Кіріспе

Инвестициялық қордың түрі

Хедж-фонд – сұйық активтерді ұстайтын және инвестициялық өнімділікті арттыру және нарықтық тәуекелдерден кірісті қорғау үшін күрделі сауда және тәуекелді басқару техникаларын пайдаланатын біріктірілген инвестициялық қор. Осы портфельдік техникалардың ішінде қысқа сату, кредиттік рычаг және туынды құралдарды пайдалану бар. Қордың реттелу мәртебесінен басқа, қор түрлерінің ресми немесе белгіленген анықтамасы жоқ, сондықтан «хедж-фонд» дегеннің не болатынына қатысты әртүрлі пікірлер бар. Хедж-фондтар реттелетін қорларға қолданылатын көптеген шектеулерге бағынбаса да, 2007–2008 жылдардағы қаржы дағдарысынан кейін АҚШ және Еуропада хедж-фондтарға мемлекеттік бақылауды күшейту және белгілі бір реттеушілік олқылықтарды жою мақсатында заңдар қабылданды. Көптеген қазіргі заманғы хедж-фондтары кең ауқымдағы қаржы құралдарын және тәуекелді басқару техникаларын қолдана алады, бірақ олар стратегиялары, тәуекелдері, құбылмалылығы және күтілетін кіріс көрсеткіштері тұрғысынан бір-бірінен өте ерекшеленеді. Хедж-фондтардың инвестициялық стратегиялары нарық өркендесе не құлдыраса да («абсолютті кіріс») инвестиция бойынша оң нәтижеге қол жеткізуді мақсат етеді. Хедж-фондтар тәуекелді инвестициялар саналады; кейбір хедж-фонд стратегияларының күтілетін кірісі, хеджирлеу техникаларын қолданудың нәтижесінде, қор нарықтарына жоғары тәуелділікке ие жеке сауда қорларымен салыстырғанда аз құбылмалы болуы мүмкін. Хедж-фонд әдетте өзінің инвестициялық менеджеріне басқару ақысын (әдетте, қордың таза актив құнының 2% жылына) және өнімділік ақысын (әдетте, бір жыл ішінде қордың таза актив құнының өсімнің 20%) төлейді. 2021 жылғы мәліметтер бойынша, активтерінің жалпы сомасы шамамен 3,8 триллион долларды құрайды. Хедж-фонд менеджерлерінің басқаруындағы активтер (AUM) бірнеше миллиард долларға жете алады.

Этимология

"Хедж" сөзі, яғни даланың периметрі бойынша орналасқан бұталар қатары, көптен бері тәуекелді шектеу үшін метафора ретінде қолданылып келеді. Бастапқы хедж-фондтар нарықтың жалпы құбылуына қарсы нақты инвестицияларын басқа, ұқсас активтерді сату арқылы қорғауға тырысты. Бірақ қазіргі таңда, көптеген әртүрлі инвестициялық стратегиялар қолданылады, олардың көпшілігі тәуекелді "қорғауға" бағытталмайды.

Тарих

1920-жылдардағы АҚШ-тың өркендеген қор нарығында бай инвесторлар үшін көптеген жеке инвестициялық құралдар қол жетімді болды. Осы кезеңде ең танымал болғаны – Бенджамин Грэм мен оның ұзақ жылғы серіктесі Джерри Ньюман құрған «Грэм Ньюман» серіктестігі. Уоррен Баффет 2006 жылы Американдық қаржы мұражайына жолдаған хатында осы серіктестікті алғашқы хедж-фондтардың бірі деп атады. Баффеттің басқа да пікірлеріне сүйене отырып, Джанет Таваколи Грэмнің инвестициялық фирмасын алғашқы хедж-фонд деп санайды. Әлеуметтанушы Альфред В. Джонс «хедж-фонд» терминін енгізген және 1949 жылы алғашқы хедж-фонд құрылымын жасаған. Джонс өзінің қорын «хеджирленген» деп атады, бұл термин сол кезде Уолл-стритте қаржы нарықтарындағы өзгерістерге байланысты инвестициялық тәуекелді басқаруды сипаттау үшін жиі қолданылды. 1970-ші жылдары хедж-фондтар бір стратегияға маманданса, көптеген қор менеджерлері ұзақ/қысқа акциялар моделін ұстанды. 1969–1970 жылдардағы экономикалық төмендеу және 1973–1974 жылдардағы қор нарығының күрт құлдырауы салдарынан көптеген хедж-фондтар ауыр зиянға ұшырап, жабылды. Олар 1980-ші жылдардың соңында қайтадан назар аударуға ие болды. Бұл құлдыраудың себептері ретінде қарастырылды. Келесі он жылдық ішінде хедж-фондтардың стратегиялары кредиттік арбитраж, қиын жағдайдағы борыштар, облигациялар, сандық және көп стратегиялық тәсілдерді қамтыды. 21-ші ғасырдың басында хедж-фондтар әлемдік деңгейде танымал болды және 2008 жылға қарай хедж-фонд индустриясы басқарудағы активтері (AUM) шамамен 1,93 триллион АҚШ долларын құрады. Алайда, 2007–2008 жылдардағы қаржы дағдарысы көптеген хедж-фондтарды инвесторлардың қаражатын алуды шектеуге мәжбүр етті, олардың танымалдылығы мен AUM көрсеткіштері төмендеді. AUM көрсеткіштері қайта қалпына келді және 2011 жылдың сәуірінде 2 триллион долларға жуық деп бағаланды. 2011 жылы хедж-фондтарға салынған әлемдік инвестициялардың 61% институционалдық көздерден түсті. 2011 жылдың маусым айында ең көп AUM-і бар хедж-фондтарды басқарушы компаниялар Bridgewater Associates (58,9 млрд АҚШ доллары), Man Group (39,2 млрд АҚШ доллары), Paulson & Co. (35,1 млрд АҚШ доллары), Brevan Howard (31 млрд АҚШ доллары) және Och Ziff (29,4 млрд АҚШ доллары) болды. Bridgewater Associates компаниясының 2012 жылы басқаруындағы активтердің құны 70 миллиард долларды құрады. Сол жылдың соңында АҚШ-тағы 241 ең ірі хедж-фонд компаниясының жалпы активтері 1,335 триллион долларды құрады. 2012 жылдың сәуірінде хедж-фонд индустриясы басқарудағы жалпы активтер бойынша рекордтық 2,13 триллион АҚШ долларына жетті. 2010 жылдардың ортасында хедж-фонд индустриясы «ескі мектептің» қор менеджерлерінің жалпы құлдырауын бастан кешірді. Дэн Лоуб оны орталық банктердің бұрын-соңды болмаған мөлшерде жеңілдету шараларын қабылдауына байланысты классикалық ұзақ/қысқа стратегияның сұраныстан қалғандығына байланысты «хедж-фондтардың қасіретті алаңы» деп атады. АҚШ қор нарығындағы корреляция қысқа сатушылар үшін көтере алмайтын деңгейге жетті. Бүгінгі таңда хедж-фонд индустриясы Citadel, Elliot, Millennium, Bridgewater және басқалар сияқты ірі, орнықты компаниялардың айналасында бірігуге жетті. Жаңа қорлардың құрылу қарқыны жабылып жатқан қорлардың санынан асып түседі. 2017 жылдың шілдесінде хедж-фондтар кірістің ай сайынғы сегізінші тізбектелі өсімін тіркеді, басқарудағы активтер рекордтық 3,1 триллион долларға жетті.

Стратегиялар

Хедж-фонд стратегиялары көбінесе төрт негізгі санатқа жіктеледі: жаһандық макро, бағытталған, оқиғаларға негізделген және салыстырмалы құндылық (арбитраж). Осы санаттардағы стратегиялардың әрқайсысы ерекше тәуекел және кіріс деңгейлерін қамтиды. Қор икемділік, тәуекелді басқару немесе диверсификация мақсатымен бір стратегияны немесе бірнеше стратегияны қолдануы мүмкін. Хедж-фондтың проспектісі, сондай-ақ ұсыныс меморандумы, потенциалды инвесторларға қордың кілтті аспектілері туралы ақпарат береді, оның ішінде қордың инвестициялық стратегиясы, инвестицияның түрі және несие шегі. Хедж-фонд стратегиясын құрайтын элементтерге қордың нарыққа қатысу әдісі, қолданылатын нақты құралдар, қор маманданған нарық секторы (мысалы, денсаулық сақтау), инвестицияларды таңдау әдісі және қор ішіндегі диверсификация деңгейі жатады. Акциялар, облигациялар, тауарлар және валюта сияқты әртүрлі актив кластарына қатысты нарыққа әртүрлі тәсілдер бар. Қолданылатын құралдарға акциялар, облигациялар, фьючерстер, опциондар және своптар кіреді. Стратегияларды менеджерлердің инвестицияларды таңдауы мүмкін болатын "дискрециялық/сапалық" стратегияларға және инвестициялар компьютерлік жүйе арқылы таңдалатын "системалық/сандық" стратегияларға бөлуге болады. Қор ішіндегі диверсификация деңгейі әртүрлі болуы мүмкін: қорлар көп стратегиялық, көп қорлық, көп нарықтық, көп менеджерлік немесе олардың комбинациясы болуы мүмкін. Кейде хедж-фонд стратегиялары "абсолюттік кіріс" деп сипатталады және "бейтарап нарыққа" немесе "бағытталған" деп жіктеледі. Бейтарап нарыққа қатысты қорлар нарықтың жалпы өнімділігімен аздап байланысты, себебі олар нарық құбылуларының әсерін "нейтралдайды", ал бағытталған қорлар нарықтағы трендтер мен қарама-қайшылықтарды пайдаланады және нарық ауытқуларына көбірек сезімтал.

Жалпы макро

Глобалды макроинвестициялық стратегия қолданатын хедж-фондтар, тәуекелге сәйкес келтірілген кіріс алу мақсатында, әлемдік макроэкономикалық оқиғаларды болжап, акция, облигация немесе валюта нарықтарында ірі позициялар ашады. Глобалды макро көбінесе бағытталған инвестициялық стратегия ретінде жіктеледі. Басқаша стратегиялардың ішінде тауар сауда кеңесшілері (CTA) қолданатын стратегиялар бар, онда қор тауар нарықтарында немесе своптарда фьючерстермен (немесе опциялармен) сауда жасайды. Бұл сондай-ақ "басқарылатын болашақ қор" деп те аталады. Көптеген жаһандық макро-менеджерлер реттеушік тұрғысынан CTA болып табылады, ал негізгі айырмашылық жүйелі және дискрециялық стратегиялар арасында. CTA/макро стратегияларын жіктеуге арналған жүйе анықтамада келтірілген.

Бағытты

Бағытталған инвестициялық стратегиялар әртүрлі нарықтардағы акцияларды таңдауда нарық қозғалыстарын, трендтерді немесе қарама-қайшылықтарды пайдаланады. Компьютерлік модельдер қолданылуы мүмкін, немесе қор менеджерлері инвестицияларды анықтап, іріктейді. Осы стратегиялардың түрі нарықты бейтарап стратегияларға қарағанда нарықтың жалпы құбылуларына көбірек сезімтал.

Оқиғаға байланысты

Оқиғаға негізделген стратегиялар негізгі инвестициялық мүмкіндік пен тәуекелді оқиғамен байланысты жағдайлармен байланысты. Оқиғаға негізделген инвестициялық стратегия корпоративтік транзакциялық оқиғаларда, мысалы, бірігулер, сатып алулар, қайта капиталдандырулар, банкроттықтар және таратулар сияқты инвестициялық мүмкіндіктерді анықтайды. Мұндай стратегияны қолданатын менеджерлер осындай оқиғаларға дейін немесе кейін нарықтағы бағалаудағы қателіктерді пайдаланып, тиісті бағалы қағаздың немесе бағалы қағаздардың күтілетін қозғалысына негізделген позиция алады. Хедж-фондар сияқты ірі институционалдық инвесторлар дәстүрлі акция инвесторларына қарағанда оқиғаға негізделген инвестициялық стратегияларды ұстануға бейім, себебі олар инвестициялық мүмкіндіктерді анықтау үшін корпоративтік транзакциялық оқиғаларды талдау үшін қажетті білім мен ресурстарға ие. Корпоративтік транзакциялық оқиғалар әдетте үш санатқа бөлінеді: қиын жағдайдағы бағалы қағаздар, тәуекел арбитражы және ерекше жағдайлар. Ерекше жағдайлар – бұл компания акцияларының құнына әсер ететін оқиғалар, оның ішінде компанияны қайта құру немесе бөліну, акцияларды қайта сатып алу, бағалы қағаздарды шығару/қайта сатып алу, активтерді сату немесе басқа да катализаторлық жағдайлар сияқты корпоративтік операциялар. Ерекше жағдайлардан пайдалану үшін хедж-фонд менеджері компанияның меншікті капиталы мен оған байланысты құралдарының құнын арттыратын немесе төмендететін болашақ оқиғаны анықтауы керек. Оқиғаға негізделген басқа стратегияларға корпоративтік облигацияларға бағытталған несие арбитражы стратегиясы; қор компанияларда үлкен үлестер алып, басқаруға қатысу үшін меншік құқығын пайдаланатын белсенді стратегия; жаңа фармацевтикалық препараттардың соңғы мақұлдануын болжауға негізделген стратегия; және ірі сот процестеріне қатысы бар компанияларға маманданған құқықтық катализатор стратегиясы жатады.

Әр түрлі

Төрт негізгі санаттағы стратегиялардан басқа, осы санаттарға толыққанды жатпайтын бірнеше стратегиялар бар. Хедж-фондтар қоры (көп басқарушы): көптеген жеке басқарушы хедж-фондтарынан тұратын диверсификацияланған портфелі бар хедж-фонд. Көп басқарушы: инвестициялар жеке суб-басқарушыларға бөлінетін және олардың өз стратегияларына инвестиция жасайтын хедж-фонд. Көп стратегиялы: әртүрлі стратегиялардың комбинациясын пайдаланатын хедж-фонд. 130/30 қорлары: 130% ұзақ және 30% қысқа позициялары бар, нәтижесінде 100% таза ұзақ позициясы қалдырылатын акциялар қорлары. Тәуекел теңдігі: қаржылық левериджді пайдалану арқылы табысты барынша арттыру мақсатында, қаражатты кең ауқымды санаттарға бөлу арқылы тәуекелді теңестіру. Жасaнды интеллектпен басқару: күрделі машиналық оқыту модельдерін және кейде үлкен деректерді қолдану.

Қауіп

Акциялар мен облигациялардың көп көлемін ұстап отырған инвестор үшін, хедж-фондтарға инвестиция салу диверсификацияны қамтамасыз етіп, портфельдің жалпы тәуекелін төмендетуі мүмкін. Хедж-фондтарды басқарушылар көбінесе нарықтық индексермен салыстырмалы түрде байланыссыз және инвесторлардың қалаған тәуекел деңгейіне сәйкес келетін кіріс табуға тырысады. Хеджирлеу инвестицияның кейбір тәуекелдерін азайтуға көмектеседі, бірақ ол әдетте операциялық тәуекел және модельдік тәуекел сияқты басқаларын арттырады, сондықтан жалпы тәуекел төмендейді, бірақ толығымен жойылмайды. Hennessee Group есебіне сәйкес, 1993 және 2010 жылдар аралығында хедж-фондтар S&P 500-ге қарағанда шамамен үш есе аз құбылмалы болды.

Тәуекелдерді басқару

Хедж-фондтарға инвестиция салатын инвесторлар көптеген елдерде білікті инвесторлар болуы тиіс, олар инвестициялық тәуекелдердің бар екенін біледі деп есептеледі және осы тәуекелдерге қатысты күтілетін табысқа байланысты оларды қабылдайды. Қорды басқарушылар қорды және инвесторларды қорғау үшін кең ауқымды тәуекелді басқару стратегияларын қолдануы мүмкін. Financial Times газетінің мәліметінше, "ірі хедж-фондтарда активтерді басқарудағы ең күрделі және қатаң тәуекелді басқару тәжірибелері бар". Қысқа мерзімде көптеген инвестициялық позицияларды ұстайтын хедж-фондтар әсіресе жан-жақты тәуекелді басқару жүйесіне ие болуы мүмкін, сондай-ақ қорларда тәуекелдерді бағалап, басқаратын, бірақ саудаға қатыспайтын тәуелсіз тәуекел жөніндегі офицерлердің болуы қалыпты жағдайға айналды. Қайтарудың қалыптан тыс болуы, құбылмалылықтың шоғырлануы және трендтер әдеттегі тәуекелді өлшеу әдістемелерімен әрқашан ескерілмейді, сондықтан тәуекелдегі құн және осыған ұқсас өлшемдерге қосымша, қорлар кіріктірілген шараларды, мысалы, төмендеулерді пайдалана алады. Инвестициядан туындауы мүмкін нарыққа байланысты тәуекелдерді бағалаудан басқа, инвесторлар хедж-фондтағы қателік немесе алаяқтық инвесторға шығын келтіруі мүмкін тәуекелді бағалау үшін операциялық тиістілікті тексеруді де қолданады. Бұл ретте хедж-фондты басқарушының операцияларын ұйымдастыру және басқару, инвестициялық стратегияның тұрақтылығы және қордың компания ретінде даму әлеуеті қарастырылады.

Ашықдық және нормативтік-құқықтық мәселелер

Хедж-фондтар жекеменшік ұйымдар болғандықтан және олардың көпшілікке ақпарат беру талаптары шектеулі болғандықтан, бұл кейде ашықтықтың жетіспеуі ретінде қарастырылады. Хедж-фондтар туралы тағы бір жиі кездесетін пікір – олардың басқарушылары басқа қаржылық инвестицияларды басқарушыларға қарағанда нормативтік бақылауға және/немесе тіркеу талаптарына кемін түседі, сондай-ақ стильдік өзгерістер, операциялық қателер немесе алаяқтық сияқты басқарушыға тән ерекше тәуекелдерге ұшырауы мүмкін. Бұған қоса, инвесторлар, әсіресе институционалдық инвесторлар, хедж-фондтардың тәуекелдерді басқаруын жақсартуға ынталандырып, ішкі тәжірибелер мен сыртқы нормативтік талаптарды дамытуға қолдау көрсетуде.

Басқа инвестициялық түрлермен ортақ тәуекелдер

Хедж-фондтар басқа инвестициялық кластармен, соның ішінде өтімділік тәуекелі мен басқарушы тәуекелі сияқты бірдей тәуекел түрлеріне ие. Өтімділік – активті сатып алу, сату немесе ақшаға айналдыру мүмкіндігінің деңгейі; жеке капитал қорларына ұқсас, хедж-фондтар инвестордың қаражатын алуға болмайтын белгілі бір уақыт аралықты – тұйықталу кезеңін пайдаланады. Қордың бір стратегияға тым көп қаражат салуынан туындайтын, қордың өнімділігінің нашарлауына әкелетін тәуекел – сыйымдылық тәуекелі, ал қордың белгілі бір инвестицияға, секторға, сауда стратегиясына немесе өзара байланысты қорлар тобына тым көп қатысы болса, шоғырлану тәуекелі туындайды. Мүдделердің қақтығысына қатысты белгілі бір бақылаулар арқылы, инвесторлар мен қор басқарушысының тәуекелге төзімділігі ескеріле отырып, бұл тәуекелдерді басқаруға болады. Басқарушылар өз капиталын қорға инвестициялағанда тәуекелді қадағалауға қосымша ынта алады. Олар әдетте жылдық пайызбен көрсетіледі, бірақ ай сайын немесе тоқсан сайын есептеліп төленеді. Хедж-фондтарды басқару ақысы басқарушының операциялық шығындарын жабуға, ал өнімділік ақысы – басқарушының табысын қамтамасыз етуге арналған. Дегенмен, масштаб эффектісінің арқасында ірі қорлардың басқару ақысы басқарушының табысының маңызды бөлігін құрауы мүмкін, сондықтан кейбір алымдар, мысалы CalPERS сияқты мемлекеттік зейнетақы қорлары тарапынан тым жоғары деп сынға ұшыраған. Өнімділік ақысы әдетте кез келген жылы қор табысының 20% құрайды, бірақ өнімділік ақысы 10% мен 50% аралығында болуы мүмкін. Өнімділік ақысы басқарушыны табыс табуға ынталандыруға арналған. Воррен Баффет өнімділік ақысын сынға алды, оның пікірінше, хедж-фондтар тек табысты бөліседі, ал шығынды бөліспейді, сондықтан мұндай ақылар жоғары тәуекелді инвестициялық басқаруға ынталандырады. Кредиттік дағдарыс басталғаннан бері өнімділік ақысының ставкалары төмендеді. Көптеген хедж-фондтардың өнімділік ақыларына «жоғары белгі» (немесе «өткен жылдардың шығындарын көшіру ережесі») кіреді, яғни өнімділік ақысы тек таза табысқа ғана қолданылады (яғни, алдыңғы жылдардың шығындары өтелгеннен кейін). Бұл басқарушыларға тұрақсыз өнімділік үшін ақы алудан сақтайды, бірақ басқарушы кейде үлкен шығынға ұшыраған қорды жауып, жаңа қор ашуы мүмкін, өнімділік ақысысыз бірнеше жыл бойы шығындарды өтеуге тырыспай. Кейбір өнімділік ақыларына «кедергі» кіреді, яғни ақы белгілі бір эталондық көрсеткіштен (мысалы, LIBOR) немесе белгіленген пайыздық үстемеден жоғары өнімділікке ғана төленеді. Кедергі әдетте Libor немесе бір жылдық қазына векселінің мөлшерлемесімен және үстемемен байланысты. «Жұмсақ» кедергі дегеніміз, кедергі мөлшерлемесінен асып кеткен жағдайда, өнімділік ақысы қордың барлық табысы бойынша есептеледі. «Қатаң» кедергі тек кедергі деңгейінен жоғары табыс бойынша есептеледі. Мысалы, басқарушы 5% кедергі мөлшерлемесін белгісе, ал қор 15% табыс тапса, ынталандыру ақысы тек кедергі мөлшерлемесінен жоғары 10% ғана болады. Ақының мақсаты – қысқа мерзімді инвестицияларды шектеу, айналымды азайту және нашар өнімділік көрсеткеннен кейін қаражатты қайтарып алуды болдырмау. Басқару ақысынан және өнімділік ақысынан айырмашылығы, қорда сақталып, барлық инвесторларға қайта бөлінетін қорды қайтару ақысы әдетте қолданылады.

Портфель менеджерлерінің сыйақысы

Хедж-фондтарды басқарушы компаниялар көбінесе портфель менеджерлеріне тиесілі, сондықтан олар бизнестің кез келген пайдасына құқылы. Басқару ақылары фирманың операциялық шығындарын жабуға арналғандықтан, нәтижеге байланысты ақылар (және кез келген артық басқару ақылары) әдетте фирманың иелеріне пайда ретінде бөлінеді. Қорлар сыйақы туралы есеп бермейді, сондықтан жоғарғы менеджерлердің табысының жарияланған тізімдері олардың қорларының алатын ақылары және оларға инвестициялаған деп есептелетін капитал сияқты факторларға негізделген бағалаулар болып табылады. Көптеген менеджерлер өздерінің қорларында үлкен үлестерді жинақтады, сондықтан жоғары деңгейдегі хедж-фонд менеджерлері өте үлкен сомада ақша табуы мүмкін, жақсы жылда тіпті 4 миллиард долларға дейін. Ең жоғарыдағы табыстар қаржы индустриясының кез келген секторынан асып түседі, ал топтағы 25 хедж-фонд менеджері S&P 500-дегі барлық 500 бас атқарушыдан көбірек табыс табады. Дегенмен, хедж-фонд менеджерлерінің көпшілігі әлдеқайда аз сыйақы алады, және егер нәтижеге байланысты ақылар төленбесе, кіші менеджерлерге айтарлықтай сома төленбейді. 2011 жылы АҚШ-тағы ең жоғары сыйақы алған 25 хедж-фонд менеджерінің орташа табысы 576 миллион доллар болды, ал барлық хедж-фонд инвестициялық мамандарының орташа жалпы сыйақысы 690 786 доллар, ал медианасы 312 329 долларды құрады. Хедж-фондтардың бас директорлары үшін осы көрсеткіштер сәйкесінше 1 037 151 және 600 000 доллар, ал бас инвестициялық қызметкерлер үшін 1 039 974 және 300 000 доллар болды. 2012 жылы Forbes World's Billionaires тізіміндегі 1226 адамның ішінде 36 қаржыгер өзінің байлығының "көлемі зор бөлігін" хедж-фондтарды басқарудан алған. 2012 жылы Sunday Times Rich List басылымына сәйкес, Ұлыбританиядағы ең бай 1000 адамның 54-і хедж-фонд менеджерлері болды. Портфель менеджері ішкі саудамен айналысса, бұрынғы сыйақысын жоғалту қаупі бар. Morgan Stanley v. Skowron, 989 F. Supp. 2d 356 (S. D. N. Y. 2013) ісінде, Нью-Йорктің адал емес қызметкер туралы доктринасын қолдана отырып, сот хедж-фондтың портфель менеджерінің, өзінің компаниясының мінез-құлық кодексін бұзып, ішкі саудамен айналысқан және оның бұзушылығы туралы хабарлауға міндетті болған, адал емес кезеңінде өтемақы ретінде төленген 31 миллион долларды жұмыс берушісіне қайтаруы керек деп шешті. Сот ішкі сауданы "портфель менеджерінің лауазымын орынсыз пайдаланудың соңғы шегі" деп атады. Қорды хедж-фондтан және оның активтер портфелінен заңды және қаржылық жағынан бөлек ұйым немесе компания түріндегі инвестициялық менеджер басқарады. Көптеген инвестициялық менеджерлер операциялық қолдау үшін қызмет көрсетушілерді пайдаланады. Қызмет көрсетушілерге негізгі брокерлер, банктер, әкімшілер, дистрибьюторлар және есептік фирмалар кіреді.

Басты брокер

Басты брокерлер сауда-саттықтарды рәсімдеуді жүзеге асырады және кредиттік рычаг пен қысқа мерзімді қаржыландыру ұсынады. Олар көбінесе ірі инвестициялық банктердің бөлімшелері болып табылады. Басты брокер туынды шарттар бойынша қарсы тарап ретінде әрекет етеді және ұзақ/қысқа акциялар сияқты инвестициялық стратегиялар үшін бағалы қағаздарды несиеге береді, сондай-ақ айырбасталатын облигациялар арбитражына көмектеседі. Ол қордың активтерін сақтау және хедж-фонд менеджері үшін сауда-саттықтарды орындау және рәсімдеу қызметтерін ұсынуы мүмкін.

Әкімші

Хедж-фонд әкімшілері әдетте бағалау қызметтеріне, сондай-ақ операциялар мен бухгалтерлік есепке жауапты болады. Әкімшінің активтердің таза құнын ("NAV") есептеуі, оның ішінде бағалы қағаздардың бағасын қазіргі нарықтық құн бойынша белгілеу және қордың кіріс-шығыс жинақтарын есептеу – әкімшінің басты міндеті, себебі осы құнмен инвесторлар қор акцияларын сатып алады және сатады. Әкімшінің NAV-ны дәл әрі уақтылы есептеуі өте маңызды. Anwar v. Fairfield Greenwich (SDNY 2015) ісі – қор әкімшісінің NAV-ға қатысты міндеттемелерін тиісінше орындамауына байланысты жауапкершілікке қатысты маңызды сот ісі. Аталған істе хедж-фонд әкімшісі және басқа да айыпталушылар 2016 жылы Анвар инвесторларына 235 миллион доллар төлеп, келісімге келді. Әкімшілер сондай-ақ акцияға жазылу және акцияны қайтару процестерін жүзеге асырады, сонымен қатар акционерлерге арналған түрлі қызметтер көрсетеді. АҚШ-тағы хедж-фондтар әкімші тағайындауға міндетті емес, ал барлық функцияларды инвестициялық менеджер орындай алады. Мұндай жағдайда, әсіресе қордың активтерінің таза құнын есептеу кезінде, мүдделердің қақтығысуына байланысты бірнеше мәселе туындауы мүмкін. Көптеген қорлар тәуелсіз аудиторларды тартады, осылайша ашықтық деңгейін арттырады. Аудитор қордың NAV-ын және басқарылатын активтерін (AUM) тексеруі мүмкін. Кейбір аудиторлар тек "NAV lite" қызметтерін ұсынады, яғни бағалау тәуелсіз бағалаудың орнына менеджерден алынған бағаларға негізделеді.

Таратушы

Дистрибьютор – бағалы қағаздарды таратуға қатысатын андеррайтер, брокер, дилер немесе өзге де тұлға. Дистрибьютор қорды әлеуетті инвесторларға тарту және сатуға да жауапты. Көптеген хедж-фондтарда дистрибьютор болмайды, мұндай жағдайларда инвестициялық менеджер бағалы қағаздарды тарату және маркетингті жүзеге асырады, алайда көптеген қорлар тарату үшін орналастыру агенттері мен брокерлік дилерлерді де пайдаланады.

Тұрғылықты жер және салық салу

Хедж-фондтың құқықтық құрылымы, әсіресе оның тіркелген орны және қолданылатын заңды тұлғаның түрі, көбінесе қор инвесторларының салықтық үміттерімен анықталады. Регламенттік талаптар да маңызды рөл атқарады. Көптеген хедж-фондтар шетелдік және салықтан босатылған инвесторлар үшін қолайсыз салық салдарынан қашу үшін оффшорлық қаржы орталықтарында құрылады. АҚШ-қа инвестиция жасайтын оффшорлық қорлар әдетте инвестициялық кірістің белгілі бір түрлерінен салық ұстап алады, бірақ АҚШ капитал табысы салығын төлемейді. Дегенмен, қор инвесторлары өздерінің құқығында инвестицияларының құнының өсуіне салық төлейді. Бұл салықтық тәртіп, инвесторларға салық салу мүмкіндігін бірнеше құқығында шектеу арқылы халықаралық инвестицияларды ынталандырады. АҚШ-тың салықтан босатылған инвесторлары (зейнетақы қорлары және қайырымдылық қорлары сияқты) салықтан босатылған статусын сақтап қалу және салық салынатын қосымша бизнес табысынан аулақ болу үшін негізінен оффшорлық хедж-фондтарға инвестиция салады. 2011 жылы бар хедж-фондтардың жартысы оффшорда, жартысы оншорда тіркелген. Кейман аралдары оффшорлық қорлар үшін басты орын болды, ол әлемдік хедж-фондтардың жалпы санының 34% құрады. АҚШ-та 24%, Люксембургте 10%, Ирландияда 7%, Ұлыбританияның Виргин аралдарында 6% және Бермудада 3% болды. Хедж-фондтар "көшірілген үлесім" деп аталатын салықтық тізімді пайдаланып, құқықтық амалдар арқылы көп салық төлеуден жалтарып алады.

Сауыт-сабақ опциялары

Deutsche Bank және Barclays банктері хедж-фонд клиенттері үшін өздерінің атынан арнайы опциондық шоттар құрды және активтерге ие екендерін мәлімдеді, бірақ шындығында хедж-фонд клиенттері активтерді толық бақылап, кірісті өздеріне иеленді. Хедж-фондтар сауда-саттықтарды жүзеге асырып, олардың көпшілігі бірнеше секундқа созылған, бірақ опцияларды жүзеге асыру үшін бір жылдан кейін күтетін, бұл оларға кірісті ұзақ мерзімді капиталдан алынатын табысқа салық ставкалары бойынша есептеуге мүмкіндік берді. 8 шілде, 2015 жыл. The New York Times. Карл Левин төрағалық ететін АҚШ Сенатының Тергеу жөніндегі тұрақты кіші комитеті 2014 жылы жариялаған есепте 1998 мен 2013 жылдар аралығында хедж-фондтар кәріз опцияларын пайдалану арқылы миллиардтаған доллар салықтан жалтарғанын анықтады. Ішкі кірістер қызметі 2009 жылы Renaissance Technologies компаниясын тергеуді бастады, ал Левин IRS компанияны тергеуге алты жыл жұмсағанына сын көтерді. Renaissance компаниясы он жылдан астам уақыт бойы 6 миллиард доллардан астам салық төлеуден жалтарған. Renaissance қоршау опцияларының «хедж-фондқа көбірек қарыз алу арқылы кірісін арттыруға және модельдік және бағдарламалық қателерден қорғануға мүмкіндік бергендіктен өте маңызды» екенін айтты. Нью-Йорк қаласы және Коннектикут штатының Голд-Кост аймағы АҚШ-тағы хедж-фонд менеджерлерінің жетекші орталықтары болып табылады. Лондон Еуропадағы хедж-фонд менеджерлерінің жетекші орталығы болған, бірақ Brexit референдумынан кейін бұрын Лондонда орналасқан кейбір хедж-фондтар Франкфурт, Люксембург, Париж және Дублин сияқты басқа еуропалық қаржы орталықтарына көшті, ал басқалары Еуропалық бас кеңселерін Нью-Йорк қаласына қайтарды. Brexit-ке дейін EuroHedge деректері бойынша, 2011 жылы Ұлыбританияда орналасқан 800-ге жуық қор еуропалық қор активтерінің 85% -ын басқарды. Brexit-тен кейін Еуропа мен АҚШ Азиялық хедж-фонд активтерін басқарудағы жетекші орталықтар болып қала береді. Компанияның жауапкершілігі шектеулі серіктестері қордың инвесторлары болып табылады және басқару немесе инвестициялық шешімдерге жауапты емес. Олардың жауапкершілігі серіктестік үлесіне салған ақша сомасымен шектеледі. Командалық серіктестікке балама ретінде АҚШ-тың ішкі хедж-фондтары шектеулі жауапкершілігі бар компаниялар ретінде құрылуы мүмкін, мүшелері корпоративтік акционерлер ретінде әрекет етеді және жеке жауапкершіліктен қорғалады. Керісінше, оффшорлық корпоративтік қорлар көбінесе АҚШ-тан тыс инвесторлар үшін қолданылады, және егер олар тиісті оффшорлық салықтық бейіште орналасқан болса, еншілік деңгейінде салық салынбайды. Жапондық инвесторлар Кайман аралдарындағы сияқты инвестициялық трастарға инвестиция салуды қалайды. Хедж-фондты ұйымдастыратын инвестициялық менеджер қорда мүдделі болуы мүмкін, жауапкершілігі шектеулі серіктестіктің жалпы серіктесі ретінде немесе корпоративтік қордың «құрылтайшы акцияларының» иесі ретінде. Корпоративтік ұйым ретінде құрылған оффшорлық қорлар директорлар кеңесін тағайындауы мүмкін. Басқарманың негізгі міндеті – акционерлердің мүдделерін білдіре отырып, бақылау деңгейін қамтамасыз ету. Алайда, практикада басқарма мүшелерінің осы міндеттерді тиімді орындау үшін жеткілікті біліктілігі болмауы мүмкін. Басқармаға қордың қызметкерлері болып табылатын еншілес директорлар мен қормен байланысы шектеулі тәуелсіз директорлар кіре алады. Листингтелген хедж-фондтардың акциялары, мысалы, Ирландия қор биржасында қор биржаларында саудаланады және аккредиттелмеген инвесторлар сатып ала алады.

Бүйір қалталары

Қордың жеке қалтасы – қордың салыстырмалы түрде өтімсіз немесе дұрыс бағалауы қиын активтерді бөліп шығару механизмі. Инвестиция жеке қалтаға жіберілген кезде, оның құны қордың негізгі портфелінің құнынан бөлек есептеледі. Жеке қалталар өтімсіз инвестицияларды ұстау үшін қолданылатындықтан, инвесторлар қордың негізгі портфеліне қолданылатын жеке қалтадағы инвестицияларға қатысты стандартты қайта алу құқығына ие болмайды. Қорлар әдетте басқару ақысын есептеу және таза актив құнын есептеу мақсатында жеке қалта активтерін "шығынға" есептейді. Бұл қор менеджерлеріне әрқашан нарықтық құны бар емес, негізгі инвестицияларды бағалауға тырысудан аулақ болуға мүмкіндік береді. SEC сондай-ақ жеке қалталарды белсенді пайдалану туралы алаңдаушылық білдірді және оларды тиісінше пайдаланбағаны үшін кейбір қор менеджерлеріне санкция салды.

Реттеу

Хедж-фондтар өздері орналасқан елдердің ұлттық, федералды және штаттық реттеуші заңдарына бағынуға міндетті. АҚШ-тың хедж-фондтарға қатысты ережелері мен шектеулері, оның өзара инвестициялық қорларына қатысты ережелерден ерекшеленеді. Хедж-фондтар мен басқа жеке қорлардан өзгеше, өзара қорлар 1940 жылғы Инвестициялық компаниялар туралы заңға бағынады, бұл өте толық және кең ауқымды реттеуші жүйе. Халықаралық бағалы қағаздар комиссиясы ұйымының баяндамасына сәйкес, реттеудің ең көп таралған түрі – клиенттердің алаяқтығын азайту мақсатында қаржы кеңесшілері мен хедж-фонд менеджерлеріне қойылатын шектеулер. АҚШ-тағы хедж-фондтар, аккредиттелген инвесторларды ғана қабылдайтындықтан, көптеген стандартты тіркеу және есеп беру талаптарынан босатылады. Хедж-фондтар стандарттары жөніндегі кеңес осы стандарттарды ілгерілету және сақтау үшін құрылды, және 2016 жылға қарай оның құрамында шамамен 200 хедж-фонд менеджері мен институционалдық инвесторлар болды, олардың инвестицияларының құны 3 триллион АҚШ долларына бағаланды. Басқарылатын қорлар қауымдастығы – АҚШ-тағы сауда қауымдастығы, ал Альтернативті инвестициялық басқару қауымдастығы – негізінен Еуропадағы әріптесі.

Америка Құрама Штаттары

АҚШ-тағы хедж-фондтар нормативтік талаптарға, есеп беруге және есеп жүргізуге жатады. Көптеген хедж-фондтар сондай-ақ Тауар фьючерстерін саудалау комиссиясының қарауына кіреді және 1922 жылғы Тауар биржасы туралы заңның алдамшылық пен манипуляцияны тыйым салатын ережелеріне бағынады. 1933 жылғы Бағалы қағаздар туралы заң компанияларды өз бағалы қағаздарын көпшілікке ұсынар алдында SEC-ке тіркеу туралы өтініш беруді талап етті, ал АҚШ-тағы көптеген дәстүрлі хедж-фондтар жеке орналастыру ретінде ұсынылады. 1934 жылғы Бағалы қағаздар биржасы туралы заң 499-дан астам инвесторы бар қорларды SEC-те тіркеуді талап етті. 1940 жылғы Инвестициялық кеңесшілер туралы заң хедж-фонд менеджерлері мен кеңесшілерін реттейтін, инвесторлардың саны мен түрлеріне шектеулер қоятын және қоғамдық ұсыныстарға тыйым салатын алаяқтыққа қарсы ережелерді қамтиды. Заң сондай-ақ, аккредиттелген инвесторларға, инвестициялық активтері кемінде 5 миллион АҚШ доллары болған жағдайда, хедж-фондтарды SEC-те міндетті тіркеуден босатады. Кемінде 25 миллион АҚШ доллары инвестициялық активтері бар компаниялар мен институционалдық инвесторлар да құқылы. 2004 жылдың желтоқсанында SEC 25 миллион АҚШ долларынан астам активтерді басқаратын және 14-тен астам инвесторы бар хедж-фонд кеңесшілерін Инвестициялық кеңесшілер туралы заңға сәйкес SEC-те тіркелуді талап ете бастады. SEC хедж-фондтарды бақылауға «тәуекелге негізделген тәсілді» қабылдап отырғанын мәлімдеді. Жаңа ереже екі комиссардың келіспеушілігіне байланысты даулы болды және кейін хедж-фонд менеджері сотқа шағым түсірді. 2006 жылдың маусым айында АҚШ-тың Колумбия округінің апелляциялық соты бұл ережені күштен шығарып, агенттікке қайта қарау үшін қайтарды. Сот шешіміне жауап ретінде 2007 жылы SEC 206(4)-8 ережені қабылдады, ол бұрынғы даулы ережеден айырмашылығы «қосымша файлдау, есеп беру немесе ашу міндеттемелерін жүктемейді», бірақ «қасақана немесе алаяқтық әрекеттер үшін» іс жүргізу тәуекелін арттырады. Кемінде 100 миллион АҚШ доллары активтерді басқаратын хедж-фонд менеджерлері тіркелген акционерлік қағаздарға меншік құқығын жариялайтын тоқсандық есептерді ұсынуға міндетті және тіркелген акционерлік қағаздар класының 5% -дан астамын иеленсе, олар туралы ақпаратты жариялауға жатады. Тіркелген менеджерлер SEC-ке ADV нысанын, сондай-ақ басқарудағы активтері мен сауда позициялары туралы ақпаратты ұсынуы керек. Бұрын 15-тен аз клиенті бар кеңесшілер босатылған, бірақ көптеген хедж-фонд кеңесшілері институционалдық инвесторларды қанағаттандыру үшін өз еріктерімен SEC-те тіркелді. Додд-Франк заңына сәйкес, 100 миллион АҚШ долларынан кем активтерді басқаратын инвестициялық кеңесшілер штаттық реттеуге жатады. Заң хедж-фондтарға өздерінің саудалары мен портфельдері туралы ақпаратты реттеуші органдарға, соның ішінде жаңадан құрылған Қаржылық тұрақтылықты қадағалау кеңесіне ұсынуды талап етеді. Осыған байланысты, хедж-фондтар және басқа да жеке қорлар, соның ішінде жеке капитал қорлары SEC-ке PF нысанын ұсынуы керек, бұл қорлардың қызметі мен позициялары туралы маңызды деректерді қамтитын кең көлемді есеп беру нысаны.

Еуропа

Еуропалық Одақта (ЕО) хедж-фондтар негізінен олардың басқарушылары арқылы реттеледі. Хедж-фондтарды басқарушылар Қаржылық мінез-құлық органы (FCA) тарапынан лицензия алуы және реттелуі тиіс. Әр елде хедж-фондтардың қызметіне қатысты нақты шектеулер бар, соның ішінде Португалияда туынды құралдарды қолдануға бақылау, ал Францияда несиелік әсерге шектеулер қойылған. AIFMD барлық ЕО хедж-фонд басқарушыларын ұлттық реттеуші органдарда тіркелуге және одан да көп ақпаратты жиірек жариялауға міндеттейді. Бұл ереже хедж-фондтарды басқарушыларға капиталдың көлемін арттыруды да талап етеді. AIFMD сонымен қатар бір ЕО елінде лицензия алған хедж-фондтарға ЕО-ның барлық аймағында жұмыс істеуге мүмкіндік беретін "паспорт" жүйесін енгізді.

Теңіз жағалауы

Кейбір хедж-фондтар Кайман аралдары, Дублин, Люксембург, Сингапур, Ұлыбританияның Виргин аралдары және Бермуда сияқты оффшорлық орталықтарда құрылады, онда аккредиттелмеген инвесторлар, клиенттердің құпиялылығы және қор менеджерінің тәуелсіздігіне қатысты ережелер әртүрлі болады.

Өлшем

Жеке хедж-фондтардың өнімділік статистикасын алу қиын, себебі бұл қорлар тарихи түрде өнімділіктерін орталық репозиторийге есеп беруге міндетті болған жоқ, ал акцияларды көпшілікке ұсыну мен жарнамалауға қойылған шектеулер көптеген менеджерлерді өнімділік туралы ақпаратты жариялаудан бас тартуға итермеледі. Дегенмен, жеке хедж-фондтардың өнімділігінің жиынтықтары кейде салалық журналдар мен деректер базаларында қолжетімді. Бір бағалау бойынша, орташа хедж-фонд жылына 11,4% кіріс әкелген. Алайда, соңғы деректер хедж-фондтардың өнімділігі төмендегенін және 2009 жылдан 2016 жылға дейін нарықтан нашар нәтиже көрсеткенін көрсетеді. Хедж-фондтардың өнімділігі олардың тәуекел деңгейіне қатысты кірістің салыстырылуы арқылы өлшенеді. Көбінесе қолданылатын өлшемдер – Шарп коэффициенті, Трейнор көрсеткіші және Дженсеннің альфасы. Бұл өлшемдер кірістің автокорреляциясыз қалыпты үлестірілімге сәйкес келгенде жақсы жұмыс істейді, бірақ бұл шарттар практикада көбінесе орындалмайды. Дәстүрлі көрсеткіштердің кейбір теориялық кемшіліктерін жоюға бағытталған жаңа өнімділік өлшемдері енгізілді, оларға: өзгертілген Шарп коэффициенттері; 2002 жылы Китинг пен Шэдвик ұсынған Омега коэффициенті; 2004 жылы Шарма жариялаған тәуекелге сәйкес келтірілген Альтернативті инвестициялардың өнімділігі (AIRAP); және 2004 жылы Каплан мен Ноулз әзірлеген Каппа кіреді.

Сектордың көлеміне әсер ету

Хедж-фонд индустриясының кеңеюі менеджердің өнімділіктегі шеберлігін (альфа) әлсіретіп жіберді ме деген пікірталас бар. Мұның екі себебі бар. Біріншіден, сауда-саттық көлемінің артуы хедж-фондтардың табысының көзі болып табылатын нарықтық бұрмалаушылықтарды азайтуы мүмкін. Екіншіден, еңбекақы жүйесі көбірек менеджерлерді тартады, бұл индустриядағы талантты жұптастыруы мүмкін.

Хедж-фондтар индекстері

Индекстер дәстүрлі активтер нарығында орталық және нақты рөл атқарады, онда олар өздерінің негізгі портфельдерін көрсететін ретінде кеңінен қабылданады. Акциялар және қарыздық индекстік қор өнімдері осы активтер кластарындағы көптеген дамыған нарықтарға инвестициялауға қолжетімділік береді. Хедж-фондтар индекстері көбінесе қиындықтар тудырады. Типикалық хедж-фонд биржада саудаланбайды, тек менеджердің қалауымен ғана инвестицияларды қабылдайды және табыстарды жариялауға міндетті емес. Бұл қиындықтарға қарамастан, инвестицияланбайтын, инвестицияланатын және көшірме индекстер әзірленді.

Инвестициялауға жатпайтын индекстер

Инвестициялауға жарамсыз индекстер индикативті сипатта және хедж-фондтар базасының орташа, медиана немесе салмақталған орташа көрсеткіштері сияқты өлшемдерді пайдалана отырып, хедж-фондтардың белгілі бір базасының өнімділігін көрсетуге бағытталған. Дерекқорлардың таңдау критерийлері мен құрастыру әдістері әртүрлі, ешбір дерекқор барлық қорларды қамтымайды. Бұл әртүрлі индекстер арасында есептелген нәтижелерде маңызды айырмашылықтарға алып келеді. Олар өкілдік етуді мақсат етсе де, инвестициялауға жарамсыз индекстер ұзақ және көбінесе болдырмауға болатын қателіктер тізімімен күреседі. Қорлардың дерекқорға қатысуы ерікті болып табылады, бұл өзіндік таңдауға әкеледі, себебі есеп беруді таңдаған қорлар, жалпы қорларға тән емес болуы мүмкін. Мысалы, кейбір қорлар нашар нәтижелерге байланысты немесе мақсатты көлеміне жеткендіктен және қосымша қаражат жинағысы келмегендіктен есеп бермейді. Көптеген хедж-фондтардың қысқа ғұмыры жыл сайын көптеген жаңа қатысушылар мен көптеген шығыстар бар екенін білдіреді, бұл тірі қалғандардың қателігі мәселесін тудырады. Егер біз қазірге дейін сақталған қорларды ғана қарастырсақ, бұрынғы табысты асыра бағалаймыз, өйткені ең нашар нәтиже көрсеткен қорлардың көп бөлігі сақталмаған, ал қордың жасы мен өнімділігі арасындағы байқалатын байланыс бұл қателіктің маңызды болуы мүмкін екенін көрсетеді. Қор алғаш рет дерекқорға қосылғанда, оның тарихи деректерінің барлығы немесе бір бөлігі дерекқорда постфактум тіркеледі. Қорлар өз нәтижелерін тек оң нәтижелер болған кезде ғана жариялайды, сондықтан инкубация кезеңіндегі орташа көрсеткіштері көтеріледі. Бұл "бірден пайда болған тарих қателігі" немесе "толықтыру қателігі" деп аталады.

Инвестициялауға болатын индекстер

Инвестициялық индекстер осы мәселелерді азайтуға бағытталған, индекстің кірісі акционерлерге қолжетімді болуын қамтамасыз ету үшін жасалған әрекет. Инвестициялық индекс құру үшін индекс провайдері қорларды іріктеп, индекстің көрсеткіштерін қамтамасыз ететін құрылымдалған өнімдерді немесе туынды құралдарды әзірлейді. Инвесторлар осы өнімдерді сатып алғанда, индекс провайдері негізгі қорларға инвестиция жасайды, бұл инвестициялық индексті белгілі бір жағынан хедж-фондтар портфеліне ұқсас етеді. Индекс инвестицияға жарамды болу үшін, хедж-фондтар құрылтайшы ұсынған шарттармен инвестицияларды қабылдауға келісуі керек. Индекстің сауда-саттыққа қолайлы болуы үшін, бұл шарттар кейбір менеджерлердің қабылдауға тым қиын деп санайтын шығындарды өтеу туралы ережелерді қамтуы тиіс. Бұл инвестициялық индекстер хедж-фондтардың барлық спектрін көрсетпейді дегенді білдіреді. Ең маңыздысы, олар табысты менеджерлерді жеткілікті деңгейде көрсетпейді, себебі олар әдетте мұндай инвестициялық тәртіптерді қабылдаудан бас тартады.

Хедж-фондтарды қайталау

Бұл салаға ең соңғы қосылған зерттеу мәселеге өзгеше көзқараспен келеді. Нақты хедж-фондтардың көрсеткіштерін қайталаудың орнына, олар хедж-фондтардың өткен табыстарын статистикалық тұрғыдан талдап, осы деректерді пайдаланып хедж-фондтардың табысы түрлі инвестициялық қаржы активтерінің өзгеруіне қалай байланысты екенін көрсететін модель құрады. Содан кейін бұл модель аталған активтерден инвестициялық портфель құруға қолданылады. Бұл индексті инвестициялауға мүмкіндік береді және принципті түрде, олар осы индекс құрылған хедж-фондтар дерекқоры сияқты толыққанды болуы мүмкін. Дегенмен, мұндай көшірме индекстер статистикалық модельдеу процесіне сүйенеді. Осындай индекстердің тарихы әлі де жеткіліксіз, сондықтан бұл тәсілдің сәтті болатынын айту қиын.

Жабылулар

2017 жылдың наурыз айында Хедж-фондтарды зерттеу деректері мен қызмет көрсетуші HFR 2016 жылы 2009 жылғы экономикалық төңкеріске қарағанда көбірек хедж-фондтардың жабылуын тіркеді. Есепте көрсетілгендей, бірнеше ірі мемлекеттік зейнетақы қорлары хедж-фондтарға салған инвестицияларын кері тартып алды, себебі аталған қорлардың жалпы нәтижелері олардың талап ететін жоғары комиссиясын ақтамайтын еді. Хедж-фондтар индустриясы 2016 жылы алғаш рет 3 триллион долларға жеткенімен, жаңа хедж-фондтардың құрылу саны 2007-2008 жылдардағы қаржы дағдарысына дейінгі көрсеткіштерге жетпеді. 2016 жылы 729 хедж-фонд құрылды, бұл 2009 жылы құрылған 784-тен азырақ, ал 2015 жылы құрылған 968-ден едәуір кем.

Жүйелік тәуекел

Жүйелік тәуекел – жалғыз компания емес, бүкіл қаржы жүйесінің тұрақсыздығына қауқып тудыруы мүмкін. Мұндай тәуекел, тұрақсыздыққа алып келетін оқиға немесе инвестициялық байланыстар арқылы байланысқан қаржы институттары тобына әсер ететін жағдайлар орын алғанда пайда болуы мүмкін. Еуропалық Орталық Банк сияқты ұйымдар хедж-фондтардың қаржы секторына жүйелік тәуекелдер туғызатынын айтады. 1998 жылы «Long Term Capital Management» (LTCM) хедж-фонды банкротқа ұшырағаннан кейін, хедж-фондтың сәтсіздігі оның контрагенттерінің де құлауына әкелуі мүмкін болғандықтан жүйелік тәуекелге қатысты алаңдаушылық күшейді. (Дегенмен, АҚШ Федералдық резерві LTCM-ге қаржылық көмек көрсетпеді, сондықтан АҚШ салық төлеушілері тікелей шығынға ұшырамады, бірақ бірнеше қаржы институты үлкен құтқару операциясын жүргізуге мәжбүр болды.) Алайда, қаржы индустриясы бұл талаптарды кеңінен жоққа шығарады, хедж-фондтарды «күшін жоғалтқанша кішкентай» деп есептейді, себебі олардың көпшілігі басқаратын активтерінің көлемі бойынша салыстырмалы түрде шағын және төмен қаржылық левереджбен жұмыс істейді, осылайша олардың біреуі құлаған жағдайда экономикалық жүйеге тигізетін зиянды шектейді. 2007-2008 жылдардағы қаржы дағдарысына дейін және оның кезеңіндегі хедж-фондтардың қаржылық левереджін формалды талдау көрсеткендей, хедж-фондтардың левереджі салыстырмалы түрде шағын және инвестициялық банктер мен қаржы секторының нарықтық левереджіне кері пропорционалды. Хедж-фондтардың левереджі қаржы дағдарысына дейін төмендеді, тіпті басқа қаржы делдалдарының левереджі өсуін жалғастырды. 2009 жылы АҚШ Өкілдер палатасының Қаржылық қызметтер комитеті алдындағы куәлігінде Федералдық резервтік жүйенің төрағасы Бен Бернанке «ешқандай хедж-фонд немесе жеке капитал қоры жеке тұрғысынан жүйелік маңызға ие болатындай емеспін» деді. Бұл хедж-фондтардың топтық немесе өзін-өзі үйлестіретін мінез-құлқы болған жағдайда жүйелік тәуекелге үлес қосуы мүмкін екенін білдіреді, мысалы, көптеген хедж-фондтар ұқсас операцияларда шығынға ұшырағанда. Бұл, кеңінен қолданылатын левереджбен бірге, дағдарыс кезінде мәжбүрлі сатуға әкелуі мүмкін. Хедж-фондтар өздерінің негізгі брокерлерімен, әдетте инвестициялық банктермен тығыз байланысты, бұл дағдарыс кезінде олардың тұрақсыздығына ықпал етуі мүмкін, бірақ бұл екі жақты процесс, банкротқа ұшыраған контрагент банктер хедж-фондтардың активтерін тоқтатуы мүмкін, мысалы, 2008 жылы Lehman Brothers істегендей. 2012 жылғы тамыздағы Қаржылық қызметтер органының сауалнамасы көрсеткендей, тәуекелдер шектеулі және азайды, оның ішінде контрагент банктердің үлкен маржа талаптарының нәтижесінде, бірақ нарықтық жағдайларға байланысты тез өзгеруі мүмкін. Нарықтағы қиын жағдайларда инвесторлар кенеттен үлкен сомаларды шығарып алуы мүмкін, нәтижесінде активтерді мәжбүрлі сатуға түсуі мүмкін. Бұл бірнеше қорларда немесе бір үлкен, жоғары левереджді қорда орын алған жағдайда өтімділік және баға мәселелерін тудыруы мүмкін.

Ашықдық

Хедж-фондтар тікелей реттеуден аулақ болу үшін құрылған (бірақ олардың басқарушылары реттелуі мүмкін), және инвесторлар жалпы жариялау талаптарына бағынса, олардың инвестициялық қызметін жария ету талап етілмейді. Бұл реттелген өзара қорлар немесе биржалық қорлармен салыстырғанда, олар әдетте жариялау үшін нормативтік талаптарды орындауы тиіс. Хедж-фондтағы инвестор әдетте қордың инвестициялық кеңесшісіне тікелей қол жеткізеді және бөлшек инвестициялық қорлардағы инвесторларға қарағанда жекелендірілген есеп беруге ие болуы мүмкін. Бұл өздеріне жүктелген тәуекелдер мен маңызды позицияларды егжей-тегжейлі талқылауды қамтуы мүмкін. Алайда, мұндай жоғары деңгейдегі ақпарат инвестор емес адамдарға қолжетімді емес, бұл хедж-фондтардың құпиялылыққа беделді болуына себеп болады, ал кейбір хедж-фондтар тіпті инвесторлар үшін де өте шектеулі ашықтық көрсетеді. Қорлар қосымша инвесторларды тарту үшін кейбір ақпаратты жариялауды қалауы мүмкін. Біріктірілген деректер базасында қолжетімді көптеген деректер өздігінен берілген және тексерілмеген. Хедж-фондтар туралы деректерді қамтитын екі ірі деректер базасы бойынша зерттеу жүргізілді. Зерттеуде 465 ортақ қордың есептелген ақпаратында (мысалы, кірістілік, құрылған күні, активтердің таза құны, ынталандыру сыйақысы, басқару ақысы, инвестициялық стильдер және т.б.) маңызды айырмашылықтар байқалды, сондай-ақ кірістілік көрсеткіштерінің 5%-ы және активтердің таза құны көрсеткіштерінің 5%-ы күрт өзгеше болды. Мұндай шектеулерге байланысты инвесторлар өздері зерттеу жүргізуі керек, бұл жақсы қалыптаспаған қор үшін 50 000 АҚШ долларына дейін шығуы мүмкін. Инвесторлардың немесе тәуелсіз аудиторлардың қаржылық құжаттарды тексермеуі кейбір жағдайларда алаяқтыққа көмектескен. 2000-жылдардың ортасында International Management Associates компаниясының қызметкері Кирк Райт пошта арқылы алаяқтық жасау және бағалы қағаздар заңнамасын бұзумен айыпталды, ол клиенттерді шамамен 180 миллион АҚШ долларына алдаған. 2008 жылдың желтоқсанында Бернард Мэдофф хедж-фонды сияқты көрінетін және дұрыс сипатталмаған 50 миллиард АҚШ доллары көлеміндегі Понци схемасын ұйымдастырғаны үшін тұтқындалды. Оған Fairfield Sentry сияқты бірнеше қосымша хедж-фондтар ақша жіберді. Мэдофф ісінен кейін, 2009 жылдың желтоқсанында ҚҚМ хедж-фондтарды аудит талаптарына бағындыратын реформаларды қабылдады. Хедж-фондтарды инвесторлармен сәйкестендіру процесі дәстүрлі түрде айқын емес, инвестициялар көбінесе жеке байланыстар немесе портфель менеджерлерінің ұсыныстары арқылы жүзеге асырылады. Көптеген қорлар өздерінің иеліктері, стратегиясы және нарықтық индекстерге қатысты тарихи көрсеткіштерін жариялайды, бұл инвесторларға ақшаларының қалай бөлінетіні туралы ақпарат береді, бірақ жеке иеліктері көбінесе жарияланбайды. Инвесторлар хедж-фондтарға әлеуетті үлкен кіріс табу мүмкіндігімен немесе нарықтағы құбылмалылықтан қорғану үшін тартылады. Хедж-фондтармен байланысты күрделілік пен комиссиялар кейбіреулерінің нарықтан шығуына себеп болып отыр – АҚШ-тағы ең ірі зейнетақы қоры CalPERS 2014 жылы хедж-фондтардан толықтай бас тарту жоспарларын жариялады. Кейбір қызметтер хедж-фондтар мен инвесторлардың сәйкестігін жақсартуға тырысады: HedgeZ инвесторларға қорларды оңай іздеуге және сұрыптауға мүмкіндік береді; iMatchative инвесторлардың мақсаттары мен мінез-құлқын ескере отырып, қорларға сәйкестендіруді мақсат етеді, бұл қорлар мен инвесторлардың қабылдаулары мен мотивациялары инвестициялық шешімдерді қалай басқаратынын түсінуге көмектеседі.

Талдаушылармен байланыс

2006 жылдың маусым айында Гари Дж. Агирренің хатынан кейін АҚШ Сенатының Сот комитеті хедж-фондтар мен тәуелсіз сарапшылар арасындағы байланысты тергеуді бастады. Агирре, Pequot Capital Management-ке қарсы ішкі сауда айыбы бойынша жетекші тергеуші ретінде Джон Макпен сұхбаттасуға тырысқандықтан, SEC-тегі жұмысынан босатылды, ал ол кезде Джон Мак Morgan Stanley-дің бас атқарушы директоры лауазымына үміткер болып қарастырылып жатқан еді. 2007 жылы Сот комитеті мен АҚШ Сенатының Қаржы комитеті Агирренің Макты қудалағаны үшін заңсыз жұмыстан босатылғанын анықтады, ал 2009 жылы SEC Pequot-қа қарсы істі қайта ашуға мәжбүр болды. Pequot SEC-пен 28 миллион АҚШ долларына келісімге келді, ал Pequot-тың бас инвестициялық қызметкері Артур Дж. Самбергке инвестициялық кеңесші ретінде жұмыс істеуге тыйым салынды. Тергеу қысымының нәтижесінде Pequot өз қызметін тоқтатты. Хедж-фондтардың нарық зерттеулерінің бір бөлігі ретінде қор сарапшыларына мерзімді электрондық сауалнамалар жіберуінің жүйелі тәжірибесі туралы The New York Times 2012 жылдың шілдесінде хабарлады. Бұл есепке сәйкес, сауалнамалардың мақсатының бірі – жұртшылыққа қолжетімсіз субъективті ақпаратты алу және қысқа мерзімді нарық қозғалысын тудыруы мүмкін сауда ұсыныстары туралы алдын ала хабардар болу еді.

Орташа/алу тиімді портфельдегі құн

Қазіргі портфель теориясына сәйкес, рационалды инвесторлар орташа/дисперсиялық тиімді портфельдерді ұстауға ұмтылады (яғни, тәуекел бірлігіне ең жоғары кірістілік деңгейін ұсынатын портфельдер). Хедж-фондтардың (әсіресе нарықтық бейтарап және осыған ұқсас қорлардың) тартымды ерекшеліктерінің бірі – олардың кейде акциялар сияқты дәстүрлі активтермен шамалы корреляцияға ие болуы. Бұл хедж-фондтардың инвестициялық портфельдерде диверсификациялаушы ретінде, жалпы портфель тәуекелін төмендету арқылы, маңызды рөл атқаруы мүмкін екенін білдіреді. Оптимизатор орташа дисперсиялық тиімді портфельде хедж-фондтарға ешқандай үлестің қарастырылмағанын анықтады, бұл негізінен нәтижеге байланысты комиссиялардың әсерінен туындады. Мұны көрсету үшін Крицман хедж-фондтар нәтижеге байланысты комиссия алмаса деген болжаммен оңтайландыруды қайтадан жүргізді. Екінші оңтайландырудың нәтижесінде хедж-фондтарға 74% үлестің берілгені анықталды. Хедж-фондтар акциялық нарықтағы құлдырау кезінде нашар өнім көрсетеді, дәл сол кезде инвесторға портфельдің бір бөлігі құндылықты арттыру үшін қажет болады. Сол индекстер сериясына сәйкес, Lehman Brothers банкі құлағанда, тіпті "арнайы қысқа позициялық" қорлар да -6,08% қайтарым берді.