Кіріспе

1599 жылғы Ұзақ түрік соғысының шайқасы

Секелистер, серб хаджуктары, казак және венгр жалдамалылары
| жауынгер2 = Трансильвания княздығы, казак жалдамалылары
| басшы1 = Батыр Михаил, Старина Новак
| басшы2 = Андрей Батори, Гаспар Корнис
| күш1 = 20,000 – 30,000 адам (Селленберг; Шелленберг). 1599 жылдың 18 қазанында Батыр Михаилдың (Михай Витеазул) Валахия армиясы мен Андрей Баторидің Трансильвания венгр армиясы арасында болды. Шайқас Сибиу қаласына жақын Шелимбар ауылының маңында өтті.

Өмірбаян

Батыл Михаил Трансильванияға Осман империясына қарсы күресу үшін жорық жасады. Трансильваниядағы көршілес билеушілер – Андрей Баторий және Молдавиядағы Еремия Мовиля Польшамен достық қарым-қатынас орнатқан еді. 1598 жылы Михаил Осман империясымен бейбітшілік шартына қол қойды, бірақ екі тарап та мәселенің толық шешілмегенін түсінді. Трансильвания Осман империясымен достығын сақтай білген Польшаның ықпалына өткенде, Валахияның төңірегіне дұшпандық шеңбер қалыптасты. Михаилмен одақтасуға тек Габсбургтар ғана дайын болды. 1598 жылдың 9 маусымында Прагада қол қойылған келісім бойынша Валахия тәуелді мемлекет мәртебесіне ие болды; оның орнына император княздыққа 5000 сарбазды жалдау шығындарын көтеруге міндеттенді. Воевода өз одақтасына құрлық арқылы байланыс жасауды қалады. Император Рудольфтың келісімімен ол Трансильванияға шабуыл жасады. Секелилерге император Рудольф атынан Трансильванияға шабуылдап жатқанын және олар оған қосылса, дәстүрлі еркіндіктері қайта жаңартылатынын жеткізді. Осыған байланысты Секелилер Михаилдың әскеріне жаппай қосылды, сондықтан олардың саны 36 000 сарбаздың үштен бірін құрады. Михаил Бузау асуы арқылы Трансильванияға енді. Ольтеньядан келген 6000 жауынгерден тұратын тағы бір валахиялық әскер корпусы, Раду Бузеску Бан Удреа және серб хайдукінің командирі Старина Новак басқаруымен, Трансильвания Альпы арқылы Турну Рошу асуынан өтті. Олар 16 қазан күні қосылды.

Шайқас

Михаилдың қол астында шамамен 40 000 адам болды. Бірақ, олардың көпшілігі шайқаспады, керісінше, лагерьде қалып, осы жорыққа қосылған боярлардың әйелдері мен балаларын қорғауға тырысты, себебі олар Валахиядағы татар шабуылдарынан қорқуда болды. Андрей Баторидің әскері шамамен 30 000 адамнан тұрды, бірақ шайқас барысында көптегендер Михаилдың әскеріне, соның ішінде билеуші Батори әулетін жек көретін Секелилерге де қосылды. Валахиялықтар шайқастың басында үстемдікке ие болды, бірақ венгр гусарларының шабуылынан жылдам кері шегінді. Трансильваниялықтардың шайқаста жеңіске жету мүмкіндігі болды, бірақ Андрей Батори өзінің резервтік күштерін шайқасқа салмай, валахиялықтарға қайта жиналуға мүмкіндік берді. Нәтижесінде, трансильваниялық әскерге жасалған шабуыл сәтті аяқталды, Андрей Батори шайқас алаңынан қашып кетті (кейін өлтірілді), ал Михаил жеңімпаз әскерімен Альба-Юлия қаласына (Гюляфехервар) бет бұрды, себебі диета оны воевода және императорлық губернатор деп мойындады. Трансильвания тарапынан кем дегенде 1200-1500 адам қаза тапты, ал Валахия тарапынан 200-1000 адам қаза тапты. Сибиу (Германштадт, Нагизебен) тұрғындары қаза болғандарды бүгінде Михаил Батырдың төбесі деп аталатын жаппай қабірге жерледі.

Салдары

Михаилдың жеңісі император Рудольф атынан Трансильванияны басқаруға оның бекітілуіне әкелді. Дегенмен, Валахия мен Трансильвания үкіметтері бөлек қалды, және Михаил ешқашан Трансильванияны Валахиямен біріктіруге тырыспады, сондай-ақ Трансильванияның үкімет жүйесіне (Эстаттар арқылы) араласпады. Одан әрі, ол кейбір секелилерді және басқа трансильвандық венгрлерді Валахияны басқаруға көмектесуге шақырды, онда ол Трансильванияның әлдеқайда дамыған феодалдық жүйесін енгізуді жоспарлады. Әсіресе румын ұлттық ояну кезеңінде оның жеңістері румын халқының алғашқы бірігуі ретінде қабылданып, Михаил румын ұлттық батыры ретінде танылды.