Кіріспе

Гонконгтың 5-ші губернаторы (1824–1897) оның әкесі

Геркулес Джордж Роберт Робинсон, 1-ші барон Росмид (19 желтоқсан 1824 – 28 қазан 1897) – британдық отарлық әкімші, Гонконгтың 5-ші губернаторы, кейін Сейлонның 13-ші губернаторы, содан кейін Жаңа Оңтүстік Уэльстің 14-ші губернаторы, Фиджидің алғашқы губернаторы және Жаңа Зеландияның 8-ші губернаторы болды. Мансабының кейінгі кезеңінде Оңтүстік Африкада түрлі лауазымдарда қызмет етті, оның ішінде Кейп колониясының губернаторы болып екі рет тағайындалды. 1859 жылдың маусымынан 1896 жылдың тамызына дейін ол сэр Геркулес Робинсон деп аталды.

Ерте өмір және мемлекеттік мансап

Ол екі жағынан да ирланд тегінен шыққан; әкесі адмирал Геркулес Робинсон, анасы Фрэнсис Элизабет Вуд, ол Росмид, Уэстмит графтығынан, кейіннен ол осы атақты алды. Сандхерсттегі Корольдік әскери колледжін бітірген соң, 1843 жылдың 27 қаңтарында 87-ші жаяу әскер полкіне екінші лейтенант болып кірді, 1844 жылдың 6 қыркүйегінде сатып алу арқылы лейтенант қызметіне көтерілді және капитан шеніне жетті. Бірақ 1846 жылы лорд Наастың ықпалымен Робинсон Ирландиядағы ғимараттар жөніндегі кеңес органдарында жұмыс істеді, сосын жәрмеңкелер мен базарлардың бас комиссары болды. Осы лауазымдардағы белсенділігі, әсіресе 1848 жылғы ашаршылық кезіндегі еңбегі, және есептерінің нақтылығы мен күші оған 29 жасында 1854 жылдың 14 ақпанында Монсеррат аралы кеңесінің президенті лауазымын иеленуге мүмкіндік берді. Робинсон сонымен қатар колониялық әкімшілікте кадеттер жүйесін енгізуді қолға алды, сол кездегі қазынашылық канцлері Уильям Гладстон қолдаған азаматтық қызмет реформаларымен бірге. Ол Ұлыбританияда өткізілетін мемлекеттік қызмет емтиханын ұсынды, онда сәтті өтіп, таңдалған үміткерлер (кадеттер) қытай тілін оқып, сосын Гонконгта жұмыс істеуге жіберілетін болды. Бұл ұсынысқа Колониялық кеңседен келісім беру кадеттердің санының біртіндеп артуына әкелді. Кадеттер бастапқыда аудармашы болып жұмыс істеуге үміттенгенімен, олар әкімшілікте өте жақсы мемлекеттік қызмет көрсетіп, осы процесте ережелерді орнатып, әкімшілікті кездейсоқ және дұрыс емес тәжірибелерден құтқарып, тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз етті.

Сент - Китс пен Гонконгтағы қызмет

Кейіннен Робинсон 1855 жылғы 6 қарашада Сент-Китстің вице-губернаторы болып тағайындалды және 1859 жылға дейін қызмет етті. 1859 жылғы 17 маусымда 35 жастағы Робинсон Гонконгтың губернаторы болып тағайындалды, ол Гонконгтың отарлық тарихындағы ең жас губернатор болды және 1865 жылдың наурызына дейін қызмет етті. 1859 жылғы 28 маусымда ол аймаққа жұмысшы еңбегін (кули) енгізгені үшін рыцарь атағымен марапатталды. Өкілеттігі кезінде Робинсон Императорлық Қытай үкіметінен Коулун түбегін алып, аумақтың мөлшерін кеңейтті. Осыған дейін Гонконг колониясы тек Гонконг аралынан ғана тұрды. Сонымен қатар, Робинсон Гонконг халқын жылдар бойы тұрақты сумен қамтамасыз ететін Покфулам су қоймасын салуға бұйрық берді. Робинсон көшелерді жарықтандыру үшін территорияның жетекші газ жеткізушісі – Towngas компаниясын құрғандығы үшін де мақталады (ол әлі күнге дейін осы мәртебеде сақталған). Робертсонның басшылығымен Гонконгта HSBC және Standard Chartered банктері құрылды. Екеуіне де Үкімет атынан банкноттар басып шығару міндеті жүктелді, және екі банк бүгінгі күнге дейін осы міндетті орындап келеді.

Сейлон, Жаңа Оңтүстік Уэльс және Жаңа Зеландиядағы қызмет

1865 жылы 6 наурызда Робинсон Цейлонның губернаторы болып тағайындалды. 1869 жылы 30 маусымда ол Киелі Михаил және Киелі Георгий орденінің кавалер-командоры (KCMG) атанды. 1872 жылдың 4 наурызынан 1879 жылдың 24 ақпанына дейін ол Жаңа Оңтүстік Уэльс губернаторы қызметін атқарды. Ол колонияға келгенге дейін "Австралия қала және ауыл журналы" өз оқырмандарына Робинсонның "әкімшілік қабілетінің жоғары деңгейде екенін" және оның өмірбаяны туралы мәліметтерді жеткізді. 1874 жылдың 1 қыркүйегінде Сиднейдегі жаңа әсем Бас пошта кеңсесінің салтанатты ашылуына қатысты. Осы губернаторлық кезеңінде Робинсон Фиджи аралдарын Ұлыбритания империясына қосудағы сәтті әрекеттерге қатысты, ал оның еңбегі 1875 жылдың 28 қаңтарында Киелі Михаил және Киелі Георгий орденінің Ұлы крестінің кавалері (GCMG) атағымен марапатталды. 1874 жылдың 10 қазанынан 1875 жылдың маусымына дейін ол Фиджи губернаторы міндетін уақытша атқарды, сонымен бірге Жаңа Оңтүстік Уэльс губернаторы болып та қызмет етті. 1879 жылдың 24 ақпанында Робинсон Жаңа Зеландияға ауыстырылды, ал 1880 жылдың 21 тамызында Англо-зулу соғысынан кейін ол сэр Генри Бартл Фреренің орнына Оңтүстік Африканың жоғары комиссары болды (Джордж Кумин Страхан Робинсон Жаңа Зеландиядан келгенге дейін уақытша әкімші ретінде тағайындалды).

Оңтүстік Африкадағы қызмет

Робинсон Маджуба апатынан аз бұрын Оңтүстік Африкаға келді және бейбітшілік туралы келіссөздер жүргізу және Трансваалдың болашақ мәртебесін анықтау жөніндегі комиссарлардың бірі болды. Бұл жұмыс оған жеке жағынан ұнамайтындығы белгілі болды, себебі ол бір жағынан жеңіске жеткен голландиялықтарды, екінші жағынан британдық байланыстан үмітін үзген британдықтарды татуластыру міндетімен қалды. 1883 жылы Робинсон Трансваал буерлерімен жасалған жаңа келісімнің шарттары бойынша үкіметке кеңес беру үшін үйге шақырылды және Тайлық Кеңестің мүшесі болып тағайындалды. 1884 жылдың 27 ақпанында Робинсон Лондон конвенциясына британ үкіметі атынан қол қойды, ал Оңтүстік Африка Республикасының жаңа президенті Пол Крюгер, С. Дю Тойт және Н.Д. Смит Оңтүстік Африка Республикасы үшін қол қойды. Оңтүстік Африкаға оралғанда Робинсон Бечуаналанда (қазіргі Ботсвана) бур командостарының үлкен аумақтарды басып алып, Стеллаленд және Гошен республикаларын жариялағандығын білді. Командостар Трансваалдың жаңа конвенциямен белгіленген шекараларына қайтудан бас тартты, ал Робинсон бұл елді – солтүстікке қарайғы негізгі жолды – Британ империясы үшін сақтап қалу қажеттігін түсініп, белсенді әрекет етуге бел буды. Джон Маккензи, кейін Сесил Родс булардың бейбіт бағынуын қамтамасыз ету үшін жіберілді, бірақ бұл дереу нәтиже бермеді, ішінара Кейп министрлігінің ұстанымына байланысты. Робинсонның министрлерінің кеңесімен бұрмақарлық булармен келісімге келу қылмысты кешірумен тең екенін жариялағандығы, генерал-майор сэр Чарльз Уорреннің экспедициясына және 1885 жылдың басында Бечуаналандты аннексиялауға әкелді. Ол Бечуаналанд протекторатының солтүстікке қарай 22° градустан астам кеңейтілуін бірнеше рет ұсынды. Британ үкіметі бұл идеяға 1890 жылға дейін қарсылық көрсетті, содан кейін 22° градустың солтүстігіндегі жерлер қосылды. Робинсонның жағдайының қиындығы оның және Уорреннің арасындағы даумен көршілді, ол жоғары комиссардың жергілікті үкімет алдындағы міндеттері кейде Кейп колониясының губернаторы ретінде колонияның мүддесі үшін министрлерінің кеңесі бойынша қабылдауға міндетті әрекеттерімен қайшы келетінін мәлімдеді. Сэр Геркулес Робинсон өзінің әділдігімен президент Крюгердің сенімін жеңіп алды, сонымен қатар Родстың Кейп колониясындағы британдықтар мен голландиялықтарды біріктіруге жасаған күш-жігерін қолдады. Алайда оның ойлау қабілеті әкімшіліктен ерекшеленді, ол туындаған қиындықтарды олар пайда болғанда шешуге дайын болды. 1886 жылы Робинсон Маврикий губернаторы сэр Джон Поуп Хеннессиге қарсы қойылған айыптамаларды тергеді және үй билігінің шешімін күтіп, оның қызметтен шеттетілуіне бұйрық берді, содан кейін Хеннесси қайта қызметке орналастырылды. 1887 жылы Робинсон Родстың ықпалымен Лобенгуламен келісім жасауға келісім берді, ол Матабеле және Машона жерлеріндегі британдық құқықтарды қамтамасыз етті. 1889 жылдың мамырында Робинсон зейнеткерлікке шықты. Өзінің қоштасу сөзінде ол Оңтүстік Африкада тікелей империялық билікке тұрақты орын жоқ екенін мәлімдеді. Бұл Оңтүстік Африканың ақыр соңында тәуелсіз болуы керек дегенді білдірді – бұл оған жағымсыз болды. Ол 1895 жылы "Таймс" газетіне жазған хатында, өзі "тағайындалған колониялардағы Даунинг-стриттің тікелей билігі, колониялық үкіметке жауапкершілік жүктеумен салыстырылғанда" туралы айтқандығын түсіндірді. Робинсон 1891 жылдың 6 ақпанында баронет атағын алды. 1895 жылдың басында, 71 жасқа толғанда және денсаулығы нашарлағанда, ол Лорд Розбери кабинетінің өтінішімен қайтадан Оңтүстік Африкаға, Сэр Генри Лохтың орнына барды.

Кейп колониясының губернаторы екінші мерзім

Оның екінші мерзімі сәтті болмады. Джеймсонның шабуылы оның Сесил Родспен қарым-қатынасын толыққанды үзіп, жаңа отарлық хатшы Джозеф Чемберленмен келіспеушілікке алып келді, Чемберлен оның тағайындалуын сынаған еді және енді Робинсоннан Трансваальдегі Уитлендердің мәселесін толығымен шешуге мүмкіндік беруді қалады. Робинсон бұл уақыттың қолайсыз екенін және оған өз уақытын өзі таңдауға рұхсат ету керектігін айтты. Соғыс қаупіне алаңдап, ол жоханнесбургтіктерді қаруларын тастауға көндіруге күш салды, бірақ бұл талаптар Джеймсонға бұрыннан-ақ қабылданғанын білмеді. Ол үкіметпен кеңесу үшін елге оралды және 1896 жылдың 10 тамызында Вестмид графтығындағы Росмид және Оңтүстік Африкадағы Тафельберг бароны Росмид титулын алды. Жаңа лорд Росмид сол жылдың соңында Оңтүстік Африкаға қайтып келді, бірақ 1897 жылдың сәуір айында нашар денсаулығына байланысты лауазымынан кетуге мәжбүр болды.