Кіріспе

Ньюпорт – АҚШ, Делавэр штатының Нью-Касл округіндегі қала. Ол Кристина өзенінің жағасында орналасқан. Ньюпорт отарлық кезеңдегі өнертапқыш Оливер Эванстың туған жері ретінде әйгілі. 2010 жылғы халық санауы бойынша қаланың халқы 1055 адамды құрайды. Қаланың бір миль (1,6 км) радиусінде I 95, I 295, I 495 және Делавэр 141 тас жолдары қиылысады.

География

Ньюпорт (39.7137238, −75.6093709) координаталарында орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы – , оның 2,22%-ы су құрайды.

Тарих

Еуропалықтар қоныстанғанға дейін Минква (немесе Сускеханнок) тайпалары қазіргі Ньюпорт қаласы мен оның төңірегінде өмір сүрген. Бұл мұра Ньюпорттың ерікті өрт сөндірушілер бригадасы – Минкуас өрт сөндіру компаниясының атында сақталған. Аймаққа алғашқы жер берілген грант 1641 жылы Йорк герцогына табысталды. 1735 жылы осы аймақтың көп жылдық тұрғыны және кәсіпкері Джон Жюстис сатып алып, бірнеше жылдан кейін Ньюпорт Айр деп аталған қаланың көшелері жоспарланды. Ньюпорт тарихы бойынша, Жюстис бұл аймақтың сауда орталығы және порты ретіндегі әлеуетін сезінген. Джордж Вашингтон 1777 жылы Брендивайн шайқасына дайындық кезінде, Американ революциясы барысында осы жерден өтіп кеткен. 1793 жылы, болашақта АҚШ пошта қызметі болып білетін мекеменің филиалы ашылғанда, қала атауынан «Айр» деген сөз алынып тасталды. 19 ғасырдың басында Ньюпорт сауда орталығына айналды. Конэстога ат әйнектері Ланкастер округінен (Пенсильвания штаты) Ньюпорттың Кристина өзеніндегі доктарына дейін шаруашылық өнімдерін тасымалдады, онда олар Бостон, Нью-Йорк және Филадельфияға бағытталған кемелерге тиеліп жіберілді. Жаңа жолдардың пайда болуы үлкен Уилмингтон қаласына артықшылық бергендіктен және 1837 жылы теміржол аймаққа жеткендіктен, қаланың саудадағы маңызы азайды. Ньюпорт 1873 жылы қала болып құрылды және өндіріс орталығына айналды. 1900 жылы химиялық, желім және темір зауыттары болды. Кребс Пигменттері мен Химиялық компанияның негізін қалаушы Хенрик Дж. Кребс 1908 жылы қалада зауыт салды. 1929 жылы бұл зауыт E. I. du Pont de Nemours and Company компаниясы сатып алды, ал кейіннен 1984 жылы Ciba Geigy компаниясына сатылды. Армстронг ложасы №26, А. Ф. & А. М., Коллисон үйі, Галлоуэй Уокер үйі, Киллгор залы, Джозеф Киллгор үйі, Ньюпорт Ұлттық банкі, Ньюпорт теміржол станциясы, Джозеф Татналл үйі, Льюис Велдин үйі және Ньюпорт әйелдер клубы Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілген.

Экономика

Ньюпорттың шекарасында бірнеше шағын өнеркәсіп кәсіпорындары бар, олардың ішінде BASF пигмент өндіретін зауыты да бар. General Motors Wilmington Assembly автомобиль құрастыру зауыты қаланың солтүстігіндегі Boxwood Road көшесінде орналасып, 1947 жылдан 2009 жылға дейін жұмыс істеді. 2009 жылдың қазан айында Fisker Automotive компаниясы Boxwood Road орналасқан жерде электрлік автомобильдерді өндіруді бастайтынын хабарлады. Бірақ, зауыт ешқашан ашылмады және кейіннен Amazon қоймасы үшін орын ашу мақсатында бұзылып жатыр.

Білім

Ньюпорт қаласының тұрғындарына Red Clay Consolidated School District мемлекеттік білім беру қызметін көрсетеді. Ричи бастауыш мектебі (K–5 сыныптар) қаланың орталығында, Шығыс Хайленд даңғылынан жақын жерде орналасқан. Ньюпорт қаласындағы 6-шыдан 8-ші сыныпқа дейінгі мемлекеттік мектеп оқушылары Стэнтон қаласындағы Стэнтон орта мектебінде оқиды, ал 9-шыдан 12-ші сыныпқа дейінгі оқушылар Ньюпорттың солтүстік-батысындағы Пайк Криктегі Джон Дикинсон жоғары мектебінде білім алады. Конрад ғылым мектебі мен Делавэр әскери академиясы, ерекше жоғары мектептер, қаланың сыртында орналасқан. Ричардсон паркі бастауыш мектебі де қала сыртында орналасқан.

Көлік

Делавэр 141-ші тас жолы Ньюпортқа қол жеткізуді қамтамасыз ететін басты жол болып табылады. Ол Ньюпорт арқылы солтүстік-оңтүстік бағытында биік эстакадамен өтеді, ал Джеймс көшесі мен Маршалл көшесі фронтальдық жолдар қызметін атқарады. DE 141 оңтүстікке қарай Ньюпорттың оңтүстігінде Interstate 95, Interstate 295 және Interstate 495 тас жолдарымен тоғысады және Нью-Каслға дейін жалғасады, ал солтүстікке және шығысқа қарай Уилмингтонды айналып өтетін батыс жолы ретінде АҚШ 202-ші тас жолына дейін созылады. Делавэр 41 және Делавэр 62 тас жолдары Ньюпортты Гап Пайкпен (Newport Gap Pike) байланыстыратын Делавэр бөлігінің көп бөлігін құрайды, ол Ньюпортты Пенсильвания штатындағы Гап қаласына қосады, сондай-ақ Хокессиндегі Ланкастер Пайкпен (Делавэр 48-ші тас жолы) бірігіп, Ланкастерге (Lancaster, Pennsylvania) жергілікті жол ретінде де қызмет етеді. Делавэр 4-ші тас жолы Ньюпорт арқылы шығыс-батыс бағытындағы басты жол болып табылады, ол қала ішінде Market Street (шығысқа қарай) және Justis Street (батысқа қарай) бір бағытты жолдары арқылы өтеді және қала шегінен шыққаннан кейін Ньюпорт Пайк болып өзгереді. DE 4 солтүстік-шығысқа Уилмингтонға, ал оңтүстік-батысқа Кристиана мен Ньюаркқа қарай бағытталған. DART First State 5-ші маршрут бойынша Ньюпортқа автобус қызметін ұсынады, ол DE 4 тас жолымен және солтүстік-шығысқа Уилмингтонға, оңтүстік-батысқа Christiana Mall-ға қарай жүреді. Amtrak және SEPTA Regional Rail Wilmington/Newark желісін пайдаланатын Солтүстік-Шығыс дәлізі темір жолы Ньюпорт арқылы өтеді, бірақ қала ішінде пойыздар тоқтамайды; Amtrak және SEPTA пойыздарына қызмет көрсететін ең жақын станция – Уилмингтон станциясы. Suez North America компаниясының еншілес кәсіпорны – Suez Delaware Ньюпортты сумен жабдықтайды. Ньюпорттағы кәріз қызметін New Castle округі қамтамасыз етеді. Ньюпорттағы қоқыс жинау және қайта өңдеу жұмыстарын келісімшарт бойынша Waste Management компаниясы жүзеге асырады.

Спорт

Стэнтон Ньюпорттың кішкентай лигалық қыздар софтбол командасы 1999 жылы кішкентай лига аға лигасының софтболдан чемпион атанды.

Демография

2000 жылғы халық санауы бойынша қалада 1122 адам, 456 шаңырақ және 290 отбасы тұрды. Халық тығыздығы көрсетілмеген. 490 тұрғын үй болды, орташа тығыздығы көрсетілмеген. Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 75,76% ақ нәсілді, 10,61% афроамерикалық, 0,80% американдық үнді, 1,69% азиялық, 5,08% басқа нәсілдерден және 6,06% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтар халықтың 13,55% құрады. 456 шаңырақтың 35,3% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 36,2% -ы некеде тұрған жұбайлар, 17,5% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқарды, ал 36,4% -ы отбасы емес. Барлық шаңырақтың 25,7% жеке адамдардан тұрды, ал 8,6% -ында 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрды. Шаңырақтың орташа мүше саны 2,46, ал отбасының орташа мүше саны 2,89 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас бойынша бөлінуі: 26,0% -ы 18 жасқа дейінгілер, 11,5% -ы 18-24 жас аралығындағылар, 36,5% -ы 25-44 жас аралығындағылар, 17,5% -ы 45-64 жас аралығындағылар және 8,5% -ы 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер. Орташа жас 32 жас. Әр 100 әйелге 101,4 еркек шамасында. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 96,2 еркек шамасында. Шаңырақтың орташа табысы 38 864 доллар, ал отбасының орташа табысы 41 771 доллар болды. Ер адамдардың орташа табысы 32 917 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 26 420 долларды құрады. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 19 590 доллар болды. Шаңырақтың 9,9% және халықтың 11,8% кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 17,3% және 65 жастан асқандардың 8,9% кедейлікте өмір сүрді.