Кіріспе

Антуан Янис (26 наурыз 1824 – 1890) – 19 ғасырдағы француз-американдық тері саудагері және АҚШ-тың Колорадо штатындағы Лаример округіне алғашқы ақ фермер қоныстанған адам. Солтүстік Колорадодағы алғашқы тұрақты ақ қоныстанушы ол 1858 жылы Лапорт қаласын негіздеді.

Өмірбаян

Жанис Миссури штатында француз әкесі мен мулат анасынан дүниеге келген. Жастығында Антуан әкесімен бірге Миссуриден Грин-Риверге сауда керуендерімен саяхаттап жүрді. 1836 жылы ол әкесімен бірге қазіргі Лаример округіндегі Каше-ла-Пудре өзенінің аңғарымен керуенде саяхаттаған болуы мүмкін. Өзен осы сапарда атын алған болуы мүмкін, бірақ бұл нақтыланбаған. 1844 жылы ол өз бетінше батысқа аттанып, ағасы Николаспен бірге Ларами фортынан барлаушы және аудармашы болып жұмыс істеді, сонда ол Оглала Сиу тайпасының Бірінші Елді әйеліне үйленді. Мексикаға сапардан оралғанда, ол қазіргі Колорадо арқылы Пудре аңғарымен өтіп, Пудре тау етегінен шығатын жерге жетті. Ол осы аңғарға ерекше қызығып, оны «жер бетіндегі ең сұлу орын» деп атады. Сол кезде бұл аймақ қоныстануға ашық болмаған, бірақ арапахо және шайендердің аңшылық территориясының бір бөлігі болған. Жанис 1844 жылдың маусым айында қазіргі Лапорттен батысқа қарай өзен жағалауында жерді иеленді, оны қонысқа аудару мүмкін болғанда, осы жерге қоныстануды көздеді. Батыс Небраска территориясының қоныс аударуға ашылуы Жаниске 1858 жылы өз талабын тіркеп, аймаққа оралуға мүмкіндік берді. Оған Форт-Ларамиден басқа да қоныс аударушылар, соның ішінде Джон Б. Провост, оның ағалары Фрэнсис және Николас Жанис, Антуан Лебо, Тод Рэндалл, Э. В. Реймонд, Б. Гудман, Ларок Боске (сонымен қатар: Рок Буш) және Оливер Моррисетт қосылды. Ол әйелімен бірге 1859 жылғы Колорадо алтын асыру кезінде алтын іздеушілер толқыны басталар алдында бір жыл бұрын келді. Жанис осы аймаққа 150-ге жуық арапахо шаңырағымен бірге қоныстанды, олар оны сол жерге ертіп келді. Топтың басқа мүшелерімен бірге ол Колона қаласын құрды, кейіннен ол Лапортқа айналды, Лаример округінің алғашқы ақ халық қауымдастығы болды. Келесі жылы ол Пудре өзенінің оңтүстік жағында кішкентай ағаш үй салып, азық-түлік дүкені мен салон ашты. Ол 1878 жылға дейін осы аймақта өмір сүрді, содан кейін федералды үкіметтің бұйрығы бойынша әйелі Оңтүстік Дакотадағы Пайн Ридж үнді резервациясына көшуге мәжбүр болды. Жанис үйін сатып, әйелімен бірге резервацияға көшіп, 1890 жылы қайтыс болды. 1939 жылы Жанистің ағаш үйі Лапорттан қазіргі орнына Форт-Коллинс мұражайы мен Дискавери ғылым орталығының жанына көшірілді. Үй мұражай аумағының бөлігі болып табылады және жұртшылыққа ашық, экскурсиялар үшін жартылай қалпына келтірілген.