Якоб Айрер: Неміс драматургі және автор (1543-1605/1625)
Jakob Ayrer
Якоб Айрер (1543-1625) – неміс драматургі, «карнавалдық ойындар» авторы. 69 пьесасы сақталған, грек мифологиясы, рим әңгімелерінен шабыттанған. Шекспирді аударған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Неміс драматургі және жазушысы (шамамен 1543–1625)
German playwright and author (c. 1543–1625)
Якоб Айрер (шамамен 1543 – 26 наурыз 1605 немесе 1625) – неміс драматургі және карнавал пьесаларының (Fastnachtsspiele) авторы.
Jakob Ayrer (c. 1543 – March 26, 1605 or in 1625) was a German playwright and author of Fastnachtsspiele (Carnival plays).
Өмір
Айрердің өмірлік жағдайы туралы көп мәлімет жоқ. Ол Нюрнбергте темір сатушы болып жұмыс істеген, ал 1593 жылы Нюрнбергке оралуға дейін Бамбергте теология мен құқық тағылымдаған, онда ол Императорлық нотариус және заң қорғаушысы болды. Айрер Fastnachtsspiele жанрындағы соңғы маңызды композитор және өте шығармашыл автор болды: оның 106 пьесасының алпыс тоғызы бүгінге дейін сақталған. Ол материалды грек мифологиясынан, римдік аңыздардан, неміс кітаптары мен әңгімелерінен алды; сонымен қатар Шекспирдің пьесаларын аударған. Айрер 1605 жылы туған қаласы Нюрнбергте қайтыс болды. Оның пьесаларының, Fastnachtsspiele және фарстардың алты томдық жинағы – Opus Theatricum 1618 жылы жарық көрді. Драматург ретінде Айрер Ханс Сакстың ізбасары, бірақ ол «ағылшын комедияшылары» деп аталатын, 16 ғасырдың соңы мен 17 ғасырда континентке бірнеше рет келіп, Елизавета театрының репертуарын әкелген ағылшын актерлерінің ықпалына түсті. Осы актерлерден Айрер драмаларын сенсациялық оқиғалармен және көрер көзге әсерлі эффекттермен қалай жандандыруды үйренді, сондай-ақ олардан клоун бейнесін алды. Әсер кері бағытта да болған болуы мүмкін; шамамен 1600 жылы жазылған «Comedia von der schönen Sidea» («Көрікті Сидеяның комедиясы») Уильям Шекспирдің «Дауыл» пьесасының сюжеттік үлгісі ретінде жиі айтылады. Алайда, Айрердің пьесалары, оның шетелдік үлгілеріне қарамастан, шын мәніндегі сөзбен айтқанда, Сакстың пьесаларынан гөрі аз ғана драмалық.
Little is known of Ayrer's living circumstances. He lived as an ironmonger in Nuremberg, probably studying theology and law in Bamberg before returning in 1593 to Nuremberg, where he was Imperial notary and legal prosecutor. Ayrer was the last significant composer of Fastnachtsspiele and a very prolific author: of his 106 plays, sixty nine survive. He took his material from Greek mythology, Roman fables and German chapbooks and stories; he also translated plays of Shakespeare. Ayrer died in 1605 in his birth city of Nuremberg. Opus Theatricum, a six volume selection of his plays, Fastnachtsspiele and farces, appeared in 1618. As a dramatist, Ayrer is virtually the successor of Hans Sachs, but he came under the influence of the so called Englische Komodianten, that is, troupes of English actors, who, at the close of the 16th century and during the 17th, repeatedly visited the Continent, bringing with them the repertory of the Elizabethan theatre. From those actors Ayrer learned how to enliven his dramas with sensational incidents and spectacular effects, and from them he borrowed the character of the clown. Influence may have operated in the other direction as well; Comedia von der schönen Sidea (ca. 1600; "Comedy of the Beautiful Sidea") is often cited as the plot model used by William Shakespeare in The Tempest. Ayrer's plays, however, are in spite of his foreign models, hardly more dramatic, in the true sense of the word, than those of Sachs.