Кіріспе

Американдық актер, музыкант, суретші (1926–2015)
Канадалық дипломат

Жел Франклин Гай (26 шілде 1926 – 6 сәуір 2015), кәсіби тұрғыда Джеймс Бест деп танылған, американдық теледидар, кино, сахна және дауыстық актер, сондай-ақ жазушы, режиссер, актерлік шеберлікке үйретуші, суретші, жоғары оқу орнының профессоры және музыкант болған. 60 жылдан астам мерзім ішінде ол толық метражды фильмдерде ғана емес, сонымен қатар көптеген телесериалдарда, түрлі кантри музыка бағдарламаларында және ток-шоуларда өнер көрсетті. Бірақ теле көрермендер Бестті ең көп "Хаззард герцогтері" комедиялық телесериалындағы шериф Роско П. Колтрейн рөлімен байланыстырады, ол алғаш рет 1979 және 1985 жылдар аралығында CBS телеарнасында көрсетілді. Ол 1997 және 2000 жылдары "Хаззард герцогтері: Қайта кездесу!" және "Хаззард герцогтері: Голливудтағы Хаззард" (2000) телефильмдері үшін осы рөлді қайта ойнады.

Алғашқы жылдар

Бест 1926 жылғы 26 шілдеде Кентукки штатының Паудерли қаласында Ларк пен Лена (қыздығы Эверли) Гайдың отбасында дүниеге келді. Лена Гайдың інісі Айк Эверли, Эверли ағалары поп-дуэтінің әкесі болды. Оны Индиана штатының Корайдон қаласында асырап алған ата-аналары тәрбиеледі. Бест Екінші дүниежүзілік соғыста АҚШ Әскери Әуе Күштерінде қызмет етті, 1944 жылы Миссисипи штатының Билокси қаласында B-17 бомбалаушы ұшағының пулеметшісі ретінде дайындықтан өтті; бірақ ол дайындығын аяқтаған кезде соғыс дерлік аяқталып қалғандықтан, армияның құқық қорғау бөліміне жіберілді. Әскери полицияда Бест 1945 жылғы мамыр айында нацистік үкіметтің капитуляциясынан кейін соғысқа қираған Германияда қызмет етті. Германияда тұрғанда ол әскери полициядан әскерлік бөлімдегі актерлер тобына ауысты, олар Еуропа бойынша саяхаттап, әскерлерге арналған пьесаларды қойды. Осы тәжірибелер оның актерлік карьерасының бастауы болды.

Кино мансабы

Бест өзінің келісімшарттық карьерасын 1949 жылы Universal Studios студиясында бастады, онда ол әріптестері Джули Адамс, Пайпер Лори, Тони Кертис, Мами Ван Дорен және Рок Хадсонмен танысты. Бастапқыда ол Universal үшін бірнеше эпизодтық рөлдерде ойнады, мысалы, 1950 жылғы «One Way Street» фильмінде, бірақ сол жылы «Comanche Territory», «Winchester '73» және «Kansas Raiders» фильмдерінде толыққанды рөлдерде ойнады. Бұл жанрдағы жұмыс оның кинодағы мансабының маңызды бөлігі болды, соның ішінде «The Cimarron Kid» (1952); «Жеті ашулы адам» (1955), онда ол бостандық үшін күрескен Джон Браунның ұлдарының бірін сомдады; «Жұртшылықтың соңғысы» (1957), «Cole Younger Gunfighter» (1958); «Ride Lonesome» (1959); «The Quick Gun» (1964); және «Firecreek» (1968). Бесттің кинодағы рөлдері тек вестерн фильмдерімен шектелмеді. Ол сонымен қатар 1959 жылғы ғылыми-фантастикалық культтық фильм «The Killer Shrews» және оның 2012 жылғы жалғасы «Return of the Killer Shrews» фильмдерінде ойнады; Норман Мейлердің «Жылаңаш және өлгендер» романының 1958 жылғы бейімделуінде әскери дәрігер Риджес рөлінде; Джеймс Стюарттың «Shenandoah» фильмінде қашқан соғыс тұтқыны Картер рөлінде; 1966 жылғы «Three on a Couch» комедиясында доктор Бен Мизер рөлінде; және 1976 жылғы «Ode to Billy Joe» драмасында әйел киіміндегі Дьюи Барксдейл рөлінде ойнады. Ол Сэмюэл Фуллердің «Verboten!» (1955) фильмінде басты рөлді ойнады; ал 1978 жылғы «Hooper» фильмінде Барт Рейнольдстың серіктесі Кулли рөлін сомдады.

Теледидар

Үздік қонақ әртүрлі телесериалдарда 280-нен астам рет ойнады. 1954 жылы ол "Ғасыр оқиғалары" сериалында заңсыз Дейв Ридли рөлін ойнады. 1954 жылы Бест екі рет "Энни Оукли" сериалында пайда болды. 1955 жылы ол "Жеке аулаушы" сериалының 4-ші маусымында 47-ші эпизодта Джим Блейк рөлін ойнады. Ол 1956 жылы "Ақ қарлығаш" атты эпизодында Crossroads дін антологиялық сериясына түскен. Ол сонымен қатар NBC-дің "Халық таңдауы" сериалының бір эпизодында және "Ричард Даймонд, жеке детектив" криминалды драмасында ойнаған. Бест "Өлім аңғарының күндері" антологиялық сериясында төрт рет көрінді. Оның алғашқы рөлі 1955 жылы "Миллион долларлық үйлену тойы" эпизодында "Тинни" Стокер ретінде болды. 1960 жылы Бест CBS-тің "Дюпон Шоуы" антологиялық сериясының "Кредиттегі махаббат" эпизодында Джун Эллисонмен бірге пайда болды. Сол жылы ол "Энди Гриффит Шоуында" "Гитарашы" (1-маусым, 3-ші және 31-ші эпизодтар) рөлінде қонақ болып ойнады. Ол "Твайлайт аймағының" үш эпизодында, соның ішінде "Қор" (3-маусым, 7-эпизод), "Джефф Майртлбэнктың соңғы рәсімі" (3-маусым, 23-эпизод) және "Джесс Бель" (4-маусым, 7-эпизод) эпизодтарында ойнаған. 1961 жылы ол "Альфред Хичкок таныстырады" бағдарламасының "Менің өлім төсегімді жаса" эпизодында қонақ ретінде ойнады. 1963 жылы ол Джек Уэбб жүргізген басқа CBS антологиялық сериясының "Ашық маусым" эпизодында Эрни Свифт сияқты батыл Висконсин аңшылық күзетшісі болды. Сюжет желісінде Свифт кейіпкері заңсыз балық аулаған бандитке айыппұл салғаннан кейін ұйымдасқан қылмыстың кек алуына ұшырайды. 1962 жылы ол CBS-тің "Жабайы жылқысындағы" "Эль Торо оқиғасы" эпизодында Арт Фуллер рөлін ойнады; ал 1963 жылы "Құбыжық тастың оқиғасы" эпизодында Вилли Кейн рөлін ойнауға оралды. Бест Перри Мейсонның екі қонақ роліне қатысты. 1963 жылы ол "Артық күйеудің ісі" фильмінде Мартин Поттер рөлін ойнады, ал 1966 жылы "Құрылыссыз құдық ісі" фильмінде айыпталушы және мұнайшы Аллан Уинфорд рөлін ойнады. 1950 және 1960 жылдары басқа телесериалдардың көптеген тізімінде, соның ішінде Вагон пойызы (үш рет), Ларами (үш рет), Кит Карсонның оқиғалары, Көтерілісші, Бонанза, Кочиз шерифі, Пони экспресі, Құтқару 8, Техас, Гунсмок, Қаруы бар кім болса да саяхаттайды, Барбара Стэнвик шоуы, Томбстоун аумағы, Шектеуші Смит, Трекдаун, Қарулы адам, Шайен, Батыс вагоны, Қалаулы: Өлі немесе тірі, Оверленд жолы, Бат Мастерсон, Альфред Хичкок таныстырады, Жауын-жауын!, Жасыл бұрыш ("Өлімге мерзім"), Мод отряды, Мен тыңшы, Қашқын және Флиппер. Ол 1965 жылы "Жұбай және өлім мәселесі" эпизодында бұрынғы әріптесі Энн Фрэнсистің "Honey West" сериалында қонақ ретінде пайда болды.

Хаззард герцогтері

Бесттің ең танымал рөлі – CBS телеарнасының «Хаззард герцогтері» сериалындағы шериф Роско П. Колтрейн рөлі болды. Ол 1979 жылдан бастап, 1985 жылы сериал аяқталғанға дейін бағдарламаның барлық кезеңінде ойнады. Кейін ол шериф Колтрейннің шарлама бейнесін кішкентай балаларымен ойнағанда қолданған дауысынан жасағанын айтты. Түсірілім алаңында Бест, Росконың әкесі әрі құдасы Босс Хоггтың рөлін ойнаған Соррелл Букпен ерекше жақын болды. Екі актер жақын досқа айналды; сериалдың авторларының сұхбаттарында айтылғандай, олар көбінесе бірлесіп сахналарын импровизациялап, өздерінің диалогтарын құрастырды. Өмірінің соңына дейін ол Дейзи Дьюк рөлін ойнаған актриса Кэтрин Бахпен жақын қарым-қатынаста болды; шоу тоқтатылғаннан кейін де ол Бестің суреттеріне арналған веб-сайтқа жиі кіріп тұрды.

Кейінгі теледидар мансабы

1991 жылы Бест NBC криминалды драмасы "In the Heat of the Night" телесериалының бір эпизодында ойнады. Ол "Sweet, Sweet Blues" атты эпизодта зейнеткер шериф және өкінішпен кісі өлтірген Натан Бедфорд рөлін сомдады. 2008 жылдың тамызында Бестке Флорида кино және теледидар қауымдастығының өмірлік жетістіктері үшін сыйлығы табысталды.

Суретші, мұғалім, жазушы және басқа да қызмет түрлері

Кейін Бест Флоридаға көшіп, Орландодағы Орталық Флорида университетінде сабақ берді. Жартылай зейнеткерлікке шыққаннан кейін ол өндіріс компаниясын басқарды және кейде актерлік рөлдерді қабылдады. Ол сондай-ақ пейзаждар, Скотт Роминмен бірлесіп "Хезард герцогтерінен" көріністер және басқа да тақырыптардағы суреттерімен суретші ретінде танылды. Кейін Оңтүстік Каролина штатының Колумбия қаласының жанындағы Мюррей көлінде тұрғаннан кейін тағы бір рет көшті, бұл жолы Солтүстік Каролина штатының Хикори қаласына. Актерлік шеберлікті де үйретуші Бест Лос-Анджелесте 25 жылдан астам драма және актерлік техникаға оқытты. Ол сондай-ақ Миссисипи университетінде (Оксфорд) екі жыл бойы резидент-суретші болып қызмет етті және драма сабақтарын берді, бұл "Хезард герцогтеріндегі" рөлінен бұрын болды. 2014 жылдың 9 қарашасында Бест пен актер Роберт Фуллер (әйелдерімен бірге) өмір бойы достасы және актер Норман Ллойдтың 100 жылдығын тойлауға қатысты. Бест былай деді: "Мен Норманның 'Құмыра' атты Хичкок эпизодында режиссерлік жасағаны үшін мақтан тұтамын. Мансабымда жүздеген режиссермен жұмыс істегенімде, Норман сияқты қасиеттері бар режиссерлерді кездестіргенім жоқ. Ол актерлерге өте мейірімді, сыпайы және сабырлы болды. Ол жеке өмірінде толыққанды адал адам, мен осындай талантты адамның қасында болуды шынайы қуаныш деп санаймын. Оны досым деп санағаным үшін екі есе құрметтеймін. Біз осындай адамның біздің арамызда осы уақытқа дейін болуына шүкіршілік етейміз."

Жеке өмір

Бесттің бірінші әйелімен Гари есімді ұлы болған. 1959 жылы Бест екінші әйелі Джоби Айерске үйленді. 1977 жылы ажырасу алдында олардың екі қызы, Джейнен және ДжоДжами дүниеге келді. Бест 1986 жылы үшінші әйелі Дороти Коллиерге үйленді. Оның үш немересі болды. Бесттің қызы Джейнен актриса, сценарист және продюсер. Ол 1998 жылы актер және продюсер Майкл Дэмианға тұрмысқа шыққаннан кейін алғаш рет Джейн Бест, содан кейін Джейн Дэмиан атымен танылды. Бесттің көптеген хоббилері мен қызығушылықтары болды. Ол шебер суретші, гитарист еді.

Бест қайтыс болғанға дейін, оның бұрынғы «Dukes of Hazzard» серіктесі және ұзақ жылғы досы Джон Шнайдер: «Мен Джиммиден бір сағатта басқалардан бір жыл бойы үйренгеннен де көп нәрсе үйрендім және күлдім» деді. Сондай-ақ, ол камера алдында жылауын сұрағанда, Бесттің «Әрине, қай көзінен?» деп жауап беретінін айтты. «Мен осындай керемет адамның қасында тәжірибе жинағаным үшін мәңгілікке ризамын». Бесттің қайтыс болғаннан кейін бір жылға жуық уақыт өткен соң Шнайдер оның Бестпен жұмыс істеген кезеңі туралы былай деді: «Ол істегеннің бәрінде де тамаша болды; ол жай ғана күлкілі адам емес еді. Менің ойымша, комедиялық уақыты оған кейінірек келді, себебі одан бұрын ол өте тұжырымды актер болған. Мен Джимми Бест, Денвер Пайл және Соррелл Бук сияқты адамдармен жұмыс істеген бақыттымын. Өте талантты адамдар, өте талантты актерлер».