V маскасы және фашистік тәртіпке қарсы күрес

Кіріспе

2005 жылы Джеймс МакТейгтің фильмі

Германия
| түсімдер = $134,7 миллион

Сюжет

Жақын болашақта Ұлыбританияны жоғары канцлер Адам Сатлер басқарған фашистік және тоталитарлық режим – «Норсфайр» саяси партиясы билейді. Ол халықты үгіт-насихат арқылы бақылайды және иммигранттар, гомосексуалдар және басқа діндердегі адамдар сияқты жағымсыз деп саналғандарды түрмеге қамап немесе өлім жазасына кеседі. Иви Хаммонд – он төрт жыл бұрын оның ағасы Сент-Мэри мектебіндегі террористік шабуылда қаза тапқаннан кейін белсенділікке түскен ата-анасының қызы; олар тұтқындалып, кейін 12 жасында түрмеде қайтыс болды. Бір күні кешке Гай Фокс маскасы киген «V» оны «Фингермендер» деп аталатын құпия полициядан құтқарып, оның Олд Бейлиді бомбалау арқылы жойғанын көреді. Келесі күні таңертең, 5 қарашада, V мемлекеттік телеарнаны басып алып, халыққа үндеу жасап, шабуылға жауапкершілік алып, халықты бір жыл ішінде Гай Фокс түнінде Парламент үйлерінің алдында оған қосылып, «Норсфайрға» қарсы тұруға шақырады. Иви V-ның қашуына көмектескен кезде есінен танып, ол оны тұтқындаудан және жазалаудан сақтау үшін өзімен бірге алып кетеді. V «Норсфайр» пропагандисі Льюис Протероны, доктор Делия Сурриджді және Эвидің көмегімен Лондон епискобы Энтони Лиллиманды өлтіреді, ол Ларкхиллдің педофил және жемқор діни қызметкері, оны V Эвиді пайдалану арқылы жеңіп алады. Иви V-ға сатқындық жасағаннан кейін, «Норсфайрдан» кешірім күтіп қашады. V-ді тұтқындауға тағайындалған бас инспектор Эрик Финч Сурридждің күнделігі мен бұрынғы құпия оперативтік қызметкер Уильям Руквудтың (іс жүзінде V-нің маскировкасы) ақпаратын пайдаланады. Ол екі он жыл бұрын Сурриджтің «Сент-Мэри вирусын» жасауы үшін Ларкхилл тұтқындау орталығында биологиялық қаруды зерттеу мен адамдармен тәжірибе жүргізгенін анықтайды. Тәжірибелер кезінде ондаған саяси тұтқындар қаза болса да, «V» камерасындағы амнезиямен ауыратын адам иммунитет пен дене мүшелерінің бұзылуымен, сондай-ақ физикалық қабілеттерінің жақсаруымен дамып, ақырында қашып, Ларкхиллді жойды. Құпия полиция басшысы Питер Кридди вирусты Сент-Мэриге таратып, террористік шабуыл жасады. Осылайша, ол халықты қорқытып, «Норсфайр» партиясын билікке отырғызды. Сонымен қатар, дәрі-дәрмек өндіретін компания партия мүшелерін, мысалы, Протеро мен Лиллиманды байытады. Иви өзінің бұрынғы бастығы, ток-шоу жүргізушісі Гордон Дитрихке бас сауғалайды, ол оған өзінің заңсыз материалдар жинағын көрсетеді, мысалы, бүлдіруші суреттер, көне Құран және гомоэротикалық фотосуреттер. Иви мен V-нің жігерленуімен ол Сатлерді өзінің шоуында сатиралық түрде қорлайды, бұл оның және Ивидің тұтқындалуына және ақырында өлтірілуіне әкеледі. Ол өзінің камерасында жасырын жазылған Валери Пейдждің хатын табады, ол V-нің жанындағы камерада отырған және өлімге бет қарай отырып үмітін білдірген әйел. Азапталған және өлім жазасына кесілген Иви өзінің тұтқындаушыларына мойынсұнудан бас тартады және босатылады, өзін V-нің қамалында табады. V Ивиді Криддидің адамдарынан бұрын ұстап алып, оны жалған тұтқындауға (және санасын өзгертуге) ұшыратып, ол қорқынышсыз өмір сүруді үйренсін деп еді. Бастапқыда V-ге ашуланған Иви Валери мен Ларкхиллдің басқа да құрбандарының кек алуын түсінеді және 5 қарашаға дейін онымен кездесуге оралуға уәде береді. Басқаша қолжеткізбес Жоғарғы канцлерді өлтіру үшін V Криддиді Сатлерге сатқындық жасап, оның орнын басуға көндіреді. 5 қарашаға жақындаған сайын, V жүздеген мыңдаған Гай Фокс маскаларын бүкіл елге таратады, бұл маскалы, анонимді хаостың өсуіне және ақырында құпия полиция жас маскалы қызды өлтіргеннен кейін тәртіпсіздіктерге әкеледі. V Ивимен би билейді, содан кейін оны он жыл бұрын қалпына келтірген Лондон метросына алып барады. Түнде аман қалуға ниеттенбеген V жарылғыш заттарға толы пойызды іске қосу туралы шешімді Ивиге қалдырады. Ол өзінің жорығын тастап, онымен бірге кетуін өтінгенмен, ол бас тартады. Кридди V-мен кездесіп, Сатлерді өлтіреді, содан кейін V-нің бетін ашуды талап етеді. Атыс болғанына және ауыр жарақаттанғанына қарамастан, V Кридди мен оның адамдарын өлтіреді, ол өзінің жеке басынан гөрі идеясы маңызды екенін айтады. V Ивиге қайтып келеді, ол оны сүйетінін мойындағаннан кейін оның қолында қайтыс болады, ал Финч оның денесін поезға отырғызып жатқанын көреді, бірақ ол адамдарға үміт керек екенін растағаннан кейін оны іске қосуға рұқсат береді. Сатлер мен Криддинің өлімімен Лондонның әскери күштері тынығады, ал сансыз азаматтар V-ге киініп, Парламентке шабуылдайды және оның жойылуын көреді. Финч V-нің нақты кім екенін сұрайды, ал Иви: «Ол біздің барлығымыз едік» дейді.

In the near future, Britain is ruled by the Norsefire political party, a fascist and totalitarian regime led by High Chancellor Adam Sutler, which controls the populace through propaganda, and imprisons or executes those deemed undesirable, including immigrants, homosexuals, and people of alternative religions. Evey Hammond is the daughter of parents who became activists after her brother perished in the St. Mary's school terrorist attack fourteen years earlier; they were detained and later died in prison when she was 12 years old. One evening, a Guy Fawkes masked vigilante, "V", rescues her from assault by the secret police, known as The Fingermen, and has her witness his destruction of the Old Bailey via bombs. The following morning, on 5 November, V hijacks the state run television network to address the nation, claiming credit for the attack and encouraging the populace to resist Norsefire by joining him outside the Houses of Parliament on Guy Fawkes Night in one year's time. Evey is knocked unconscious while aiding V's escape, and he takes her with him to avoid her arrest and likely execution. V kills Norsefire propagandist Lewis Prothero, Dr. Delia Surridge, and, with Evey's assistance, Anthony Lilliman, the Bishop of London, pedophile and corrupt priest from Larkhill, whom V gets to by using Evey. Evey flees after betraying V, hoping to be forgiven by Norsefire. Assigned to capture V, Chief Inspector Eric Finch uses Surridge's journal and information from former covert operative William Rookwood (actually V in disguise), discovering that, two decades earlier, Surridge led biological weapon research and human experimentation at the Larkhill Detention Facility on behalf of Norsefire, creating the "St Mary's Virus." Although dozens of political prisoners died during experimentation, an amnesiac in cell "V" developed mutated immunities and disfigurements as well as physical enhancements and eventually destroyed Larkhill during his escape. Peter Creedy, head of the secret police, faked a terrorist attack by releasing the virus at targets including St. Mary's and used the resulting public fear to embed Norsefire in power. Simultaneously, the company manufacturing the cure enriched party members such as Prothero and Lilliman. Evey takes shelter with her former boss, talkshow host Gordon Dietrich, who shows her his collection of illegal materials such as subversive paintings, an antique Quran, and homoerotic photographs. Emboldened by Evey and V, he satirizes Sutler on his show, leading to his and Evey's arrest and his eventual execution. She takes solace in a note hidden in her cell written by Valerie Page, a woman imprisoned in the cell next to V's, detailing her hopes despite her impending death. Tortured and facing her own execution, Evey refuses to submit to her captors and is released, finding herself in V's lair. V had intercepted Evey before Creedy's men and subjected her to false imprisonment (and gaslighting) so she could learn to live without fear. Although initially angry at V, Evey realizes that he has been avenging Valerie and the other Larkhill victims and promises to return to see him before 5 November. To kill the otherwise unreachable High Chancellor, V convinces Creedy to betray Sutler and replace him in exchange for V's surrender. As 5 November approaches, V has hundreds of thousands of Guy Fawkes masks distributed across the nation, leading to a rise in masked, anonymous chaos and eventually riots after the secret police kill a young masked girl. V shares a dance with Evey before leading her to the shuttered London underground he restored over the previous decade. Not intending to survive the night, V bequeaths the decision to start the explosive filled train to Evey. Although she pleads that he abandon his crusade and leave with her, he refuses. Creedy meets V and executes Sutler before demanding V unmask. Despite being shot and heavily injured, V kills Creedy and his men, stating that the idea he represents is more important than his identity. V returns to Evey, dying in her arms after admitting he loves her, and Finch finds her placing V's body aboard the train but allows her to start it after she affirms that the people need hope. With Sutler and Creedy dead, the military forces in London stand down as countless citizens dressed as V descend on Parliament and witness its destruction. Finch asks for V's true identity, to which Evey replies, "He was all of us."

Актерлік құрам

Натали Портман – Эви Хаммонд, мемлекеттік басқарудағы британдық теледидар желісінің қызметкері, оны V Лондонның құпия полициясынан құтқарып алып, кейіннен оның өміріне араласады. Хьюго Уивинг – V рөлінде, «Norsefire» экспериментінің еріксіз нысаны болған, маскалы, харизматикалық және шебер анархист-террорист. Джеймс Пурфой бастапқыда бұл рөлді ойнады, бірақ түсірілімдер басталғаннан кейін алты аптадан соң жобадан шықты. Ол Weaving оны түсіру алаңында алмастырғаннан кейін, Purefoy сахналарын қайта түсірді, бірақ титрлерде көрсетілмеді. Стивен Риа – Нью-Скотланд-Ярдтың бас инспекторы Эрик Финч және Тергеу министрі («Мұрын»), V ісін тергейтін жетекші тергеуші, ол үкімет жасаған қылмысты ашады. Саясаттың оны фильмге тартқаны туралы сұраққа Риа: «Егер бұл тек комикстерден құралса, ол қызықты болмас еді деп ойлаймын. Саяси мазмұны оған мән мен күш береді, және әрине, мен саясатқа қызығушылық таныттым. Неге олай болмасын?» деді. Стивен Фрай – Гордон Дитрих, жасырын гей ток-шоу жүргізушісі. Рөлдің неге ұнағаны туралы сұраққа Фрай: «Соққыға ұшырау! Бұрын кинода соққы жеспедім, сондықтан өлімге дейін ұрып-соғу идеясымен қатты қуандым» деді. Джон Херт – Адам Сатлер, бұрынғы консерватор парламент мүшесі және қорғаныс министрінің орынбасары. Жоғары канцлер Сатлер – «Norsefire» ұйымының негізін қалаушы және Ұлыбританияның авторитарлық сайланған басшысы. Херт сонымен қатар Гордон Дитрихтің ток-шоуының бір бөлімінде оны пародиалайтын екі «Жалған Сатлер» актерінің рөлін ойнайды. Тим Пигот Смит – Питер Криди, «Norsefire» партиясының басшысы және Ұлыбританияның құпия полициясының («Саусақ») басшысы. Фильм V-ді жеке тұлға емес, идеяның көрінісі ретінде көрсетеді, оның диалогы арқылы және оның өткені, жеке басы немесе беті жоқ екенін бейнелеу арқылы. Ресми веб-сайтта: «V-дің Гай Фокс маскасы мен бейнесін пайдалануы – оқиғаның практикалық және символдық элементтері. Ол физикалық жараларын жасыру үшін маска киеді, ал өзінің жеке басын жасыру арқылы ол идеяның өзіне айналады» делінген. V және Фантом екеуі де өздерінің деформацияларын жасыру үшін маска киеді, қиялдары арқылы басқаларды бақылайды, трагикалық өткені бар және кек алуға ұмтылады. V пен Эвидің қарым-қатынасы «Операның фантомы» романындағы романтикалық элементтерге ұқсас, онда маскалы Фантом Кристин Даэні өз жер астындағы қамалына алып, оны қайта тәрбиелейді. Азаттық пен мемлекет арасындағы күрес туралы фильм болғандықтан, «V for Vendetta» фильмде нақты және ойдан шығарылған классикалық тоталитарлық белгілерден, соның ішінде Үшінші рейхтен және Джордж Оруэллдің «1984» романынан алынған суреттерді пайдаланады. Режимнің биометриялық идентификацияны және сигналдық барлауды жинау мен талдауды кеңінен пайдалануы да көрсетілген. Фильм сыншылары, саяси комментаторлар және БАҚ өкілдері фильмде Джордж Буш әкімшілігіне қатысты көптеген сілтемелер бар екенін атап өтті. Бұған Ларкхиллдегі тұтқындардың киген капюшондары мен қаптары жатады, олар Абу-Грейбтегі азаптаулар мен тұтқындарды қорлауға сілтеме ретінде қарастырылған. Ішкі қауіпсіздік кеңес жүйесі және ұстап беру туралы да айтылған. Гордонның жасырын жертөлесіндегі тыйым салынған заттардың бірі – АҚШ пен Ұлыбритания туларын біріктіріп, оған свастика және «Иә ниеттілердің коалициясы, билікке» деген тақырып жазылған наразылық плакаты. Америкаға қатысты сілтемелерге қарамастан, фильмнің түсірушілері фильмде АҚШ әкімшілігінен гөрі кең ауқымды мәселелер талқыланатынын мәлімдеді. «Road House» фильмінің шығуынан және сәттілігінен кейін, жазушы Хилари Хенкин жобаны бастапқы нұсқасымен толықтыру үшін шақырылды. Бұл жоба дайын өніммен көп ортақ емес, себебі графикалық романнан жоқ, ашық сатирикалық және сюрреалистік элементтерді қосумен, сондай-ақ V-дің жеке басына қатысты романның көптеген түсініксіздіктерін жоюмен ерекшеленеді. Вачовскилер «V for Vendetta» фильмінің жанкүйерлері болды және 1990 жылдардың ортасында «Матрица» фильмінде жұмыс істемей тұрып, графикалық романға жақын сценарий жобасын жазды. «Матрица» фильмдерінің екінші және үшінші фильмдерін пост-өндіріс кезеңінде қайта қарастырып, режиссерлік рөлді Джеймс МакТейге ұсынды. Үшеуі де түпнұсқалық әңгіменің тақырыптарына қызығушылық танытып, оларды қазіргі саяси ахуалға қатысты деп тапты. Сценарийді қайта қарағаннан кейін Вачовскилер оқиғаны ықшамдап, заманауи ету үшін қайта жұмыстануға кірісті, сонымен қатар оның тұтастығы мен тақырыптарын сақтауға тырысты. Джеймс МакТейге «Алжир шайқасы» фильмін «V for Vendetta» фильмін түсіруге дайындалу кезіндегі басты ықпалы деп атады. Мур өз жұмысының жазылуына және режиссурасына қатыспағаны, сондай-ақ оның туындыларын бейімдеу туралы туындаған дауларға байланысты фильмнен өзін алыс ұстады. Ол DC Comics баспасымен ынтымақтастығын тоқтатып, Warner Bros. компаниясы оның фильмді мақұлдағаны туралы мәлімдемелерді қайтарып алмағаннан кейін бұл шешімді қабылдады. Мур сценарийде сюжеттік қателер бар екенін және ол оның түпнұсқалық туындысының тақырыбына қайшы келетінін айтты, ол фашизм мен анархизм сияқты екі саяси полюстің қақтығысын көрсетуге бағытталған. Оның пікірінше, оның туындысы «қазіргі американдық неоконсерватизмге қарсы қазіргі американдық либерализм» туралы оқиға ретінде қайта жазылған. Оның тілегі бойынша, Мурдың аты фильмнің соңындағы титрлерде көрсетілмейді. Туындының авторы және иллюстраторы Дэвид Ллойд фильмді қолдайды, сценарий өте жақсы екенін, бірақ Мур кітапты толыққанды бейімдеуден басқа ешнәрсеге қанағаттанбайтынын айтты.

Natalie Portman as Evey Hammond, an employee of the state run British Television Network who is rescued by V from a gang of London's secret police and subsequently becomes involved in his life. Hugo Weaving as V, a masked, charismatic and skilled anarchist terrorist who had been the unwilling subject of experimentation by Norsefire. James Purefoy originally portrayed the character, but left six weeks into filming. He remained uncredited, with Weaving replacing him on set and redubbing Purefoy's scenes. Stephen Rea as Chief Inspector Eric Finch of New Scotland Yard and Minister of Investigations (the "Nose"), is the lead investigator in the V investigation, who uncovers an unspeakable government crime. When asked whether the politics attracted him to the film, Rea replied "Well, I don't think it would be very interesting if it was just comic book stuff. The politics of it are what gives it its dimension and momentum, and of course I was interested in the politics. Why wouldn't I be?" Stephen Fry as Gordon Deitrich, a closeted gay talk show host. When asked in an interview what he liked about the role, Fry replied "Being beaten up! I hadn't been beaten up in a movie before and I was very excited by the idea of being clubbed to death." John Hurt as Adam Sutler, the former Conservative Member of Parliament and Under Secretary for Defence. High Chancellor Sutler is the founder of Norsefire and is Britain's authoritarian elected leader. Hurt also portrays two "Fake Sutler" actors lampooning him in an episode of Gordon Deitrich's talk show. Tim Pigott Smith as Peter Creedy, Norsefire's Party leader and the head of Britain's secret police (the "Finger"). The film is also explicit in portraying V as the embodiment of an idea rather than an individual through V's dialogue and by depicting him without a past, identity or face. According to the official website, "V's use of the Guy Fawkes mask and persona functions as both practical and symbolic elements of the story. He wears the mask to hide his physical scars, and in obscuring his identity – he becomes the idea itself." V and the Phantom both wear masks to hide their disfigurements, control others through the leverage of their imaginations, have tragic pasts, and are motivated by revenge. V and Evey's relationship also parallels many of the romantic elements of The Phantom of the Opera, where the masked Phantom takes Christine Daaé to his subterranean lair to re educate her. As a film about the struggle between freedom and the state, V for Vendetta takes imagery from many classic totalitarian icons both real and fictional, including the Third Reich and George Orwell's Nineteen Eighty Four. as well as pervasive use of biometric identification and signal intelligence gathering and analysis by the regime. Film critics, political commentators and other members of the media have also noted the film's numerous references to events surrounding the George W. Bush administration in the United States. These include the hoods and sacks worn by the prisoners in Larkhill that have been seen as a reference to the Abu Ghraib torture and prisoner abuse. The Homeland Security Advisory System and rendition are also referenced. One of the forbidden items in Gordon's secret basement is a protest poster with a mixed US–UK flag with a swastika and the title "Coalition of the Willing, To Power" which combines the "Coalition of the Willing" with Friedrich Nietzsche's concept of will to power. Despite the America specific references, the filmmakers have always referred to the film as adding dialogue to a set of issues much broader than the US administration. After the release and relative success of Road House, writer Hilary Henkin was brought on to flesh out the project with an initial draft – one that bears little, if any, relation to the finished product, with the inclusion of overtly satirical and surrealistic elements not present in the graphic novel, as well as the removal of much of the novel's ambiguity, especially in regard to V's identity. The Wachowskis were fans of V for Vendetta and in the mid 1990s, before working on The Matrix, wrote a draft screenplay that closely followed the graphic novel. During the post production of the second and third The Matrix films, they revisited the screenplay and offered the director's role to James McTeigue. All three were intrigued by the original story's themes and found them to be relevant to the contemporary political landscape. Upon revisiting the screenplay, the Wachowskis set about making revisions to condense and modernise the story, while at the same time attempting to preserve its integrity and themes. James McTeigue cites the film The Battle of Algiers as his principal influence in preparing to film V for Vendetta. Moore explicitly disassociated himself from the film due to his lack of involvement in its writing or directing, as well as due to a continuing series of disputes over film adaptations of his work. He ended cooperation with his publisher, DC Comics, after its corporate parent, Warner Bros., failed to retract statements about Moore's supposed endorsement of the film. Moore said that the script contained plot holes and that it ran contrary to the theme of his original work, which was to place two political extremes (fascism and anarchism) against one another. He argues his work had been recast as a story about "current American neoconservatism vs. current American liberalism". Per his wishes, Moore's name does not appear in the film's closing credits. Co creator and illustrator David Lloyd supports the film adaptation, commenting that the script is very good but that Moore would only ever be truly happy with a complete book to screen adaptation.

Кастинг

Джеймс Пьюрфой бастапқыда V рөліне бекітілген, бірақ түсірілімдер басталғаннан кейін алты аптадан соң одан бас тартты. Сол кезде масканы тұрақты түрде тағу қиындық тудырғаны туралы хабарланғанмен, оны бұрын Джоэл Сильвермен және Вачовскилермен «Матрица» сериясында жұмыс істеген Хьюго Уивингпен алмастырды. Режиссер Джеймс МакТейг алғаш рет Натали Портманмен «Жұлдыздық соғыстар: Екінші эпизод – Клондар шабуылы» фильмінің түсірілімі кезінде танысты, онда ол көмекші режиссер болып жұмыс істеген. Рольге дайындалу барысында Портман диалект жаттықтырушысы Барбара Беркеримен бірге ағылшын акцентін үйренді, «The Weather Underground» сияқты фильмдерді қарады және Менахем Бегиннің өмірбаяндық әңгімесін оқыды.

Түсірілім

V for Vendetta Лондонда, Англияда және Германияның Потсдам қаласындағы Бабелсберг студиясында түсірілді. Фильмнің көп бөлігі дыбыс жазу студияларында және жабық декорацияларда түсірілді, ал үш көріне Берлинде түсірілді: Норсфайр митингісінің флэшбэгі, Ларкхилл және епископ Лиллиманның жатын бөлмесі. Лондон метрополитенінің тастап кетілген участаларындағы көріністер Aldwych метро станциясында түсірілді. Фильм түсірілімі 2004 жылдың наурыз айының басында басталып, маусым айының басында аяқталды. Вестминстердегі соңғы көріністі түсіру үшін Трафальгар алаңы мен Уайтхоллдан Парламентке және Биг Бенге дейінгі аймақ үш түнге, түн ортасынан таңғы сағат 5-ке дейін жабылуға тиіс болды. Бұл 10 Даунинг-стрит және Қорғаныс министрлігі орналасқан қауіпсіздікке сезімтал аймақтың түсірілімдерге артық жабылуының алғашқы жағдайы болды. Мұндай рұқсат алу үшін 14 түрлі мемлекеттік департамент пен агенттікпен 9 айлық келіссөздер жүргізілді. Галерея – V-нің үйі, сонымен қатар үкімет тарапынан тыйым салынған әртүрлі артефакттар сақталатын орын. Галереяда Жан ван Эйктің «Арнольфини портреті», Тицианның «Вакх пен Ариадна», Милдред Пирс плакаты, Андреа Мантеньяның «Святой Себастьян», Джон Уильям Уотерхаустың «Шалот ханымы» және Джакометтидің мүсіндері сияқты өнер туындылары қойылған. Фильмдегі басты қиындықтардың бірі – V-ті бетін жабатын сөзсіз масканың астынан қалай тірілту болды. Сондықтан, жарық, актерлік шеберлік және Уивингтің дауысын біріктіріп, жағдайға сәйкес көңіл-күйді жасау үшін көп күш жұмсалды. Маска Уивингтің дауысын басаңдатқандықтан, оның барлық диалогтары пост-продакшнде қайта жазылды.

Музыка және саундтрек

V for Vendetta саундтрегі 2005 жылғы 21 наурызда Astralwerks Records компаниясы тарапынан жарық көрді. Фильмнің композиторы Дарио Марианеллидің түпнұсқа музыкалық шығармалары альбомдағы көптеген тректерді құрайды. Саундтректе фильмде ойнаған үш ән де бар: Джули Лондонның "Cry Me a River", The Velvet Underground тобының "I Found a Reason" әніне Cat Power орындаған кавер, және Antony and the Johnsons тобының "Bird Gerhl" әні. Гордон Дитрихтің канцлер Сатлерді пародиалайтын, Бени Хилл стиліндегі комедиялық сценкасында "Yakety Sax" музыкасы қолданылған. Инспектор Финчтің сағаттық дабылы 4 қараша күні таңертең Ричард Хоулидің "Long Black Train" әнімен басталады, онда "Ұзын қара пойызбен сапарла, қара пойыз мені үйге жеткіз" деген алдын ала сездіретін сөздер бар.

Фильм мен графикалық роман арасындағы айырмашылықтар

Фильмнің сюжеті Алан Мур мен Дэвид Ллойдтың «V for Vendetta» графикалық романынан бейімделген; бұл алғаш рет 1982 және 1985 жылдар аралығында британдық «Warrior» комикстер антологиясында жарияланды, содан кейін DC баспасы қайта басып шығарды және аяқтады. Мурдың комикстері кейіннен графикалық романға жинақталып, АҚШ-та DC Vertigo баспасы және Ұлыбританияда Titan Books баспасы арқылы қайтадан жарық көрді. Фильм мен түпнұсқа материалдың арасында бірнеше маңызды айырмашылықтар бар. Алан Мурдың түпнұсқа әңгімесі 1980-ші жылдардың басында британдық Тэтчершілдікке жауап ретінде жазылған және фашистік мемлекет пен анархизм арасындағы қақтығыс ретінде бейнеленген, ал фильмнің сюжеті Вачовскилер тарапынан қазіргі АҚШ саяси контекстіне сәйкес өзгертілді. Алайда, Алан Мур бұл өзгерістердің нәтижесінде оқиғаның либерализм мен неоконсерватизм арасындағы америкалық орталықтық қақтығысқа айналып, бастапқы анархистік-фашистік тақырыптардан бас тартқанын айтты. Мур: «Менің көруімше, анархия туралы ешқандай сөз болған жоқ. Фашизм толығымен әлсіретілген. Менің ойымша, нәсілдік тазалыққа қатысты барлық сілтемелер алынып тасталды, ал шындығында фашистер нәсілдік тазалыққа ерекше мән береді» деді. Сонымен қатар, түпнұсқа әңгімеде Мур моральдық бейтараптықты сақтауға тырысты және фашистерді карикатура ретінде емес, реалистік, жан-жақты кейіпкерлер ретінде көрсетуге ұмтылды. Фильмнің уақыт шектеулері сюжеттің кейбір кейіпкерлерін, егжей-тегжейлерін және сюжеттік желілерін қысқартуға немесе жоюға әкеп соқты. Дегенмен, графикалық романда ол аяусыз, өз жолына кедерес келтірген кез келген адамды өлтіруге дайын тұлға ретінде бейнеленген. Эви Хаммондтың V-нің шәкірті ретіндегі трансформациясы да фильмге қарағанда роман нұсқасында әлдеқайда күрт. Екі нұсқада да маңызды емес кейіпкер Гордон да түбегейлі өзгерді. Роман бойынша Гордон – ұсақ қылмыскер, ол Эвиді көшеде тастап кеткеннен кейін үйіне қабылдайды. Екеуі арасында қысқа романтикалық қарым-қатынас туады, бірақ Гордонды шотландтық топ өлтіреді. Ал фильмде Гордон Эвидің жақсы мінезді әріптесі болып көрінеді және кейіннен ол гей екені белгілі болады. Ол телебағдарламасында саяси пародияны таратуы үшін Fingermen қызметкерлерімен тұтқындалады, содан кейін ол иелігінде Құран табылуына байланысты жазаланады. Фильмнің түсірушілері бұл мәлімдемені жоққа шығарып, кешігулердің себебі визуалды эффектілерді аяқтау үшін қосымша уақыт қажет болғандықтан болды деп түсіндірді. «V for Vendetta» алғашқы рет 2005 жылдың 11 желтоқсанында Butt Numb A Thon кинофестивалінде көрсетілді, ал 2006 жылдың 13 ақпанында Берлин кинофестивалінде премьерасы өтті.

The film's story was adapted from Alan Moore and David Lloyd's graphic novel V for Vendetta; this was originally published between 1982 and 1985 in the British comic anthology Warrior, and then reprinted and completed by DC. Moore's comics were later compiled into a graphic novel and published again in the United States under DC's Vertigo imprint and in the United Kingdom under Titan Books. There are several fundamental differences between the film and the original source material. Alan Moore's original story was created as a response to British Thatcherism in the early 1980s and was set as a conflict between a fascist state and anarchism, while the film's story was changed by the Wachowskis to fit a modern US political context. Alan Moore, however, charged that, in doing so, the story turned into an American centric conflict between liberalism and neoconservatism, and abandoned the original anarchist–fascist themes. Moore states that "[t]here wasn't a mention of anarchy as far as I could see. The fascism had been completely defanged. I mean, I think that any references to racial purity had been excised, whereas actually, fascists are quite big on racial purity." Furthermore, in the original story, Moore attempted to maintain moral ambiguity, and not to portray the fascists as caricatures, but as realistic, rounded characters. The time limitations of a film meant that the story had to omit or streamline some of the characters, details, and plotlines from the original story. However, in the graphic novel, he is portrayed as ruthless, willing to kill anyone who gets in his way. Evey Hammond's transformation as V's protégée is also much more drastic in the novel than in the film. Gordon, a very minor character in both versions, is also drastically changed. In the novel, Gordon is a small time criminal who takes Evey into his home after V abandons her on the street. The two share a brief romance before Gordon is killed by a Scottish gang. In the film, however, Gordon is a well mannered colleague of Evey's, and is later revealed to be gay. He is arrested by Fingermen for broadcasting a political parody on his TV program, and is later executed when a Quran is found in his possession. The filmmakers have denied this, saying that the delays were due to the need for more time to finish the visual effects production. V for Vendetta had its first major premiere on 11 December 2005, at Butt Numb A Thon, followed by a premiere on 13 February 2006 at the Berlin Film Festival.

Жылжыту

Қаста және кино жасаушылар фильмді қоршаған мәселелерді талқылауға мүмкіндік берген бірнеше баспасөз конференциясына қатысты, оның ішінде фильмнің шынайылығы, Алан Мурдың оған реакциясы және оның мақсатталған саяси хабары. Фильм Мурдың бастапқы тақырыптарынан өзгеше болуды көздеді. Хьюго Уивингтің айтуынша: "Алан Мур біраз уақыт бұрын болған оқиға туралы жазды. Бұл Тачер үкіметі тұсында өмір сүргенге жауап болды. Ал біздің фильм бүгінгі әлемге жауап. Сондықтан мен фильм мен комиксті екі бөлек туынды деп санаймын". Фильмнің даулы саяси мазмұнына қатысты кино жасаушылар фильмнің мақсаты – жауап беру немесе көрермендерге не ойлау керектігін айту емес, қоғамдағы қолданыстағы диалогқа сұрақ қою және оны дамыту екенін мәлімдеді. Фильм Алан Мурдың түпнұсқа әңгімесіне қызығушылықты қайта жаққызып, АҚШ-та түпнұсқа комикстің сатылымы күрт өсті. Стив Мур (Алан Мурмен туыстық байланысы жоқ) жазған және Вачовскилердің сценарийіне негізделген фильмнің романы 2006 жылдың 31 қаңтарында Pocket Star баспасынан жарық көрді. Вачовскилермен жұмыс істеген Спенсер Ламм "көрнеу артында" атты кітап жазды. "V for Vendetta: From Script to Film" деп аталатын кітап Universe баспасынан 2006 жылдың 22 тамызында шықты.

Үй медиасы

V for Vendetta DVD-де АҚШ-та 2006 жылдың 1 тамызында үш форматта жарық көрді: бір дискілік кең экранды нұсқасы, бір дискілік толық экранды нұсқасы және екі дискілік кең экранды арнайы басылымы. Бір дискілік нұсқаларда 15 минут 56 секундтық "Азаттық! Мәңгілік! V for Vendetta фильмін жасау" атты сахна артындағы қысқа деректі фильм және фильмнің трейлері бар, ал екі дискілік арнайы басылымда үш қосымша деректі фильм және коллекционерлерге арналған бірнеше қосымша мүмкіндіктер қамтылған. Арнайы басылымның екінші дискісіндегі мәзірдің екінші бетіндегі қанаттар суретін таңдау арқылы Натали Портманның Saturday Night Live бағдарламасындағы қысқа "Easter egg" видеоклипін көруге болады. Оның Blu-ray нұсқасы 2008 жылдың мамыр айының соңында АҚШ-та ең көп сатылған өнім болды. 2020 жылдың қазан айында 4K Ultra HD Blu-ray форматында жарық көрді.

Кассалық жинақ

2006 жылдың желтоқсанына қарай «V for Vendetta» фильмі 134 686 457 доллар жинады, оның 70 511 035 доллары АҚШ-тан түсті. Фильм АҚШ кассасындағы көрермендер назарын алғашқы күнінен бастап басып алды, шамамен 8 742 504 доллар тауып, содан кейін демалыс күнінің соңына дейін көшбасшы болып қалып, 25 642 340 доллар жинады. Оның ең жақын бәсекелесі «Іске қосылмаған ұшыру» (Failure to Launch) 15 604 892 доллар тауып алды. DVD сатулары да сәтті болды, алғашқы аптада 1 412 865 дана сатылып, 27 683 818 долларлық кіріс әкелді. 2006 жылдың соңына қарай 3 086 073 DVD сатылды, бұл өндіріс шығындарынан сәл асып, 58 342 597 доллар құрады. 2018 жылдың қыркүйегіне дейін фильм АҚШ-та DVD және Blu-ray сатудан 62 миллион доллардан астам табыс тапты. Фильм тауар сату бойынша да табысты болды, 2011 жылдан бері фильм шыққаннан бастап жыл сайын жүздеген мыңдаған Гай Фокс маскалары сатылды. Time Warner суретке авторлық құқықты иеленеді және әрбір ресми маска сатылғанда сыйақы алады.

Сыни жауап

Rotten Tomatoes шолу агрегаторында фильм 258 шолу негізінде 73% мақұлдау рейтингісіне ие, орташа бағасы 6.80/10. Сайттың сыншыларының пікірінше, "Визуалды жағынан таңғажайып және ойландыратын V For Vendetta саяси мәлімдемелері кейбіреулерді ашуы мүмкін, бірақ оның тарихы мен әсерлі көріністері көңіл көтереді". Metacritic, салмақты орташа есептейді, фильмге 39 сыншының бағасы бойынша 100-ден 62 ұпай берді, бұл "жалпы жағымды пікірлерді" көрсетеді. CinemaScore сауалнамасы бойынша көрермендер фильмге A+–ден F-ке дейінгі шкалада орташа баға ретінде "B+" берді. Эберт пен Ропер фильмге "екі бас бармақпен жоғары" деген баға берді. Роджер Эберт V for Vendetta "көбінесе қызықты нәрсе болып тұрады, бізді кейіпкер мен сюжетті түсіндіруге және хабарламаны қалағанымызша қолдануға шақырады" деді. BBC-дің Джонатан Росс фильмді "нашар, көңіл көншіл сәтсіздік" деп атап, "Джон Херт пен Стивен Риа сияқты көрнекті таланттар Вачовски бірлестігінің нашар сценарийі мен оның әсіресе нашар диалогтары арасында көп мүмкіндікке ие емес" деді. Филадельфия апталығының Шон Бернс фильмге "D" бағасын беріп, оның саяси хабарламасын "өте қарапайым, жасөспірімдік нәрсе" деп сынады. Ирландиялық RTÉ телеарнасының Гарри Герин фильмнің "саяси триллер, оқиға және әлеуметтік комментарий ретінде жұмыс істейтінін" және "басқа жағдайда осы үш түрдің қандай болса да бірінен аулақ болатын көрермендер көруге лайық" екенін айтты. Ол фильмнің "жасы ұлғайған сайын беделі артатын культты сүйіктіге" айналатынын қосты. BBC-дің Энди Джейкобс фильмге бестен екі жұлдыз берді, ол "біраз дүркіреген, оқиға ретінде сирек қызықтырады немесе қызығушылық тудырады" деп атап өтті. V Fandomania тізіміндегі 100 ең ұлы ойдан туған кейіпкерлердің қатарына енді. Empire журналы 2008 жылы фильмді барлық уақыттың 418-ші ең ұлы фильмі деп атады.

Марапаттар

"V for Vendetta" бірнеше марапат алды, алайда 2007 жылғы Сатурн сыйлығының салтанатында Натали Портман "Үздік әйел актер" сыйлығын жеңіп алды. Фильм 2007 жылы "Ең үздік драмалық қойылым, толық метражды" номинациясы бойынша Хьюго сыйлығына ұсынылды.

Саяси жауап

"V for Vendetta" тоталитаризм, гомосексуализм, исламофобия және терроризм мәселелерін қамтиды. Оның даулы сюжеті мен тақырыптары әлеуметтік-саяси топтардың сынға да, мақтауға да түсті. 2006 жылдың 17 сәуірінде Нью-Йорк метрополитенінің анархистер альянсы DC Comics және Time Warner компанияларына қарсы наразылық ұйымдастырып, оларды оқиғаның бастапқы мағынасын зорлық-зомбылық пен арнайы эффекттер есебінен әлсіретуде айыптады. Анархист ғалым және Йель университетінің бұрынғы профессоры Дэвид Грейбер фильмге наразы болған жоқ. "Менің ойымша, анархия туралы хабар Голливудтың бөгетіне қарамастан жарияланды." Бірақ Грейбер былай деді: "Анархия – бұл қауымдастықтар құру және демократиялық шешім қабылдау. Голливудтың түсіндіруінде осының бәрі жоқ." ЛГБТ өкілдері фильмді гомосексуалдарды жағымды бейнелегені үшін мақтады. Сара Уорн AfterEllen сайтында фильмді "барлық уақытта гомосексуалдарды ең жақсы қолдаған фильмдердің бірі" деп атады. Уорн Валери кейіпкерінің орталық рөлін "тек керемет ойналған және жақсы жазылғандықтан ғана емес, сонымен қатар Голливуд фильмінде мүлдем күтпеген нәрсе болғандықтан" мақтады. World Socialist Web Site сайтының Дэвид Уолшы V-нің әрекеттерін "антидемократиялық" деп сынап, фильмді "анархо-террористік идеологияның банкроттығының" мысалы деп атады. Уолш халық революцияға ешқандай қатыспағандықтан, олар "жаңа, азат қоғамды" құруға қабілетсіз болады деп жазды. Фильм 2012 жылдың 16 желтоқсанында Қытайдың ұлттық телеарнасы – Қытай орталық теледидарында (CCTV) ешқандай цензурасыз көрсетілді, бұл көптеген көрермендерді таң қалдырды. Көптеген адамдар фильмке тыйым салынды деп ойласа да, Радио, кино және теледидар бас басқармасы тыйым салу туралы ешқандай хабардың болмағанын мәлімдеді. CCTV шетелдік фильмдерді цензуралау мәселесінде өз шешімдерін қабылдайды. Қытай әлеуметтік ғылымдар академиясының саясаттанушысы Лю Шаньинь, бұрын CCTV-де жұмыс істеген, бұл көрсету Қытайдағы киноцензураның жеңілдеп бара жатқанын көрсетеді деп болжады.