Кіріспе
Америкалық инвестициялық басқару компаниясы
Гарвард университетінің 2022 жылғы мәліметтер бойынша 49,444 миллиард долларға бағаланған қоры – әлемдегі ең ірі академиялық қор. Оның құны 2021 қаржы жылында 10 миллиард доллардан астамға өсті, нәтижесінде тарихтағы ең жоғары сомаға ие болды. Гарвардтың зейнетақы активтері, айналым капиталы және ақшалай емес сыйлықтарымен бірге, қор Гарвардтың инвестициялық басқару компаниясы Harvard Management Company, Inc. (HMC) тарапынан басқарылады, ол Гарвардқа тиесілі инвестициялық басқару компаниясы.
Гарвард басқару компаниясы
HMC қаржы саласының мамандарын жұмысқа алады, олар қор құрамына кіретін шамамен 12,000 қорды басқарады. Компанияның жалпы қор портфелінің шамамен үштен бір бөлігін тікелей басқарумен қатар, қалған бөлігін басқаратын сыртқы компаниялармен тығыз байланыс ұстайды. HMC-ді компания президенті және бас атқарушы директоры лауазымдарын атқаратын маман басқарады. HMC – 501(c)(3) бейкоммерциялық ұйым болып табылады және федералды табыс салығынан босатылған.
Бұрынғы басқару
Джек Мейер 1990 жылдан 2005 жылдың 30 қыркүйегіне дейін HMC-ді басқарды, бастапқыда 4,8 миллиард долларлық активтерімен және 25,9 миллиард долларға (жаңа салымдарды қоса алғанда) дейін жетті. Оның қызмет еткен соңғы он жылдығында қор 15,9% жылдық кіріс тапты. Ақы төлеу мәселелеріне байланысты, HMC-нің бірқатар басшылары, Мейердің өзі де, өздерінің инвестициялық фирмаларын құру үшін кетіп қалды. Bloomberg 2011 жылы құрылған фирмалардың тобын қарастырды – Adage Capital Management LP, Charlesbank Capital Partners LLC, Convexity Capital Management LP (Мейердің фирмасы), Highfields Capital Management LP және Regiment Capital Advisors LLC – сол кезде олардың барлық активтері 43 миллиард долларды құрады. Университет Мохамед Эль Эрианды Мейердің орнына HMC-нің келесі президенті және бас директоры етіп тағайындады. Ол PIMCO облигациялық сауда компаниясынан келді және компанияны «қайта құруға және жаңаруға» уәде берді. 23% бір жылдық кіріс тапқан соң, ол 12 қыркүйекте 2007 жылы PIMCO-ға оралу үшін кетіп қалғанын мәлімдеді. Джейн Мендилло 2008 жылдың 1 шілдесінен бастап HMC-нің жаңа басшысы болып тағайындалды. Ол 2002 жылдан бері Уэлсли колледжінің бас инвестициялық директоры болып жұмыс істеді. Бұрын ол HMC-де сыртқы басқару жөніндегі вице-президент болып қызмет еткен. 1984 жылы Йель университетін бітірген, кейін Йель менеджмент мектебінде MBA-ны алған Мендилло 1987 жылы алғаш рет HMC-ге акциялар сарапшысы ретінде келді. Оның қызмет ету мерзімі негізінен 2007–2010 жылдардағы қаржылық дағдарыспен, университет жұмысындағы және қордың өнімділігіндегі ақша тапшылығымен, қор активтерінің құнының төмендеуімен, сондай-ақ 2009 жылғы ақпан айындағы жаңалықтарға сәйкес, дұрыс емес пайыздық мөлшерлемелермен, қаржылық туындылармен және қарыздық позициялармен сипатталды. HMC қызметкерлерінің саны 25%-ға, яғни шамамен 50 адамға қысқартылды, бұл шамамен 8 миллиард долларға (шамамен 22%) төмендеуге сәйкес келді. Есептің деректері бойынша, таратылған позициялардың кейбіреуі Мейердің Convexity Capital және Сет Кларманның Baupost Group басқаратын хедж-фондтарында болды. Стивен Блайт 2015 жылдың 1 қаңтарында HMC-нің бас директоры болды. Блайт 2006 жылы фирмаға қосылды, бұрын ол ішкі басқару және мемлекеттік нарықтар басшысы болып жұмыс істеген, мемлекеттік акцияларға, несиеге және облигацияларға инвестиция жасау үшін жауапты болды. Кембридж және Гарвард университеттерінің түлегі Блайт Гарвард университетінде статистика практикасының профессоры болып та қызмет еткен. Марк Сейднер 2006 жылы компанияның облигациялық бөлімін жаңарту мақсатымен HMC-ге ішкі облигациялар бойынша вице-президент ретінде келді. Бұрын М. Сейднер Standish Mellon Asset Management компаниясының белсенді негізгі стратегиялар директоры болып жұмыс істеген. 2009 жылдың 23 маусымында The Wall Street Journal газеті Сейднердің ұйымнан кетіп бара жатқанын хабарлады. 2009 жылдың 14 тамызында PIMCO Сейднерді атқарушы вице-президент және портфель менеджері ретінде, облигациялық портфельдерді басқару үшін жұмысқа алғанын хабарлады.
Қазіргі басқару
2016 жылдың 30 қыркүйегінде Н. П. Нарвекар бас директор болып тағайындалды. 2017 жылдың қаңтар айында Нарвекар компания 230 қызметкердің шамамен жартысын жұмыстан босататынын, оның ішінде кейбір лауазымдарды аутсорсингке беру және 2017 қаржы жылының соңына дейін барлық дербес басқарылатын хедж-фондтарды жабатынын хабарлады. 2019 жылы Нарвекарға 9,3 миллион доллар көлемінде сыйақы төленді.
Харкен Энергиясы
2002 жылы Гарвард басқару компаниясы Джордж Бушқа қатысты «Харкен Энергия» жанжалымен байланысты болды. Нақтырақ айтқанда, кейіннен жеке капиталдық «Charlesbank Capital Partners» компаниясын құрған Майкл Р. Эйзенсон, Гарвардтың «Харкен Энергия» директорлар кеңесіндегі өкілі Гарвардтың аталған мұнай компаниясына 30 миллион доллар инвестиция салған кезде тағайындалған еді. Сол кезде қызметкерлердің өз қаражатын «Харкенге» заңсыз инвестициялағаны туралы айыптаулар болған, бірақ Гарвард бұл инвестицияларды қалыпты деп сақтады.
Румыниядағы инвестициялар
2004 жылдан 2015 жылға дейін Гарвард университеті 33 600 гектар (83 000 акр) румын орман жерін иеленді. 2015 жылы олар барлық жерлерін IKEA-ның еншілес компаниясына күрт сатты. Бұл жерлер содан бері көптеген заңдық шақыруларға тап болды, себебі олардың көп бөлігі Румынияның коммунизмнен кейінгі қайтару процесі кезінде сыбайлас жемқорлық жолмен алынған.
Қазба отынға инвестицияларды тоқтату
2021 жылдың қыркүйегінде студенттер мен сыртқы ұйымдардың жылдар бойы көрсеткен қысымынан кейін Гарвард университеті жанармай отынына инвестиция салуды тоқтататынын жариялады. Университеттің ресми мәлімдемесінде «экономиканы карбонданудан тазарту қажеттілігі және біздің сенімді сақтаушы ретіндегі жауапкершілігіміз» себептері көрсетілді. Университет кампусындағы климаттық белсенділер толықтай инвестициядан бас тарту үшін көп жылдық науқан жүргізді, оның ішінде сотқа шағымдану, 2019 жылғы Гарвард-Йель футбол матчы алаңына басып кіру, кампуста наразылық акцияларын ұйымдастыру және басқа да стратегияларды қолданды.