Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Super High Altitude Research Project (Super HARP, SHARP) - АҚШ үкіметінің атмосфераның жоғары қабаттарына жоғары жылдамдықты снарядтарды екі сатылы жеңіл газды қару арқылы атуды зерттеуге бағытталған жобасы, соңғы мақсаты – жер серіктерін Жер орбитасына шығару. Ғарыш қаруының прототипін жобалау жұмыстары 1985 жылы Калифорниядағы Лоуренс Ливермор ұлттық зертханасында басталды және ол 1992 жылдың желтоқсанында пайдалануға берілді. Бұл әлемдегі ең ірі газды қару.
The Super High Altitude Research Project (Super HARP, SHARP) was a U. S. government project conducting research into the firing of high velocity projectiles high into the atmosphere using a two stage light gas gun, with the ultimate goal of propelling satellites into Earth orbit. Design work on the prototype space gun began as early as 1985 at the Lawrence Livermore National Laboratory in California and became operational in December 1992. It is the largest gas gun in the world.
Құрылымы мен жұмыс істеуі
Бір түзу баррелдің орнына SHARP мылтығы екі бөлек бөлімнен тұратын L пішінді дизайнды қолданады; 270 фут (82 м) ұзын болаттан жасалған жану бөлімі және сорғы құбыр бөлімі 155 фут (47 м) ұзын ұшыру түтігіне (немесе баррелге) тік бұрышпен қосылған. Сорғы құбырының екі шетінде рельсті шаналар орналасқан, олардың міндеті – оқ ату кезіндегі кері соққы энергиясын сіңіру, ал кіші шаналар ұшыру түтігінің артқы жағында, қосылған жерге жақын перпендикуляр рельстер жиынтығына орнатылған. Оқ ату тізбегі сорғы құбырының артқы жағындағы поршеньнің артындағы жану бөлімінде метан газы қоспасын тұтандырудан басталады. Нәтижесінде пайда болған жарылыс болат поршеньді сорғы құбырымен жылдам төмен итереді және сорғы құбырының екінші жағын толтыратын алдын ала қысымдалған сутек газын одан әрі қысады. Поршень қосылған жерге қарай үдегенде, ол сорғы құбырындағы сутек газын белгілі бір қысымға дейін қысады. Ал осы уақытта кішкентай снаряд жанындағы қысымы төмендетілген ұшыру түтігінде болады. Сутек газы ең жоғары қысымға жеткенде, снарядты ұстап тұрған байланыс бұзылады және сутек снарядты өте жоғары жылдамдықпен баррель арқылы итеріп, мылтықтың ұшын жауып тұрған жұқа пластик қабатты жарып шығарады. Барлық кері соққы күштері рельсті шаналармен сіңіріледі, олар рельстер бойымен сыртқа қарай жылдам қозғалады.
Rather than a single straight barrel, the SHARP gun uses an L shape design with two separate sections; the 270 feet (82 m) long steel combustion section & pump tube section is connected to the 155 feet (47 m) long launch tube (or barrel) at a right angle. rail mounted sleds sit at both ends of the pump tube to absorb recoil energy from firing and a smaller sled is mounted on a perpendicular set of tracks at the aft end of the launch tube near the junction point. The firing sequence begins with the ignition of a methane gas mixture in the combustion section behind the piston at the far end of the pump tube. The resultant explosion rapidly drives the steel piston down the pump tube and further compresses the pre pressurized hydrogen gas that fills the other end of the pump tube. As the piston accelerates toward the junction point, it rapidly compresses the hydrogen gas in the pump tube to a pressure of The small projectile, meanwhile, rests in the adjacent depressurized launch tube. As the hydrogen gas reaches maximum pressure, a coupling holding the projectile in place is destroyed and the hydrogen drives the projectile down a diameter barrel at extremely high velocities until it bursts through a thin plastic sheet covering the end of the gun. All recoil forces are absorbed by the rail mounted sleds as they are propelled outwards along their tracks.
Сынақтар мен жою
Джон Хантер басқарған SHARP зеңбірегі кеңейтілген сутекті пайдаланып снарядтарды атып, снарядтар үшін 8,8 Мах жылдамдыққа жетті. Егер жоба жалғасқанда, зеңбіректі тіктеп, ғарышқа ұшыру сынақтарын бастау жоспарланған, нәтижесінде жылдамдық шамамен 21 Махқа дейін жететін болды. Бұл сынақтар 1990 жылдардың басында спутниктерді орбитаға шығару үшін жобаланған, одан да үлкен жеңіл газды зеңбірек – "Жюль Верн ұшырғышының" алдын-ала сынағы ретінде жүргізілді. Жобаның құны 1 миллиард долларға бағаланған, бірақ қаржыландыру орындалмады және 1995 жылы жоба тоқтатылды. Дегенмен, SHARP зеңбірегі басқа да зерттеу салаларында, мысалы, гиперүнді қозғалтқыштарды (scramjet) әзірлеуде жоғары жылдамдықты сынақтар үшін қолданыла берді. Баллистикалық қашу жылдамдығының концепциясы толыққанды дәлелденген. Ең үлкен қиындық – мұндай жоғары жылдамдықтарды сақтау, өйткені ауа кедергісі мен аэротермалық қыздыру кез келген нысанды айтарлықтай баяулатуы мүмкін.
Headed by John Hunter, the SHARP gun fired projectiles using expanding hydrogen and achieved velocities of or Mach 8.8 for projectiles. Had the project continued, there were plans to elevate the tube and begin space launch trials potentially reaching speeds of up to , or about Mach 21. The tests were designed as a precursor to the "Jules Verne Launcher," an even larger light gas gun with a barrel length designed in the early 1990s for first stage satellite launch. This was to cost $1 billion, but funding was not forthcoming and the project was eventually canceled in 1995. However, the SHARP gun continued to be used for high speed tests in other areas of research, such as scramjet development. The concept of ballistic escape velocity is well proven. The largest challenge is maintaining such high velocities, because air resistance and aerothermal heating will significantly slow down any such object.