Кіріспе

Жыл сайынғы шара

Аждаһа күні – Корнелл университетінде көктемгі демалыстан бұрынғы жұма күні өтетін жыл сайынғы шара. Шараның негізгі бөлігі – Корнелл университетінің сәулет, өнер және жоспарлау колледжінің бірінші курс студенттері жасаған аждаһардың шеруі. Бұл құрылыс Аждаһа күні футболкаларын сату арқылы қаржыландырылады. Өкінішке орай, Аждаһа күні соңғы жылдары танымалдылығын жоғалтты, себебі ол көктемгі демалыстан бұрынғы жұма күніне түседі.

Шығуы мен эволюциясы

Алғашқы шара 1901 жылы өтті. 1901 жылғы түлек Уиллард Стрейт «Архитектура күні» болуы керек деп сеніп, архитектура студенттерінің тобымен бірге кампуста модельді айдаһарды алып жүрді. Бұл шараның бір бөлігі Ирландиядан барлық жыландар мен иландыларды қуған Святой Патрик туралы аңызға негізделген. Сол кездегі Архитектура колледжі орналасқан Линкольн залы қызғылт-жасыл және жасыл түсті тулармен, үш жапырақты қызыл гүлмен (shamrocks) және тақырыптық безендірулермен әшекейленді. 1950 жылдары шара қазіргі түріне өсті, онда нақты салынған айдаһар пайда болды. «Айдаһар күні» термині қашан пайда болғаны белгісіз, бірақ ол 1950 жылдары қолданысқа енген болуы мүмкін. Содан бері бұл мереке айдаһар шеруіне айналды. Әдетте, айдаһарды архитектураның бірінші курсындағы студенттер бірігіп, командалық рухты дамыту мақсатында жасайды. Шерудің соңында айдаһарды өртемей, айдаһардың «ұясын» өртеді. Айдаһарды енді өрте алмайтындықтан, керемет көрініс жасау үшін әртүрлі тактикалар қолданылды. 2012 жылы бірінші курс студенттері айдаһарға бояу шашыратып жіберді. Ал 2013 жылы ақ айдаһар шеру барысында және «Артс Квад» алаңындағы финалда түрлі-түсті Холи ұнтағымен боялды. 2020 және 2021 жылдары COVID-19 пандемиясының салдарынан Айдаһар күні тойлануы тоқтатылды. 2023 жылы пандемиядан кейін Айдаһар күніне қызығушылық арта түсті. Бірінші курс студенттері қайта өңделген матамен жабылған, мультябалық сипаттағы түрлі-түсті айдаһарды көрсетті. Ол кампус бойынша шерумен өтіп, «Артс Квад» алаңындағы салтанатты шарада жойылды. Оның қанаттары «Артс Квад» алаңындағы инсталляцияға орнатылды.

Саясат және әзіл-оспақ

Аждаһа күні саяси білдіріс формасы ретінде қолданылып келген. 1920 жылға дейін белгілі бір уақытта Корнелл университетінің үшінші президенті Джейкоб Гулд Шурман кампустағы католиктер тақырыпқа наразылық білдіргендіктен, мерекелерді тыйым салған. 1933-1934 оқу жылында студенттер Тиымды жоюды тойлау үшін үлкен қағаздан жасалған сыра кружкасын жасады. 1950 жылдары сенатор Маккартидің «қызыл үрейіне» қарсылық білдіру үшін Аждаһа күні тоқтатылды. 1968 жылы Вьетнам соғысына қарсылық ретінде аждаһа толығымен қара түске боялды. 1994 жылы Корнеллдің Римдегі архитектура бағдарламасының жабылу қаупі студенттерді «Римнің құлауы» тақырыбын қабылдауға итермеледі. Аждаһа күнін айналасында университет әдеміліктері жиі болады. 1966 жылы Ivy Room асханасына жасыл шошқа жіберілді, нәтижесінде үлкен тамақ соғысы болды. 1974 жылы суретші Одед Халахми кейбір туындыларына жасыл бояу себіліп, орнынан жылжытылғаннан кейін, ашық ауадағы мүсіндерін кампустан алып кетумен қорқытты. Аждаһа күніне бір апта қалғанда, бірінші курс студенттері кампустағы лекция залдарында, жартылай жалаңаш және жасыл түске боялған күйінде жүгіріп жүргенін көруге болады. Сол түні олар Урис кітапханасының коктейль залының терезелеріне шашын көрсетті. 1990 жылы Архитектура факультеті әдеміліктерге байланысты мерекемен барлық байланысты үзіп, 1993 жылы оған қайтадан қатыса бастады. 2000 жылдардың басынан бері Nerd Walk шараның жыл сайынғы бөлігіне айналды. Бірінші курс студенттері киініп, Корнелл университетінің кітапханалары мен инженерлік ғимараттарында (әсіресе Даффилд Холлда) кітаптарды қарап, назар аударып, Аждаһа күнін жарнамалау үшін төртінші карточкаларды таратады.

Феникс қоғамы

Аждаһа күні Корнелл архитектура студенттері мен Инженерлік колледж студенттері арасындағы бәсекелестікті білдіреді. 1980 жылдардың екінші жартысында инженерлік және сәулет студенттері арасындағы бірнеше зорлық-зомбылық оқиғалары Аждаһа күнімен байланысты болды. 1986 жылдан бастап инженерлердің наразылығын шығармашылық арнаға бағыттауға бірнеше әрекеттер жасалды. 1986 жылы, суық соғыстың кезеңінде, азаматтық инженерлік студенттерінің тобы инженерлік алаңнан өтіп бара жатқан аждаһаны бұрып түсіру үшін макеттік құрлық аралық баллистикалық зымыран (ҚАЗ) дайындады. Олар сәулетшілердің өздерінің туындыларын қорғау әрекетімен бірден тоқтатылды. 1987 жылдың көктемінде инженерлік студенттерінің үлкен тобы тағы да Аждаһа күніне ұйымдасқан жауап беру үшін жиналды. Зорлық-зомбылық мүмкіндігін азайту мақсатында, топ инженерлік алаңның үстінен аждаһа өтетін кезде пассивті феникс құсын жасауды жөн көрді. Айынышты жағдай, гелиймен толтырылған алып металлданған пластик шар аждаһа екі сағаттан астам кешігіп келгенде ауадан түсіп қалды. Бұл нәтижеге қанағаттанбаған топ Феникс қоғамын құрып, әр жылы инженерлік бейнесімен аждаһаға қарсы кездесуге уәде берді. 1988 жылдың көктемінде топ бейтараптық позициядан бас тартып, бірауыздан атқа отырған рыцарь жасауды мақұлдады. Аждаһа күніне екі күн қалғанда, сәулетшілер инженерлердің шеберханасына еніп кетті. Әйгілі болғандай, сәулетшілердің жетекшісі өзінің студенттерін инженерлердің рыцарын зардап шекпеуге көндірді және топ тек Феникс қоғамының бастапқы туын, түпнұсқалық милар феникс шарының қалдығын алып кетті. Осылайша, рыцарь аждаһаға қарсы тұру үшін аман қалды, оның аты артқы аяқтарымен көтеріліп, қылышын ауаға көтерді. Аждаһамен алғашқы инженерлік қақтығыстан кейін, әртүрлі тақырыптармен сипатталатын, бірақ үнемі қайталанбайтын дәстүр қалыптасты: 1989 жылы викинг кемесі, 2001 жылы кобра, 2005 жылы пингвин. 1998 және 1999 жылдары жақсы білімі бар инженер 3/4 дюймдік бұранда кескішін қолданып, сәулетшілер аждаһаның каркасын жасаған машинаның рулін ұрлады. Дөңгелектер инженерлер аждаһамен кездесу үшін инженерлік алаңда салған қамалдардың қабырғаларында мақтанышпен көрсетілді. Бұл мереке әлі де дәстүрлі түрде бірінші курс студенттерімен тойланады. Архитектура факультетінің дизайн студиясының бұрынғы орны болған Рэнд Холлдың терезелері осы оқиғаға орай әсемделіп тұр.

Театр, кино және би атты

1988 жылғы Инженерлік салт аттымен шатастырмау керек, Театр, кино және би салт аттысы – Dragon Day мерекесіне жақында қосылған, қазір оны әр жыл сайын Орындаушылық және медиа өнерлер кафедрасының студенттері 500 доллардан төмен бюджетпен, 48 сағаттан аз уақыт ішінде және 5-20 адамнан тұратын жұмыс тобымен жасайды. Бұл дәстүр ішінара Театр, кино және би бөліміне Өнер және ғылым колледжі жүргізген бюджет қысқартуларына студенттердің жауабы ретінде басталды және екі мақсатқа қызмет етеді: кампуста болуын нығайту және өзінің бәсекелестерінен жоғары деңгейдегі шеруді ұсыну арқылы бөлімнің сапасын дәлелдеу. Іс-шара кезінде айтылатын ұрандар бөлімнің осы қиындықтарды жеңіп жатқанын жиі көрсетеді. 2011 жылдың көктемінде Корнелл университетінің Театр, кино және би кафедрасының студенттері үлкен салт атты пішінін жасап, оны "драконды өлтіру" ниетімен Хо Плазаға алып келді. Бірақ, дракон алаңнан өтіп бара жатқанда, олардан жаққа жылжуы сұралды. Студенттер келісті, бірақ кейін архитекторларды сынай бастап, бюджет қысқартуларына қарсы ұрандар айтты. 2011 жылғы салт аттының соңғы көрсетілімі – бұл өнер алаңынан әсерлі өту болды, онда студенттер ақылды әзілдер мен "Біз жеңеміз" әнін кезекпен орындады. Өткен жылдардағы салт аттының нұсқаларына 2012 жылдың көктемінде асыраушы жылқының үстіндегі қаңқа атты және 2013 жылдың көктемінде Монти Пайтон мен Киелі Граальдан қара атты кірді, оның басқарылатын қозғалатын басы және айналасындағы көрермендерге су шашатын қолдары болды. Бұл салт атты Театр, кино және би кафедрасының студенттік естелігі болып табылады, ол кейін Орындаушылық және медиа өнерлер кафедрасы деп аталды.

Физика бір мүйізді

2014 жылдан бастап физика қауымдастығы, Аждаһа күніне қатысуға мүмкіндік болмағандықтан және сәулетшілер мен инженерлер сияқты физиктердің де нәрселер жасауға қабілетті екенін түсінгендіктен, Аждаһа күні тойларына белсенді қатыса бастады. 2014 жылы физиктер тобы – негізінен аспиранттардан, бірақ кейбір бакалавр студенттері де болды – алғашқы жылдық Физика бірмүйіздісін жасады, ол Twilight Sparkle үлгісінде салынған. 2015 жылы бұл дәстүр Тирел басқаратын күміс бірмүйізді әскерін құрумен жалғасты, яғни Тирел кейпіндегі студент.

Аждаһаның дизайны

Аждаһаның "көтерілуі" сәулет саласының бірінші курс студенттерімен жобаланып, құрастырылды. Құрылыс Рэнд Холл шеберханасында және Рэнд Холлдың артында, Университет даңғылы бойында жүргізіледі. Жылдар бойы аждаһарлар түрлі формаларға ие болды, кейде қанаттар, қабықшалар және бас сияқты қозғалатын бөліктерді де қамтыды. Аждаһаның бір бөлігі студент басқаратын, қаңқасынан ажыратылған автомобиль шассиіне бекітілген. Dragon Day 2018 (2022 жылғы түлектер) қазіргі таңдағы ең ұзын аждаһардың рекордын сақтайды, оның ұзындығы шамамен 140 футқа жетеді.