операцияларын сатып алу және басқару үшін федералды мемлекеттік корпорация құруды ұсынды, мақсаты Сидней аймағының экономикасын көмір өнеркәсібінен баяу ажырату болды. "Болашақ жоспарлау Сидней кен орындары 1981 жылдан кейін жұмыс істемейді деген болжамға негізделуі керек". 1967 жылдың 7 шілдесінде Кейп-Бретон даму корпорациясы, немесе DEVCO кен орындарын уақытша пайдалану үшін құрылды, ал оларды 1970 жылдар бойы біртіндеп тоқтатып, сонымен бірге айналасындағы қоғамдастықтар үшін жаңа экономикалық мүмкіндіктер жасалды. 1968 жылдың 30 наурызында DEVCO DOSCO көмір шахталарын және S&L-ді иемденіп, Hawker Siddeley компаниясына 12 миллион доллар төледі.

1968 жылдан бүгінгі күнге дейін

S&L Devco темір жолы ретінде қайта ұйымдастырылды, бірақ бірнеше жыл бойы ол өзінің ескі атымен бизнес жүргізуді жалғастырды. Бас менеджер ретінде Х. С. Хасламмен компания Сиднейде орналасқан кеңселерімен 39 миль (63 км) жолды басқарды; сол кезде оның 15 дизельді локомотиві мен 1100 жүк вагоны болды. Ескі S&L 1972 жылы іс жүзінде жабылып қалғанымен, DEVCO кейін қалған кен орындарын барынша игеруге тырысу үшін жоспарларын қайта қарады. Осылайша DEVCO қарапайым теміржол қызметтерін жалғастырды және қажет болған жағдайда жаңа шанышқылар мен басқа да құрылғыларды қосты. Глейс-Бейден Луисбургке дейінгі шығыс желі ескі кен орындары жабылғандықтан пайдаланылмай қалды. Өңірлік экономикалық даму бастамасының бір бөлігі ретінде DEVCO Глейс-Бей мен Луисбург арасында жұмыс істеуге арналған Кейп-Бретон бу темір жолы деп аталатын туристік темір жолды құрды. 1973 жылы Сидней мен Луисбург темір жолының тарихи қоғамы сол компанияның зейнеткер қызметкерлерімен туристік темір жолға көмек көрсету және Луисбург станциясын сақтау үшін құрылды. Туристік темір жол бұрынғы S&L жабдықтары мен станцияларын қолданған, алайда 1970 жылдардың соңында оны пайдалану экономикалық тұрғыдан тиімсіз болып шықты және жабылды. Сол кезде Глейс-Бейдің шығысындағы жол тасталып қалды. DEVCO темір жолды 2001 жылға дейін жалғастырды, ол Принс көмір кенішін, оның соңғы жер асты көмір кенішін жапты. Темір жолдың активтері, оның ішінде темір жол жолы, темір жолдың өту құқығы, локомотивтер мен жылжымалы құрам, Виктория разъезіндегі көмір сақтау орны мен локомотив шеберханалары 510845 New Brunswick Incorporated компаниясына сатылды, бұл компания Канаданың көпұлтты энергетикалық холдингі Emera компаниясының толық меншігінде болды. 2003 жылы қалған темір жол Сидней көмір темір жолы (SCR) ретінде жұмыс істеді, ол Сидней портындағы халықаралық көмір тиелмелі жайларынан Emera иелігіндегі көмірмен жұмыс істейтін Lingan электр стансасына көмір тасымалдауға арналған қысқа желісін жалғастыруда.