Уильям Фаркуар: Британдық отарлық әкімшісінің өмірі мен қызметі
William Farquhar
Уильям Фаркуар – британдық отарлық әкімші, Малакка резиденці (1813-1818) және Сингапурдың алғашқы резиденці (1819-1823). Өмірбаяны, қызметі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық колониялық әкімші Уильям Фаркхар (26 ақпан 1774 – 11 мамыр 1839) – Шотландиялық колониялық әкімші, Шығыс Үндістан компаниясының қызметкері, 1813–1818 жылдары Малакканың алтыншы резиденты, ал 1819–1823 жылдары Сингапурдың бірінші резиденты болды.
British colonial administrator
William Farquhar ('/f//ɑː//k//ər/ FAHkər; 26 February 1774 – 11 May 1839) was a Scottish colonial administrator employed by the East India Company, who served as the sixth Resident of Malacca between 1813 and 1818, and the first Resident of Singapore between 1819 and 1823.
Ерте өмір
Фаркуар 1774 жылы Абердин қаласына жақын, Абердинширдегі Ньюхоллда Роберт Фаркуар мен оның екінші әйелі Агнес Моррисонның ең кіші баласы ретінде дүниеге келді. Оның ағасы Артур, одан екі жас үлкен, Корольдік теңіз күштерінде контр-адмирал шеніне жетті және Наполеон соғыстары кезіндегі еңбегі үшін рыцарь атағын алды. 1791 жылғы 19 маусымда Мадрасқа келгеннен кейін Фаркуар 17 жасында Шығыс Үндістан компаниясына кадет болып қабылданды. 1791 жылғы 22 маусымда Мадрас инженерлік тобының кіші офицері болып тағайындалды. Екі жыл өткен соң, 1793 жылғы 16 тамызда ол Мадрас инженерлік тобының лейтенанты болды.
Farquhar was born in Newhall, Aberdeenshire, near Aberdeen in 1774 as the youngest child of Robert Farquhar and Agnes Morrison, his father's second wife. His brother, Arthur, two years his senior, rose to the rank of rear admiral in the Royal Navy, and received a knighthood for his distinguished services during the Napoleonic Wars. Shortly after arriving in Madras on 19 June 1791, Farquhar joined the East India Company as a cadet at the age of 17. He was promoted to a low rank commissioned officer of the Madras Engineer Group on 22 June 1791. Two years later, on 16 August 1793, he became a lieutenant in the Madras Engineer Group.
Малака қаласы
1795-1813 жылдар аралығында Фаркухар британдықтар басып алған Малакканың бас әкімшісі болды. Фаркухар 1795 жылғы 18 тамызда Малакканы голландтардан тартып алған әскери экспедицияның бас инженеры болды. Ол малай тілінде сөйлейтін және «Малакка раджасы» деп танымал болды. Ол Малаккалық француз әйелі Антуанетта "Нонио" Клементпен бірге тұрды, олардан кем дегенде алты бала дүниеге келді, олардың бірі нәресте шағында қайтыс болды. Олардың үлкен қызы Эстер Фаркухар, Сингапурдың алғашқы кезеңіндегі маңызды тұлға болған капитан Фрэнсис Джеймс Бернардқа үйленді. 1803 жылғы 1 қаңтарда ол толыққанды капитан шеніне көтерілді. Осы қызметте болған кезінде ол аймақтағы миссияларға, соның ішінде 1811 жылғы тамызда генерал-губернатор Барон Минто мен сэр Стэмфорд Раффлз басқарған Яваға британдық шабуылға көмектесті. 1812 жылғы 26 қыркүйекте ол корпустағы толық майор болды, ал 1813 жылғы желтоқсанда Малакканың резиденты және коменданты болып тағайындалды. 1818 жылғы қыркүйекте голландтар қайтып келгенге дейін ол әкімшілік және әскери мәселелерге жауапты болды. Инженер ретінде оның беделі Малакка резиденты ретіндегі ұзақ және табысты қызметімен нығайды, ол голландтардан британдықтарға өткен кезде оған тапсырылды. Британ үкіметі оған бұрынғы билеушілер қалдырған барлық құрылыстарды бұзуды тапсырды; ол қамалдарды жарылғыш заттармен жойды, бірақ басқа ғимараттардың бір бөлігін сақтап қалды, бұл оның зиялы деңгейін көрсетті. Малаккада тұрғанда Фаркухар малай тілін үйреніп, жергілікті малай әйеліне үйленді. Бенкулендегі Раффлз және Калькуттадағы Британ Ост-Индия компаниясымен байланыс соншалықты нашар болды, үш жылдан астам уақыт бойы Сингапур Фаркухардың басшылығымен дербес дамыды. 1821 жылғы 9 мамырда Фаркухар подполковник шеніне көтерілді. Сингапурдің дамуының алғашқы кезеңіндегі көптеген табыстарына қарамастан, ол Раффлстың идеяларына қайшы келетін әкімшілік шараларды қабылдады, атап айтқанда Паданг және Сингапур өзенінің жағалауында үйлер мен қоймалар салуға рұқсат берді. Оның түсіндіруі бойынша, жылдам дамып келе жатқан елде «құрылыс үшін жер жетіспейтінінен басқа шағым естілмейді». Алайда, 1822 жылғы қазан айында Раффлс оралғанда, оның идеяларына немқұрайлылық танылғанын және опиум саудасы мен құл саудасы сияқты жергілікті жамандықтарға жол берілгенін білгенде ашуға ішін тыйып тұра алмады. Ол Фаркухарды қызметтен босатып, алғашқыда ол кетпеуге тырысты, кейіннен Раффлсты тирандық мінез-құлқы үшін сотқа берді.
Between 1795 and 1813, Farquhar was the chief administrator of British occupied Malacca. Farquhar was Chief Engineer in the expeditionary force which took Malacca from the Dutch on 18 August 1795. He spoke Malay and was popularly known as the ‘Rajah of Malacca’. He kept a Malaccan French mistress, Antoinette "Nonio" Clement, with whom he had at least six children, one of which died while still an infant. Their eldest daughter Esther Farquhar would marry Captain Francis James Bernard who became a prominent part of early Singapore. On 1 January 1803 he was promoted to the rank of full captain. During his tenure here he assisted in missions around the region, including the British Invasion of Java led by Governor General Baron Minto and Sir Stamford Raffles in August 1811. He was made a full major in Corps on 26 September 1812, before he was officially appointed Resident and Commandant of Malacca in December 1813. He was made in charge of both civil and military offices until the Dutch returned in September 1818. An engineer, his reputation was established by his long and successful term as Resident of Malacca, of which he was given charge when it passed into British hands from the Dutch. A task given him by the British Government was to demolish all the structures left by the former occupants; he blew up the fortifications with gunpowder but spared some of the other buildings, showing great intelligence. While still in Malacca, Farquhar learnt the Malay language and married a local Malay woman. Communication with Raffles in Bencoolen and the East India Company in Calcutta were so poor that for more than three years Singapore developed on her own with Farquhar at the helm. On 9 May 1821, Farquhar was promoted to the rank of lieutenant colonel. Despite his many positive achievements in the formative period of Singapore's development, he adopted measures in his administration that conflicted with Raffles' ideas, notably in allowing the erection of houses and godowns on the Padang and on the nearby banks of the Singapore River. His justification was that in the rapidly expanding settlement 'nothing is heard in the shape of complaint but the want of more ground to build on'. However, when Raffles returned in October 1822, he was furious to discover his ideas had been neglected and that moreover local vices, such as the trading of opium and slave trading, were being tolerated. He then dismissed Farquhar, who first refused to leave and later sued Raffles for tyrannical behaviour.
Фаркхарды пышақтау
1823 жылғы 11 наурызда Фаркхар бақшасына кіргенде, Сингапурдағы беделді малай қауымының мүшесі Саид Ясин оны крис пышағымен жарақаттады. Саидтың осы әрекетін аяқтауына Фаркхардың қызметшілерінің уақтылы келуі кедерес келтірді, олар оны дереу өлтірді. Жарақат өлімге әкеп соққан жоқ. Еуропалық қоныс аударушылар Саидтың Теменггонг Абдул Рахманның атынан әрекет еткен болуы керек деп ойлады, бірақ бұл рас емес еді. Саид пен Фаркхардың арасында жеке дау болған; Саид қарызын төлей алмайтыны дәлелденген соң, Фаркухар оны түрмеге жіберді. Бұл Саид үшін қорлық болды, сондықтан ол кек қайтаруға тырысты. Раффлс лауазымды тұлғаға жасалған шабуылға үлгілі жаза беру керектігін айтып, Саидтың денесін темір торға бұғаулап, екі апта бойы Танжонг Малангта көпшілікке көрсетуді ұсынды. Алайда Саидтың Танжонг Пагардағы қабірі көп ұзамай қасиетті орынға айналып, көп жылдар бойы зиярат ету орыны болып қалды, бұл көптеген еуропалықтарды Раффлс малайларды арсыздықпен ашуландырып, өміріне қауіп келтірді деп ойлауға итерді.
On 11 March 1823, as Farquhar walked into his garden, Sayid Yasin, a man from the established Malay community in Singapore, stabbed him with a kris. Sayid was prevented from completing his task only by the timely arrival of Farquhar's servants, who killed him immediately. The stabbing was not fatal. The European settlers assumed immediately that Sayid must have been acting in the name of the Temenggong Abdul Rahman, but that was not true. Sayid and Farquhar then had a semi private dispute; when Sayid was proven unable to pay his debts, Farquhar sent him to gaol. That fate was humiliating to Sayid and so he sought revenge. Raffles argued that an attack on an official should be met with an exemplary punishment and called for Sayid's corpse to be put in chains in an iron cage and exhibited publicly at Tanjong Malang for a fortnight. Sayid's grave at Tanjong Pagar, however, would soon become a shrine and remained a place of pilgrimage for many years, making many Europeans think that Raffles had endangered their lives by needlessly antagonizing the Malays.
Оңтүстік-Шығыс Азиядан кетіп бара жатыр
Раффлздің Сингапурдағы соңғы тұруы кезінде туындаған қақтығыстар 1823 жылғы 1 мамырда Фаркхардың қызметтен босатылуына әкелді, ал оны доктор Джон Кроуфурд резидент ретінде алмастырды, тіпті Фаркхардың өзі бұл туралы хабарсыз болды. Ол содан кейін бірнеше ай Сингапурда қалды. 1823 жылғы 27 желтоқсанда басты саудагерлер мен британдық тұрғындармен өткен қоштасу кешінде лейтенант-полковник Уильям Фаркухарға қоштасу сыйлығы ретінде 3000 сика рупиясымен бағаланған табақ сыйға тартылды. Ол: «Ол өте қарапайым және шыншыл түрде (кешіккен күйеуіне) Сингапурдың жаңа бекінісін құрудың және оны коммерциялық маңызға жеткізудің толық және жалғыз еңбегін мойындайды, бұл бекініс оның бекінісі деп аталады» деді. Фаркхар мақала жариялады, онда ол «кем дегенде осы бекініс құруға үлкен үлес қостым» деп мәлімдеді және барлық жағдайды баяндағаннан кейін, «Леди Раффлс күйеуі үшін Сингапур бекінісін құрудың толық және жалғыз еңбегін әділ түрде талана ала ма, жоқ па, соны жұртшылық шешсін» деді. 1833 жылғы 17 тамызда Фаркхар бұрынғы сүйіктісі Антуанетта «Нонио» Клемент үшін жердік акті жасады, оған Кампонг Гламдағы үйі мен ондағы заттарын, сондай-ақ жарты жыл сайын алдын ала төленетін 350 сомдық жылдық төлемді мұра етіп қалдырды. 1837 жылы Фаркхар генерал-майор шеніне көтерілді. Уильям Фаркуар 1839 жылғы 11 мамырда 65 жасында Шотландияның Перт қаласындағы Early Banks үйінде қайтыс болды. Оның Перттегі Greyfriars шіркеуінің мазары бар. Оның қабірінде ірі әріптермен келесі жазу бар: «H.E.I.C. қызметі мен Мадрас инженерлік корпусының генерал-майоры Уильям Фаркуардың естелігіне арналған, ол Шығыс Үндістанда 33 жылдан астам қызмет етті. Өмірінің 20 құнды жылында ол Үндістанның азаматтық үкіметінде жоғары жауапкершілікке ие лауазымдарға тағайындалды, әскери міндеттерімен қатар Малаккада және кейін Сингапурда резидент болып қызмет етті, ол осы соңғы бекіністің негізін қалады. Ол өзінің барлық қызметтерінде өзіне ар-ұяқ әкелді және елге қызмет етті. Ол 1839 жылғы 11 мамырда Перттегі Эрли Банкте қайтыс болды, оны құрметтегендер мен онымен танысқандардың бәрі терең қайғыға батты».
The conflicts which arose during Raffles' final stay in Singapore led to Farquhar's dismissal on 1 May 1823, to be succeeded as Resident by Dr John Crawfurd without the knowledge of Farquhar himself. He remained in Singapore after that for a few months. At a farewell dinner with the principal merchants and British inhabitants on 27 December 1823, Lt Col William Farquhar was presented with a plate valued at 3000 sicca rupees as a farewell gift. He asserted that "She very modestly and candidly allows (her late husband) the sole and exclusive merit of having established and brought into commercial importance the new settlement of Singapore, which is styled his Settlement." Farquhar published an article in which he contended that he had "at least a large share in forming that establishment" and that, having stated all the circumstances, he would "leave the public to judge on whether Lady Raffles can fairly claim for her husband the sole and exclusive merit of having formed the settlement of Singapore." On 17 August 1833, Farquhar drafted the Deed of Settlement for his former mistress Antoinette "Nonio" Clement, to whom he bequeathed his house and contents in Kampong Glam, together with an annuity of sp350 paid half yearly in advance. In 1837, Farquhar was promoted to the rank of major general. William Farquhar died on 11 May 1839 at age 65 in his home, Early Banks, in Perth, Scotland. He has a mausoleum in Greyfriars Kirkyard, Perth. On his tomb, there is the following inscription in block capitals: "Sacred to the Memory of Major General William Farquhar of the H. E. I. C. Service and Madras Engineer Corps who served in the East Indies upwards of 33 years. During 20 years of his valuable life he was appointed to offices of high responsibility under the civil government of India having in addition to his military duties served as Resident in Malacca and afterwards at Singapore which later settlement he founded. In all the stations which he filled he acquired honour to himself and rendered service to his country. He departed this life at Early Bank, Perth, on the 11th of May 1839, highly respected and deeply regretted by all who had the happiness of his acquaintance."
Табиғи тарих суреттері
1819 және 1823 жылдар аралығында Фаркуар жергілікті флора мен фаунаны бейнелеу үшін белгісіз қытай суретшілеріне тапсырыс берді. Бұл жоба нәтижесінде Малакка мен Сингапур аймағында табылған өсімдіктер, сүтқоректілер, құстар, жорғалаушылар, балықтар және жәндіктердің 477 суреттен тұратын суреттері жасалды. Бұл суреттер аймақтың биоәртүрлілігін батыс табиғат зерттеушілеріне таныстыруда маңызды рөл атқарды және стильделген шығыс сурет өнерінің ерекшеліктерімен батыс өнерінің реализмін үйлестіруімен қызығушылық тудырады. Уильям Фаркуардың табиғат тарихы суреттерінің жинағы, оның ішіндегі 141 суреттен тұрады, 1999 жылы жарық көрді. Фаркуар жинағындағы барлық 477 туындының көшірмелері 2010 жылы Editions Didier Millet және Сингапур Ұлттық мұражайы тарапынан басылып шығарылды.
Between 1819 and 1823 Farquhar commissioned unidentified Chinese artists to illustrate local flora and fauna. This project resulted in 477 watercolours of plants, mammals, birds, reptiles, fish and insects found in Malacca and Singapore. These paintings played a pivotal role in revealing the region's biodiversity to Western naturalists, and are interesting in their blending of the stylised oriental manner with the realism of western art. The William Farquhar Collection of Natural History Drawings, showing 141 of these illustrations, was published in 1999. A volume containing prints of all 477 works in the Farquhar collection was published by Editions Didier Millet and the National Museum of Singapore in 2010.
Мұра
Сингапурдың бұрынғы көшесі Фаркухар көшесі оның құрметіне аталды. Бұл көше Кампонг Глам аймағында, Бич Роуд және Норт Бридж Роуд арасында орналасқан еді. 1994 жылы көшелерді қайта жоспарлау салдарынан бұл көше алынып тасталды және қазір жоқ. Малайзияның Пенанг қаласындағы Лебух Фаркухар (Фаркухар көшесі) де оның атымен аталған деп жаңылысады. Шындығында, ол 1804-1805 жылдары Пенангтың генерал-лейтенанты болған Роберт Таунсенд Фаркухардың (туыс емес) құрметіне аталған. 1993 жылы Уильям Фаркуар 1823 жылғы 27 желтоқсанда Сингапурдан кетпес бұрын қытай қауымынан алған күміс эпергне, оның ұрпағы капитан Дэвид Джон Фаркуар Аткинстен Сингапур Ұлттық мұражайына 52 000 долларға сатылды. Оның үлкен қызы Эстер Астер Бернард арқылы Фаркуар, Фаркуар Канаданың 23-ші премьер-министрі Джастин Трюдоның бесінші буынға дейінгі атасы, ал Канаданың 15-ші премьер-министрі Пьер Эллиотт Трюдоның бұрынғы әйелі Маргарет Трюдоның төртінші буынға дейінгі атасы болып табылады.
Farquhar Street, a former street in Singapore, was named after him. This street was located in the Kampong Glam area between Beach Road and North Bridge Road. It was expunged in 1994 due to street realignment and no longer exists. Lebuh Farquhar (Farquhar Street), another street in Penang, Malaysia is mistakenly thought to be named after him. It is actually named after Robert Townsend Farquhar (no relation), Lieutenant General of Penang from 1804 05. In 1993, the silver epergne, which William Farquhar received from the Chinese community before his departure from Singapore on 27 December 1823, was acquired by the National Museum of Singapore from his descendant Captain David John Farquhar Atkins, for S$52,000. Through his eldest daughter Esther Asther Bernard, Farquhar, Farquhar is a fifth great grandfather of Justin Trudeau, the 23rd Prime Minister of Canada, and fourth great grandfather of Margaret Trudeau, onetime wife of Pierre Elliott Trudeau, the 15th Prime Minister of Canada.