Кіріспе

Стэнли Курситер (29 сәуір 1887 – 22 сәуір 1976) – Шотландияға постимпрессионизм мен футуризмді таныстыруда маңызды рөл атқарған Оркадия суретшісі. Ол 1919–1930 жылдары Шотландияның Ұлттық галереясының сақтаушысы, ал 1930–1948 жылдары директоры болып қызмет етті, сондай-ақ 1948–1976 жылдары Шотландиядағы Корольдік суретшісі (HM Limner and Painter) болды.

Өмірбаян

Ол 1887 жылғы 29 сәуірде Кирквалл, Оркнидегі 15 East Road мекенжайында Джон Скотт Курситер мен Мэри Джоан Томсонның ұлы болып дүниеге келді. 1911 жылы ол Оркни әйелдерінің сайлау құқығы үшін күрескен қоғамы үшін салған туын таж кигізу салтанатында алып жүрді. Оркнидегі отбасы әйелдер құқығын қолдау ісіне белсенді түрде қатысты және жергілікті ұйымдастырушы Маргарет Байкидің 1946 жылы салған портретін жасады. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Камерон полкінің 1-ші батальонында офицер болып қызмет етті. Сомма, Амиен және Аббевиль шайқастарында да қатысты. Оқшаулану орнындағы ауыр жағдай салдарынан бронхит пен астма ауруларына шалдықты, осыдан кейін Оңтүстік Францияда емделуге жіберілді. Сауыққаннан кейін батальонның базасына оралды, бірақ қайтадан ауруханаға түсті және "қызметке жарамсыз" болу қаупі туды. Дегенмен, ол 4-ші армия штабындағы 4-ші далалық артиллериялық топографиялық батальонына ауысып, әуе суреттерін өңдеудің жаңа және тиімді әдістерін әзірледі. Атап айтқанда, ол ұшақтан түсірілген фотосуреттердегі бұрылысты нақты бейнелейтін, фотонегативті проекциялаудың тапқыр әдісін ойлап тапты – бір фотосуретті оптикалық түзету әдісі. Бұл жаудың артиллериялық орналасқан жерлерін жылдам анықтау процесін жеделдетті. Соғыс жылдарында ол радио қолдануды да үйренді (Эдинбург радио қоғамының президенті болды). Ол екі рет құрметті мақтау қағазында аталды және әскери орденмен марапатталды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол бастапқыда Саутгемптондағы Ordnance Survey Department-те (1939–1940) жұмыс істеді, содан кейін Эдинбургтағы (1940–1945) сол ұйымға ауысты. 1948 жылы әскери CBE орденін алды. Сол жылы ол Киркваллдің құрметті азаматы атанып, Шотландия королінің (кейіннен королеваның) суретшісі және лимнер болып тағайындалды, бұл лауазымды өмірінің соңына дейін атқарды. Ол Шығыс Лотиан, Оркни және Шетланд аймақтарының акварельдік пейзаждарын салған, сонымен қатар Киркваллдегі Сент Магнус соборындағы Сент Рогнвальд капелласын жобалады. Ол портреттерімен ерекше танымал және 20 ғасырдың ең көрнекті шотланд портретшілерінің бірі саналады. 1953 жылы Сент-Джайлз шіркеуінде "Шотландияның құрметтерін қабылдаған королева" картинасын салған. Бұл картина Эдинбургтағы Холируд сарайының Ұлы сатысында ілінген. Абердин университеті оған 1959 жылы құрметті докторлық (LLD) дәрежесін берді. 1938 жылы Эдинбург Корольдік қоғамының мүшесі болып сайланды, бұл суретші үшін сирек кездесетін құрметті атақ. Оның кандидатурасын Джеймс Пикеринг Кендалл, Леонард Доббин, Джеймс Уотт және сэр Эрнест Уеддерберн қолдады. Ол 1976 жылғы 22 сәуірде Стромнесте қайтыс болды. Оның үлкен әпкесі Джесси Курситер (1881–1916) Эдинбургтегі Дин зиратында жерленген.