Турбо-таймер деген не?

Турботаймер – автомобиль қозғалтқышын белгілі бір уақытқа қосып ұстауға арналған құрылғы, ол турбоның ерте тозуы мен істен шығуының алдын алу үшін қажетті салқындату кезеңін автоматты түрде жүзеге асырады. Көптеген турботаймерлер цифрлық электроникаға негізделген. Турботаймерлерді әдетте сыртқы қосқыш арқылы өшіруге болады, әдетте қол тежегішін немесе автоматты қосқышты пайдаланып. Турбокомпрессор қатты жұмыс істегеннен кейін, турбинаның ауа сорғыш және шығару жүйелеріндегі төмен температурада салқындауы үшін қозғалтқышты біраз уақытқа бос жүріс күйінде қалдыру қажет. Сонымен қатар, қозғалтқыш майы дұрыс айналымда болып, турбина жоғары жылдамдықпен айналғанда майдың зарядтағышта қалып қоймауына мүмкіндік береді. Бұл май айналымы тұрақты ағысқа қол жеткізеді, соның арқасында қызған май компрессордан шығарылады. Егер қозғалтқыш осы қызған маймен компрессордың ішінде тоқтатылса, май көміртегі шөгінділеріне айналады. Бұл көміртегі шөгінділері подшипниктерде жиналып, май айналымын нашарлатып, турбо-тұмғақтардың бұзылуына және тіпті турбоның толық істен шығуына әкелуі мүмкін.

Тарих

Турботаймер 1982 жылы JDM нарығына енгізілді және турбоқозғалтқыштардың қызмет ету мерзімін ұзарту мақсатында жасалды. Бұл жаңа электр құрылғысын әйгілі HKS компаниясы құрастырған. Ол бастапқыда қозғалтқышты белгілі бір уақытқа қосып тұру үшін, осылайша оны салқындатып, көміртегінің жиналуын болдырмау үшін ойластырылған. Кейін HKS турботаймерді одан әрі жетілдірді, оған реттелетін таймер, әртүрлі уақыт параметрлері, кернеуді бақылау мүмкіндігі және біріктірілген қауіпсіздік жүйесі сияқты қосымша мүмкіндіктер енгізілді.

Жалпы қолданылу түрлері

Жоғары өнімділіктегі көліктер Бұл көліктер әдетте жылдам және тиімді болу үшін жасалған, көбінесе осы мақсатқа турбокомпрессор қолданылады. Турботаймер, қарқынды жүргізілгеннен кейін қозғалтқышты бос жүрісте ұзақ уақыт қою қажеттілігін жолайды. Модификацияланған көліктер Көліктерді сыртқы түрі мен жылдамдығы үшін өзгерту және бағдарламалау – "тюнинг" мәдениеті көптен бері танымал, сондықтан көптеген көліктер бастапқыда турбокомпрессормен жабдықталған, немесе кейіннен осымен жабдықталады. Мұндай көліктер көбінесе өте қарқынды жүргізіледі, сондықтан турботаймер қозғалтқыш пен турбокомпрессордың қызмет ету мерзімін ұзартуға көмектеседі. Автоспорт Ралли, оффроуд жарыстары және автокросс сияқты көптеген автоспорт түрлерінде көліктер турбокомпрессормен жабдықталады және жоғары жылдамдықпен жүргізіледі, бұл қозғалтқышқа үлкен жүктеме тудырады. Осы себепті турботаймерлер орнатылып, компоненттердің жоғары температурасын қауіпсіз түрде салқындату қамтамасыз етіледі. Көлік паркі Мұндай көліктердің көпшілігі турбокомпрессормен жабдықталған, ал компаниялар жабдықтың ұзақ қызмет етуіне көмектесу үшін турботаймер орната алады. Дизельді турбокомпрессорлы көліктер Газбен жұмыс істейтін көліктерде турботаймер жиі қолданылса да, турбодизельді қозғалтқыштар да оның пайдасын көреді.

Қазіргі заманғы қолданысы

Шын мәнінде, турбо таймерлер қатты жүргізу кезінде ғана, мысалы автокросс немесе жарыс трассаларында айқын пайдалы. Қазіргі заманғы автомобильдердегі турбокомпрессорларға қатысты, турбо таймердің қажеттілігін жоюға болады – жақын арада қозғалтқышты өшіруге дейін бірнеше минут бойы "күшейтпеу" (boost) шартын сақтау арқылы. Осы себепті, заманауи көліктерде олардың қолданылуы азайды, бірақ Subaru WRX, Mitsubishi Evolution және жиі модификацияланатын, қатты жүргізілетін көліктер сияқты кейбір машиналарда олар артықшылықтар бере алады. Бұл құрылғы турбоның мерзімінен бұрын тозуы мен бұзылуын болдырмауға арналған.