Кіріспе

Покерде дилерді немесе соңғы ойыншыны көрсетуге арналған маркер. Покерде "бак" немесе дилерлік белгі – дилерлік қызмет атқаратын ойыншыны, немесе казинода үй дилері болған жағдайда, сол айналымда соңғы әрекет ететін ойыншыны (үй ойынында дилер болатын ойыншыны) көрсету үшін қолданылады. "Белгі" термині казиноларда ойыншылардың статусын белгілеу үшін қолданылатын түрлі пластикалық дискілерді немесе "ламмерлерді" де білдіреді.

Тарих

Тоғызыншы ғасырдың ортасында покер АҚШ-та кең таралған ойынға айналғанда, ойыншылардың адалдығы күмәнді болды және ғасырлар бойы құмар ойындарын реттеген ар-ұяқ кодекстері жеткіліксіз болып қалды. Дилердің алаяқтық жасауға ең көп мүмкіндігі болғандықтан (ойыншыларға берілетін нақты карталарды манипуляциялау немесе бөлінген карталарды тексеру арқылы), ойыншылар осы рөлді кезекпен атқарды. Кімнің кезегі екеніне қатысты дау-жанжалдарды болдырмау үшін, келесі кезектегі адамға белгі берілетін. Бұл белгі әр қолдан кейін үстелдің айналасында сағат тілі бойынша жылжытылатын. Жиі пышақ белгі ретінде қолданылатын, ал белгі сол кезде көптеген пышақтардың тұтқасын құрайтын бұқа мүйізіне сілтеме жасайтын "бұқа" деп аталатын. Дилер карталарды бөлісіп болғаннан кейін "жауапкершілікті басқаға өткізетін". Мартиннің сөзіне сүйенсек, бұл тіркестің ең алғашқы жарияланған нұсқасы 1865 жылғы шілде айындағы Weekly New Mexican басылымында кездеседі: "Олар комиссариаттан және покерде ақшаны өткізгеннен кейін тартады". Бұл тіркес көптеген дереккөздерде жиі кездеседі, сондықтан оның пайда болуы осы шамамен осы кезеңге жатады. Дегенмен, Марк Твен 1862 жылы Вирджиния қаласында тілші болып жұмыс істеген кезде оны жалпы сленг ретінде айтқан. "Жауапкершілікті басқаға өткізу" жауапкершіліктен қашудың метафорасына айналды. АҚШ президенті Гарри С. Трумэннің кабинетінде "Жауапкершілік осында тоқтатылады" деген жазуы бар тақта ілінген. Бұл тақтаны Фред Канфил сыйға берген, ол осыған ұқсас тақтаны Оклахома штатындағы Эл-Рено федералдық түзету мекемесінің бастығының кабинетінде тапқан. Осындай белгілер ретінде басқа кішкентай дискілерді пайдалану "батырма" деген баламалы терминнің пайда болуына әкелді. Кейін күміс долларлар белгі ретінде қолданылды және бұл "бұқа" сөзінің "доллар" деген сленгтік мағынасының шығу тегі болуы мүмкін деген болжам бар, бірақ бұл мәселеде әлі де жалпы келісім жоқ. Белгіні "шапан" деп те атайды. Бұл терминнің шығу тегі дилерлік қызметін білдіру үшін шапан киюден туындаған деп есептеледі.

Дилер батырмасы

Қазіргі уақытта дилерлік түйме әдетте екі жағында "Дилер" деген сөз жазылған ақ пластик дискі болып табылады. Көптеген үй ойындарында дилерлік түйме ұстаған ойыншы карталарды таратады, ал казинода немесе карта ойнайтын орында бұл жауапкершілікті қызметкер атқарады. Дилерлік түйме кейде қолданылып жатқан қол туралы қосымша мәліметтерді көрсету үшін өзгертіледі. Мысалы, "өлтіру" ойынында бір жағында "Өлтіру" деп жазылған түйме қолданылып, ағымдағы қолдың "өлтіру банкасы" екенін көрсетеді, ал "Дилер" жағын көрсету үшін оны бұруға болады. Сондай-ақ, дилердің таңдауынша жүргізілетін ойында дилерлік түйме орнына таңдалған ойынды көрсететін тақта қолданылуы мүмкін. "Түйме" термині көбінесе дилерлік позицияны білдіреді, яғни тікелей ставка жасау кезегі соңғы болып келген позиция. Сондықтан "түймеде" болу – покерде ең артықшылықты және ең пайдалы позиция.