Кіріспе

Американдық жылдам шанамен сырғанаушы Дэниел Эрвин Янсен (17 маусым 1965 жылы туған) – зейнеткерліктегі американдық жылдам шанамен сырғанаушы. Спринтте бірнеше мәрте әлем чемпионы атанған және Қысқы Олимпиада ойындарының үздік үміткері болған ол, 1994 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарында өткен 1000 метрлік жарыста алтын медаль жеңіп, он жылдық қарлы ғасырды бұзды.

Ерте мансап

Дэн Янсен 1928-2017 жылдары медбике болған Джеральдин (қыз есімі Граек) Янсен және полиция бөлімінен лейтенант-детектив болып зейнеткерлікке шыққан Гарри Янсеннің (1928-2015 жж.) тоғыз баласының ең кішісі. Оның отбасы католик дінін ұстанады. Оның үш қарындасы медбике. Төрт ағасының екеуі полиция қызметкері, ал біреуі өрт сөндіруші. Ол Батыс Аллис орта мектебін бітірген. Апасы Джейннің (1960-1988) ықпалымен жылдам конькимен жүгіруді бастады. 16 жасында 500 метрлік жарыста жасөспірімдер арасындағы әлемдік рекордты жаңартты, ал 1984 жылғы Қысқы Олимпиадада 1000 метрлік жарыста 16-шы орынды, 500 метрлік жарыста төртінші орынды алды.

Жарыс тарихы

1988 жылы Янсен 1988 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарына қатысу алдында 500 және 1000 метрлік жарыстарда әлем чемпионы атанды. 14 ақпанның таңында, 500 метрлік жарыс күні, Янсенге 27 жасар қарындасы Джейн Мари Берестің лейкемиядан көз жұмғаны туралы хабар жетті. Янсен онымен телефон арқылы сөйлесіп көрді, бірақ жауап ала алмады. Бірнеше сағаттан кейін қарындасының қайтыс болғанын естіді. Джансен сол күні 500 метрлік жарысқа қатысты, бірақ бірінші бұрылыста құлап кетті. Төрт күннен кейін 1000 метрлік жарыста рекордтық жылдамдықпен бастады, алайда 800 метрден кейін тағы да құлдырады. Ол 1988 жылғы Олимпиададан медальсыз оралды, бірақ батылдығы үшін АҚШ Олимпиадалық рухы сыйлығымен марапатталды. 1992 жылғы Альбертвиллдегі Қысқы Олимпиадада 500 метрде төртінші, 1000 метрде 26-шы орын алды және медальсыз қалды. 1993 жылы Янсен 500 метрлік жарыста жаңа әлем рекордын жасады және 1994 жылғы Лиллехаммердегі Қысқы Олимпиадада алтын медальді жеңіп алуға үміткер ретінде қарастырылды. 1992 мен 1994 жылдар арасындағы Олимпиадаларда Янсен 500 метрде 36 секундтан төмен нәтиже көрсеткен жалғыз конькиші болды, ол мұны төрт рет істеді. 1994 жылы Янсен екінші рет спринт бойынша әлем чемпионы атанды және 1994 жылғы Қысқы Олимпиадаға Олимпиада медалін жеңіп алу үшін соңғы мүмкіндігімен келді. 500 метрлік жарыста ол сегізінші орынды иеленді. 1000 метрлік жарысқа дайындық кезінде оны 1976 жылғы Қысқы Олимпиаданың чемпионы Питер Мюллер жаттықтырды. Янсен күтілмегендей бірінші орынды жеңіп алды, өміріндегі тұңғыш және жалғыз Олимпиада медалін ұтып алды, сонымен қатар жаңа әлемдік рекорд орнатты. Ол 1994 жылғы Джеймс Э. Салливан сыйлығының иегері атанды және 1994 жылғы Қысқы Олимпиаданың жабылу салтанатында АҚШ туын алып жүруге сайланды. 1995 жылы Висконсин спорттық даңқ залына енгізілді.

Жеке өмір

Янсеннің Джейн (қарындасының құрметіне қойылған есім) және Оливия атты екі қызы бар, олардың анасы – бірінші әйелі Робин Уикер. Әйелінен ажырасқаннан кейін ол Кристин Розамен бірге болды. Оның екінші әйелі Карен Паласиос – жоғары деңгейдегі гольф оқытушысы. 2004 жылы ол АҚШ Олимпиадалық Даңқ залына енгізілді. Бүгінде Дэн Янсен NBC телеарнасында жылдам коньки жарысын комментирлейді, ал 2005-2007 жылдары Ұлттық хоккей лигасының «Чикаго Блэкхокс» командасының конькимен сырғанау жаттықтырушысы болды. Қарындасы Джейннің естелігі үшін ол лейкемиямен күресу мақсатында Дэн Янсен қорын құрды. Ол – Мултипльді миеломаны зерттеу қорының құрметті кеңес мүшесі.

Жеке деректер

Қашықтық Нәтиже Күні Орналасқан жері 500 м 35.76 30 қаңтар 1994 Калгари 1000 м 1:12.43 18 ақпан 1994 Хамар 1500 м 1:55.62 14 наурыз 1993 Херенвеен 3000 м 4:25.63 5 наурыз 1983 Сараево 5000 м 7:50.22 7 ақпан 1982 Инцелл. Дереккөзі: SpeedskatingResults.com