Кіріспе

Джакомо Константино Белтрами (1779 - 6 қаңтар 1855) - итальяндық құқықтанушы, жазушы және саяхатшы, 1823 жылы АҚШ-тың көп бөлігімен саяхат жасағанда Миссисипи өзенінің бастауын тапқанын мәлімдегенімен белгілі (кейінгі экспедициялар басқа бастауын анықтады). Миннесота штатында Белтрами (Полк округі) және Белтрами округі оның құрметіне аталған. Оның достары мен таныстарының арасында, соның ішінде әйгілі Медичи әулетінің өкілдері бар, көптеген белгілі адамдардан тұратын кең байланыс желісі болды.

Ерте өмір

Белтрами Италияның солтүстігіндегі Ломбардия аймағындағы Бергамо қаласында 17 баланың 16-сы болып дүниеге келген. Оның нақты туған күні белгісіз, себебі 1793 жылы өрт болғаннан кейін шомылдыру тізілімдері жойылған. 1797 жылы Цизальпин Республикасының әскеріне қатысқанға дейін ол әдебиет, құқық және басқа да пәндерді оқыған. Республика сол кезде Францияның бір бөлігі болды, ал Белтрами масон болғаннан кейін Наполеон үкіметінде жұмыс істеді. Кейіннен Марке аймағы қайтадан Папаның билігіне өткенде, оның іс-әрекеттері туралы сұрақтар туды. Белтрами танымал итальяндық теміржол қаржыгері граф Пьетро Бастогидің қарындасына үйленген. 1809 жылы Белтрами Джулия Спада де Медичимен дос болды. Ол 1820 жылы 39 жасында қайтыс болған соң, оның құрметіне жазбалар жинағын құрастырды. Ол оның өліміне өте қайғырып, француз оккупациясы кезіндегі өзінің өткені туралы сұрақтармен байланысты шетелге сапарлады. Ол Еуропаның бірнеше қаласын аралап, 1822 жылы Англияның Ливерпуль қаласына жетті. Ол екі ай теңізде болғаннан кейін 1822 жылдың желтоқсанында немесе 1823 жылдың қаңтарында Пенсильвания штатының Филадельфия қаласына келді.

Солтүстік Американы зерттеу

АҚШ-та ол бірнеше қалаларды аралай бастады. Соңында Огайо өзенімен Миссисипиге қарай, одан кейін оңтүстікке, Луизиана штатының Нью-Орлеан қаласына дейін саяхаттауды жоспарлады. Кемеде ол Миссисипи өзенімен жоғары қарай саяхаттауды ниеттенген АҚШ-тың белгілі үндістер ісі жөніндегі агенті Лоуренс Талияферромен кездесті. Белтрами өзеннің бастауын табуға ерекше құмарланды. 1823 жылы екеуі кейін Стефан Х. Лонгпен бірге өзеннің жоғары ағысына, Форт-Сент-Энтониге сапар жасады. Белтрами Лонг пен Талияферроның аймақты зерттеуіне, картаға түсіруіне және жергілікті үнді тайпаларымен байланыс жасауына куә болды. Шілде айында, шамамен үш айдан кейін, Белтрами мен олардың арасында шиеленіс күшейді. Тамыз айында ол экспедициядан бөлініп, Пембинаға жеткен топтан кейін, өзеннің бастауын жеке іздеу үшін бірнеше ожибве үнділерінің жетекшілігімен жолға шықты. Бір жарым аптадан соң жетекшілері оны тастап кетті, сондықтан ол жалғыз жалғаса алды, кездескен адамдардан көмек іздеді. Белтрами екі жергілікті сыбызғы жинады, оларды кейін басқа үнді мұраларымен бірге Италияға жіберді. Осы сыбызғылардың бірі – қазірге дейін сақталған ең көне үнді сыбызғысы, қазір Италияның Бергамо қаласындағы Museo Civico di Scienze Naturali мұражайының қорында сақталады. 28 тамызда ол Миссисипи және Солтүстік Қызыл өзендерінің бастауын деп есептеген жерді тапты. Ол осы жерді қайтыс болған досы Джулияның құрметіне атады, ал жақын жердегі сегіз көлге оның балаларының есімдерін берді. Ол өзенмен Форт-Сент-Энтониге қайтып, одан әрі оңтүстікке, Нью-Орлеанға жетті, ол жерге желтоқсан айында келді. Сол жерде ол өзінің осы уақытқа дейінгі саяхаттары туралы еңбек жаза бастады. Қаңтар айының соңында ол аяқталды және бірнеше айдан кейін жарияланды. Ол кезде Белтрами Мексика арқылы саяхаттап, ацтектердің заттарын жинады, өсімдіктер мен жануарларды жіктеді және аймақтың саяси жүйесін зерттеді. Флора саласындағы жұмысының арқасында ол Францияның бірнеше ғылыми қоғамдарына қабылданды. 1825 жылы ол Нью-Орлеанға оралды, бірақ көп ұзамай кітабының көптеген даналары сақталған Филадельфияға қайтып келді. Католик шіркеуі де оған наразылық білдіріп, оны және оның еңбегін айыптады. Қараша айында ол Нью-Йорктегі Эри каналының ашылуына арналған тойларда элитамен араласты.

Еуропаға оралу

Гаити, Санто-Доминго және басқа да жерлерге бірнеше сапар жасағаннан кейін, Белтрами 1826 жылы Атлантика мұхитын кесіп өтіп, жыл соңында Лондонға келді. Екі жыл өткен соң ол Парижге көшіп, 1830-шы жылдардың басында бірнеше ғылыми қоғамға мүше болды. 1834 жылы Белтрами Германияның Гейдельберг қаласына көшіп, сол кездегі көрнекті заңгер Йозеф Антон Миттермайермен танысты. Бірнеше жылдан кейін ол Filottrano-дағы өзінің иелігіне қайтып келді. Италияда өзінің кітаптарын басып шығаруға тырысты, бірақ шіркеутің ықпалымен басқарылатын үкімет оның өтініштерін қабылдамады. Өмірінің соңғы жылдарында ол францискан монахтарының өмірін үлгі етіп алып, өзін "Фра Джакомо" деп атады. Көбінесе үйі мен бағында жұмыс істеді. Ол 1855 жылы қайтыс болды.