Нобель сыйлығының лауреаты, биохимия ғалымы Уокер

Кіріспе

Британдық химик (1941 жылы туған)

EMBO мүшесі (1984)
Химия бойынша Нобель сыйлығы (1997)
Knight Bachelor (1999)
Копли медалі (2012) (7 қаңтар 1941 жылы туған) – 1997 жылы Химия бойынша Нобель сыйлығын жеңіп алған британдық химик. 2015 жылдан бастап Уокер Кембридждегі MRC Митохондриялық биология бөлімінің зейнеткер директор және профессоры, сондай-ақ Кембридждегі Сидни Сассекс колледжінің мүшесі.

Ерте өмір және білім

Уокер Йоркширдің Халифакс қаласында тас қалаушы Томас Эрнест Уокер мен әуесқой музыкант Элси Лоутонның ұлы болып дүниеге келді. Ол екі кіші қарындасымен (Джудит пен Джен) ауылдық жерде өскен және Растрик грамматикалық мектебінде білім алған. Мектепте ол белсенді түрде спортпен айналысып, соңғы үш жылы физика және математика пәндерін терең зерттеген. Ол Оксфордтың Сент-Кэтрин колледжінен химиядан 3-ші сыныпты бакалавр дәрежесін алды. Уокер 1965 жылы Оксфордта Эдвард Абрахаммен пептидтік антибиотиктерді зерттеуді бастады және 1969 жылы философия докторы ғылымын қорғады. 1974 жылы Кембридж университетінде өткен семинарда оның еңбектері танылды. Бұл Медициналық зерттеулер кеңесінің Молекулалық биология зертханасында жұмысқа шақыруға әкелді, ол ұзақ мерзімді қызметке айналды. Осы зертханада Фрэнсис Крик та жұмыс істеді, ол ДНК-ның молекулалық құрылымын ашқандығымен әйгілі болған. Бастапқыда ол ақуыздардың тізбектелуін зерттеді, содан кейін митохондриядағы өзгертілген генетикалық кодтың толыққанды мәліметтерін анықтады. 1978 жылы ол мембраналық ақуыздарды зерттеу үшін протеиндік химиялық әдістерді қолдануға шешім қабылдады. Осылайша, Уокер митохондриялық мембранадағы ақуыздардың құрамын және митохондриялық геномның ДНК тізбегін сипаттады. Оның маңызды зерттеулерінің бірі – сиыр жүрегінің митохондриясынан алынған АТФ синтезасының катализдік аймағы F1 АТФазасының кристаллографиялық зерттеулері (кристаллограф Эндрю Леслимен бірлесіп жүргізілген) асимметриялық орталық сабақтың орналасуына байланысты үш түрлі конформациядағы үш катализдік ортаны көрсетті. Бұл құрылым Пауль Бойер ұсынған катализдік механизмдердің бірі – АТФ синтезасы (және оған байланысты ферменттер) үшін байланыс өзгерту механизмін және ротациялық катализді растады. 1994 жылы жарық көрген бұл еңбегі үшін Уокер 1997 жылы химия саласындағы Нобель сыйлығына ие болды. Осы құрылымнан бастап Уокер және оның әріптестері митохондриялық АТФ синтезасының PDB-дегі көптеген кристалл құрылымдарын жасады, соның ішінде белсенді күйдегі құрылымдарды және белгілі бір ингибиторлармен және антибиотиктермен байланысқан ақуыздарды зерттеді. Уокердің тобындағы зерттеушілер Кембридждегі Молекулалық биологияның МРК зертханасында немесе МРК Митохондриялық биология бөлімінде білім алғаннан кейін митохондриялық I кешенінің кристалл құрылымдарын және вакуольдік типтегі АТФазалардың криоэлектрондық карталарын анықтады.

Walker was born in Halifax, Yorkshire, the son of Thomas Ernest Walker, a stonemason, and Elsie Lawton, an amateur musician. He was brought up with his two younger sisters (Judith and Jen) in a rural environment and went to Rastrick Grammar School. At school, he was a keen sportsman and specialized in physical sciences and mathematics during his final three years there. He received a 3rd class Bachelor of Arts degree in chemistry from St Catherine's College, Oxford. Walker began his study of peptide antibiotics with Edward Abraham at Oxford in 1965 and received his Doctor of Philosophy degree in 1969. in 1974 at a workshop at the University of Cambridge. This resulted in an invitation to work at the Laboratory of Molecular Biology of the Medical Research Council, which became a long term appointment. Among the other staff was Francis Crick, who was well known for his discovery of the molecular structure of DNA. At first, he analyzed the sequences of proteins and then uncovered details of the modified genetic code in mitochondria. In 1978, he decided to apply protein chemical methods to membrane proteins. In this way, Walker characterized the subunit composition of proteins in the mitochondrial membrane and the DNA sequence of the mitochondrial genome. His landmark crystallographic studies of the F1 ATPase, the catalytic region of the ATP synthase (done in collaboration with crystallographer Andrew Leslie), from bovine heart mitochondria revealed the three catalytic sites in three different conformations imposed by the position of the asymmetric central stalk. This structure supported the binding change mechanism and rotary catalysis for the ATP synthase (and related enzymes), one of the catalytic mechanisms proposed by Paul Boyer. This work, published in 1994, led to Walker's share of the 1997 Nobel prize for chemistry. Since this structure, Walker and his colleagues have produced most of the crystal structures in the PDB of mitochondrial ATP synthase, including transition state structures and protein with bound inhibitors and antibiotics. Scientists trained in Walker's group at the MRC Laboratory of Molecular Biology in Cambridge or MRC Mitochondrial Biology Unit have gone on to determine crystal bacterial complex I and cryo EM maps of mitochondrial complex I and vacuolar type ATPases.

Марапаттар мен құрметтер

Уокер 1984 жылы EMBO мүшесі болып сайланды. 1995 жылы Корольдік қоғамның феллосы (FRS) болып сайланды. 1999 жылы Нидерланды Корольдік өнер және ғылым академиясының шетелдік мүшесі болды. 2012 жылы Копли медалімен марапатталды.

Жеке өмір

Уокер 1963 жылы Кристина Уэскоттқа үйленді және екі қызы бар.