Кіріспе
Израиль генералы (1936–2008)
1946 жылы туған әскер
the soldier born in 1946
Моше Леви (18 сәуір 1936 – 8 қаңтар 2008) – израильдік әскери қолбасшы және Израиль қорғаныс күштерінің (ИҚК) 12-ші бас штаб бастығы. Ол 1983 жылдан 1987 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті, бірінші Ливан соғысының соңында және Оңтүстік Ливан қауіпсіздік аймағы құрылған кезде.
Өмірбаян
Леви Тель-Авивте ирактық еврей отбасында дүниеге келген. Ол өзінің биік бойлылығынан Мұше ВаХетци ("Моше және жарты") деген әскер лақап атымен танымал болды. 1954 жылы әскерге шақырылып, Голани бригадасында қызмет еткен. Офицерлік курсты бітірген соң Леви десантшылар бригадасына қосылды. 1956 жылы Суэц дағдарысында соғысты, оның барысында Митла асуына парашютпен түсуге қатысты. 1963 жылдан 1967 жылға дейін Парашют бригадасында бірқатар командалық лауазымдарды атқарды және оның операциялық офицері болды. Ол парашютпен және партизандық соғыс мектебінің командирі болып тағайындалды. Алты күндік соғыс кезінде Леви Синай мен Голан биіктіктерінде соғысты. Ол Синайдағы Рас-Седр қаласын басып алу операциясын басқарды. 1968 жылы резервтік десантшылар бригадасының командирінің орынбасары болып тағайындалды, ал 1969 жылы Иордан алқабының өңірлік бригадасының командирі болды. Ашу соғысы кезінде оның бригадасы Иорданиядан енуге тырысқан жанұяларды қуып жүрді. 1970 жылы резервтік десантшылар бригадасының командирі болды. Леви 1973 жылы Орталық қолбасшылық штабының бастығы болып тағайындалды және 1974 жылы Бас штабтың операциялар бөлімінің басшысы болып қызмет етті. 1976 жылы 880-ші резервтік бронетанкті дивизияға қолбасшылық етті, 1977 жылы Орталық қолбасшылықтың басшысы болып тағайындалды, 1981 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті. Леви 1982-1983 жылдары штаб бастығының орынбасары және Операциялық бөлімнің басшысы болды. Оның өкілеттігі кезінде Бірінші Ливан соғысы басталды және ол штаб бастығы Рафаэль Эйтанмен бірге соғысты басқаруға белсенді қатысты. Штаб бастығы болған кезінде ол "Wooden Leg" операциясын, Израильдің Тунистегі ПЛО штаб-пәтеріне шабуыл жасауын және эфиопиялық еврейлерді Израильге "Мосей" және "Иошуа" операциялары кезінде әуе көлігімен тасымалдауды басқарды. Леви штаб бастығы болып қызмет еткен кезде және әскерден шыққаннан кейін Солтүстік Израильдегі Бейт Альфа кибуцінде тұрды. Соңғы жылдары ол Транс Израиль тас жолы деп те аталатын 6-шы тас жолдың қадағалау кеңесінің құрылтайшы төрағасы болды. Леви екі рет үйленген, оның бес баласы мен бес немересі бар. 2002 жылы Леви инсульт алып, Тель ХаШомер медициналық орталығында емделді. Ол қозғалыс қабілеті шектеулі және мүгедектер арбасына сүйенді, бірақ ол көпшілік назарында болды. 2008 жылдың 1 қаңтарында Леви қатты инсульт алып, Афуладағы ХаЭмек медициналық орталығында емделіп, сегіз күннен кейін ми аневризмасынан қайтыс болды. Ол Бейт Альфа кибуцінде жерленген. Оның жерлеу рәсіміне үкімет қызметкерлері мен оны білетін және онымен жұмыс істеген жүздеген адамдар қатысты. Оның мәйітін сегіз генерал алып жүреді.
He was drafted into the army in 1954 and served in the Golani Brigade. After completing his officers' course, Levy joined the Paratroopers Brigade. He fought in the Suez Crisis of 1956, during which he took part in the Mitla Pass parachute drop. From 1963 to 1967, he held a number of command positions in the Paratroopers Brigade, and became its operations officer. He was appointed commander of the School for Parachuting and Guerrilla Warfare. During the Six Day War, Levi fought on the Sinai and Golan Heights fronts. He led the operation to conquer Ras Sedr in the Sinai. In 1968, he was appointed deputy commander of the Reserve Paratroopers Brigade and in 1969, he became commander of the Jordan Valley Regional Brigade. During the War of Attrition, his brigade pursued militant squads attempting to infiltrate from Jordan. He became commander of the Reserve Paratroopers Brigade in 1970. Levi was appointed head of the Central Command staff in 1973 and served as head of the operations department of the General Staff in 1974. In 1976, he commanded the 880th Reserve Armored Division, and was appointed head of Central Command in 1977, serving in this position until 1981. Levi served as Deputy Chief of Staff and head of the Operations Division from 1982 to 1983. During his tenure, the First Lebanon War broke out and he took an active part in the management of the war alongside Chief of Staff Rafael Eitan. During his tenure as Chief of Staff, he presided over Operation Wooden Leg, the Israeli raid on the PLO headquarters in Tunis and the airlifting of Ethiopian Jews to Israel in Operation Moses and Operation Joshua. While serving as Chief of Staff and after retiring from the army, Levy lived in Kibbutz Beit Alfa in northern Israel. In his last years, he was the founding chairperson of the supervisory board of Highway 6, also known as the Trans Israel Highway. Levy was married twice and was survived by five children and five grandchildren. In 2002, Levi suffered a stroke and was hospitalized at Tel HaShomer Medical Center. He was left with limited mobility and relied on a wheelchair, but continued to remain in the public eye. On January 1, 2008, Levy suffered a massive stroke and was hospitalized at HaEmek Medical Center in Afula, and died eight days later of a brain aneurysm. He was buried at Kibbutz Beit Alpha. His funeral was attended by government officials and hundreds who knew and worked with him. Eight generals served as his pallbearers.