Кіріспе

Ацилоин конденсациясы – екі карбоксил эфирін таза емес металл натрийді пайдаланып α-гидроксикетонды, сондай-ақ ацилоин деп аталатын редуктивті біріктіру. Реакция R тобы алифалық және қаныққан болғанда ең жақсы нәтиже береді және әдетте өнімді дисилил энедиол эфирі түрінде тұрақтандыру үшін силил хлоридімен жүргізіледі. Реакция жоғары қайнау температурасы бар бензол және толуол сияқты aпротонды еріткіштерде, оттегі жоқ атмосферада өтеді (тіпті оттегінің іздері реакция бағытына кедергі келтіріп, өнімді төмендетеді). Протонды еріткіштер конденсация емес, Bouveault-Blanc эфирін тотықсыздандыру реакциясын тудырады. Сұйылту дәрежесіне қарамастан, диэстердің ацилоин конденсациясы молекулааралық полимерленуге қарағанда молекулаішілік циклдануға (ең кішкентай циклдардан басқа) көбірек бейім. Бұл эффект натрий металлының бетіндегі эфир тобының әлсіз адсорбциялануынан туындайды деп саналады.

Дистерлерді циклмен ацилондау

Молекулалық ацилоин конденсациясы – алифалық сақина синтезі үшін классикалық әдіс және "10 немесе одан да көп мүшелі сақиналарды жабудың ең жақсы тәсілдерінің бірі". 3 мүшелі сақиналар ацилоин конденсациясы арқылы қолжетімді емес, ал 5 және 6 мүшелі сақиналар жоғары шығыммен (80–85% шығым), 4, 7, 10 және 11 мүшелі сақиналар орташа шығыммен (50–60% шығым), 8 және 9 мүшелі сақиналар нашардан орташа шығыммен (30–40% шығым) түзіледі, соңында, 12 мүшелі және одан да ірі сақиналар жақсыдан тамаша шығыммен (>70% шығым) қалыптасады. Ірі сақиналар үшін қанықпау циклдануға кедерес келтірмейді.

Басқа сақиналы синтездермен салыстыру

Дикман әдісі тек 5-8 мүшелі сақиналар үшін ғана қолданылады (7 және 8 мүшелі сақиналар үшін өнімділік орташа). Торп әдісі жоғары сұйыту арқылы (мысалы, бензол/эфирде 0,001 М) өзгертілуі оңай, бұл үлкен сақиналарды синтездеуге мүмкіндік береді, бірақ 4 мүшелі және 9-13 мүшелі сақиналарға қол жеткізу әлі де қиын. Ацилоин конденсациясында жоғары өнім алу үшін концентрация онша маңызды емес, себебі реакция натрий металл бетінде өтеді. Дегенмен, натрий металлдың қажеттілігі реакцияның функционалдық топтарға төзімділігін қазіргі заманғы циклдендіру реакцияларымен (мысалы, Ямагучи этерификациясы, сақина жабылатын олефин метатезі) салыстырғанда шектейді, ацилоин конденсациясы күрделі сақина жүйелерін дайындау үшін күрделі табиғи өнімдерді синтездеуде қолданыла береді.

Қосымшалар

Реакция сонымен қатар стехиометриялық мөлшерде алкоксид негізін түзетін болады, ол бәсекелес Дикман конденсациясын катализдей алады. Дизилил диэфирін қышқылданған сумен немесе метанолмен ыдыратуға болады. Жалпы, өте таза натрий төмен өнімділікке әкеледі, себебі реакция калийдің каталитикалық қоспасына байланысты. Натрий-калий қорытпасы тиімді тотықсыздаушы болып табылады. Әдетте, толуол, диоксан, тетрагидрофуран немесе ациклді диалкил эфирлері еріткіш ретінде қолданылады. N-метилморфолин да тиімді қолданылған. Ол кейбір жағдайларда сәтті реакция жүргізуге мүмкіндік берді, әйтпесе ерімейтін өнім натрий ұнтағын жауып, реакцияны тоқтатып тастаған болар еді.