Кіріспе

Шашты түзеу құралы

Ыстық тарақ (сонымен қатар, тегістеу тарағы немесе қысым тарағы деп те аталады) – орташа немесе қалың шашты түзеу және оған тегіс текстура беру үшін қолданылатын металл тарақ. Ыстық тарақ қыздырылып, шашты түбірінен бастап түзеу үшін пайдаланылады. Оны тікелей жылу көзіне қоюға немесе электрмен қыздыруға болады.

Тарих

Ыстық тарақ – Францияда жасалған өнертабыс, ол қалың, бұйра шашы бар әйелдерге ежелгі Египет әйелдерінің үлгісіндегі тегіс, әдемі шашқа қол жеткізуге мүмкіндік берді. Париждегі Франсуа Марсель Грато 1872 жылы Францияда клиенттерінің шашын иіп, толқынды ету үшін қыздырылатын темірлерді ойлап тауып, енгізгенде шаш жасау саласында революция жасады делінеді. Оның Марсель толқыны көптеген жылдар бойы сәнге ие болды. Ұлыбританияның Ғылым және қоғам кітапханасы 1870 жылдары қыздырылатын темірлерді Париждің Л. Пеллерейі жасағанын айтады. 1890 жылдарғы Пеллерейдің шашты илеу темірінің мысалы Милуокидегі Чуднов мұражайында сақталады. Элрой Дункан Америкада алғашқы ыстық тарақ немесе қыздырылатын металл тігіс тарақты ойлап тапқан және өндірген деп есептеледі. Кейде бұл құралды «жасу тарағы» деп те атайды. 19 ғасырдың соңында доктор Скотттың электрлік илегіші бірнеше басылымдарда, соның ішінде 1886 жылғы Блумингдейлдің каталогында және 1889 жылғы маусымдағы Липпинкотт журналында жарнамаланды. Сақал мен мұртты күтінуге арналған, роза ағашынан жасалған құрал сол дәуірдегі танымал ақ нәзік өнер шеберлері актриса Лилли Лэнгтри мен опера әншісі Аделина Паттидің «еркін және көлемді» шаштарын еліктеуге әйелдерге мүмкіндік берді. Мэм Баумның шаш салоны Нью-Йорктегі Сегізінші авенюде орналасқан, оның көптеген клиенттері афроамерикандық әйелдер еді, 1912 жылы Мэм Баумның «толыққанды жаңа және жетілдірілген» тігіс тарағын жарнамалады. 1914 жылдың мамыр және маусым айларында басқа Мэм Баум жарнамаларында оның 1914 жылдың 1 сәуірінде патенттелген «шаш кептіргіші және шашты түзейтін тарағы» бар екені айтылды. АҚШ-тың 1,096,666 нөміріндегі патент қыздырылатын «шаш кептіретін» тараққа берілген, бірақ шашты түзейтін тараққа емес, және ол 1914 жылдың 12 мамырында Эмилия Баумға берілді. 1915 жылдың мамыр айында Нью-Йорктегі «Хумания» шаш компаниясы 89 центке «қаты мыстан жасалған тігіс тарақ» сатты. Сол айда Индианаполистегі Вольф Бразерс өзінің шашты түзейтін тарағы мен спирттік жылытқыш тарағын 1,00 долларға жарнамалады. Луисвиллдегі «Ла Креол» компаниясы сыртқы отты қажет етпейтін, өзін-өзі қыздыратын тарақ ойлап тапқанын мәлімдеді. 1915 жылдың қыркүйегінде Канзас қаласындағы (Канзас штаты) Laing's Hair Dressing Parlor иесі Дж. Е. Лэйинг «барлық тегістегіштердің патшасы» деп аталатын, ені 3/4 дюйм, ұзындығы 9 1/2 дюйм болатын, сонымен қатар сол немесе оң қолмен пайдалануға болатын кері тұтқасы бар тарақшыны ойлап тапқанын мәлімдеді. 1916 жылдың қараша айында Гарлемдегі Берния Остинге тиесілі Индол зертханалары 5,00 долларға болаттан жасалған магниттік тарақ ұсынды. Филадельфиялық Уолтер Саммонс 1920 жылдың 9 сәуірінде 1,362,823 нөміріндегі патентке өтініш берді. Патент 1920 жылдың 21 желтоқсанында берілді. Poro Company негізін қалаушы Энни Малоунға сол жылы осы құралдың алғашқы патенін алғаны туралы кейбір дереккөздерде айтылған, бірақ АҚШ-тың патенттік кеңсесінің ресми газетінде ол 1920 жылы ыстық тарақ патентинің иегері ретінде тізілмеген. Алайда, 1922 жылдың 16 мамырындағы Патент кеңсесі газеті Сент-Луис қаласының Энни М. Малоунды 60,962 нөміріндегі «жабысу лентасы» үшін берілген дизайн патенттерінің тізіміне енгізді, оны Чахуана В. Травик 2011 жылғы желтоқсандағы докторлық диссертациясында «Poro өнімдерінің қорап қақпағын жабуды қамтамасыз ету үшін» пайдаланылатын, басқалардың Poro өнімдеріне ұқсас пакеттерде өнім сатуына жол бермейтін әшекейлі лента деп сипаттады. Шаш күту кәсіпкері мадам С. Дж. Уокер ешқашан ыстық тарақты өзі ойлап тапқанын айтпаған, бірақ көбінесе оны бұл өнертабыспен және тістердің арақашықтығын өзгертумен дұрыс емеспен айыптаған, бірақ бұл мәлімдемені растайтын ешқандай дәлел немесе құжаттама жоқ. 1910 жылдары Уокер өзінің тарақтарын түрлі жеткізушілерден алды, соның ішінде Огайо штатының Цинциннати қаласының Луиза Б. Кейсон, ол ақырында 1921 жылдың 17 ақпанында Кейсон бірнеше жыл бұрын жасаған тарақ үшін патент алуға 1,413,255 өтініш берді. Патент 1922 жылдың 18 сәуірінде берілді, бірақ Кейсон көптеген жылдар бойы патентсіз тарақтарды өндірді.

Мүмкін болатын салдарлар

Дәстүрлі ыстық тарақпен шашты күйдіріп, зақымдау жиі кездеседі. Ыстық тарақ көбінесе 65 градустан астам қыздырылады, сондықтан салмақта болмаса, ауыр күйіктер мен іздер пайда болуы мүмкін. Темірмен бірге қолданылатын ыстық вазелин шаш түбіршесінің жоғарғы сегментінің айналасында созылмалы қабынуға себеп болады деп есептелді, бұл сыртқы түбір қабығының дегенерациясына әкелді. 1992 жылы ыстық тарақпен шаштың тоқтауын зерттеу жүргізілді, және ыстық тарақтың қолданылуы мен аурудың басталуы және прогрессиясы арасында нашар байланыс бар екені анықталды. Зерттеу қорытындысы бойынша, осы клиникалық және гистологиялық тұрғыдан ерекше жарақаттанушы алопеция үшін фолликулярлық дегенерация синдромы (ФДС) термині ұсынылады. Ыстық тарақпен шаштың тоқтауы және фолликулярлық дегенерация синдромы – бұл бас терісінің қайтымсыз алопециясы, бұрын шаштарын ыстық тарақпен түзетуші адамдарда пайда болады деп ойлаған, бірақ бұл пікір кейіннен жоққа шығарылды.