Кіріспе

Израиль қорғаныс күштерінің жаяу әскер бригадасы, израильдік әскери бригада.

1-ші "Голони" бригадасы (Хтыбат Гивлани) – израильдік әскери жаяу әскер бригадасы. Ол 36-шы дивизияға бағынышты және дәстүрлі түрде Солтүстік командасымен байланысты. Бұл Израиль қорғаныс күштерінің (ИДФ) бес жаяу әскер бригадасының бірі, қалғандары – десантшылар бригадасы, Нахал бригадасы, Гивати бригадасы және Кфир бригадасы. Оның символы – сары түстегі жасыл зәйтүн ағашы, ал сарбаздары қоңыр берет киеді. Бұл ИДФ-тің ең көп марапатталған жаяу әскер бөлімшелерінің бірі. Бригада бес батальоннан тұрады, оның ішінде екеуі құрылғаннан бері сақталған (12-ші және 13-ші), ал біреуі Гивати бригадасынан (51-ші) келген. Бригада 1948 жылғы 22 ақпанда, 1948 жылғы Араб-Израиль соғысы кезінде Галилеядағы Леванони бригадасы 1-ші Голани бригадасы мен 2-ші Кармели бригадасына бөлінген кезде құрылды. Ол Израильдің барлық ірі соғыстарына және көптеген ірі операцияларға қатысты, соның ішінде Суэц дағдарысына, Алты күндік соғысқа, Атруция соғысына, Йом Киппур соғысына, Энтеббе операциясына, 1978 жылғы Оңтүстік Ливан қақтығысына, 1982 және 2006 жылғы Ливан соғыстарына, сондай-ақ палестиналық интифадалар кезіндегі түрлі операцияларға. Оның үш командирі (Мордехай Гур, Габи Ашкенази және Гади Эйзенкот) ИДФ штаб басшылары болды, ал тағы көптегені алуф (генерал-майор) шеніне жетті.

Құрылтай және алғашқы ұйым

Британдық Палестина мандатының аяқталуы жылдам жақындаған кезде, Хагана жетекшілері оның кейінгі ұйымдастырылуы мен операциялары үшін «Далет» жоспарын жасады. Жоспар жауынгерлік жасақтарды (Далалық корпус) алты аймақтық бригадаға бөлді: солтүстікте – Леванони, Шарон аймағында – Александрони, Тель-Авив аймағында – Кириати, Шфела аймағында – Гивати және Иерусалим аймағында – Этциони. 1948 жылдың 28 ақпанында Леванони бригадасы екіге бөлінді: солтүстік-батыста Кармели, ал солтүстік-шығыста Голани. Олар «Декەل» операциясы барысында Назарет пен Любияны басып алуға көмектесті. Міндет үлкен табысқа ие болды, бірақ үш кепілдік беруші қаза тапты, сондай-ақ шабуылға жетекшілік еткен «Сайерет Маткаль» командирі, подполковник Йонатан Нетаньяху да қаза болды.

Йом-Киппур соғысы

Израиль қорғанысының қалған бөлімдері сияқты, Голани бригадасы да Йом-Киппур соғысының алғашқы араб шабуылына дайынсыз ұшырады. Бригаданың Голан биіктігіндегі учаскесінде аз ғана сарбаз болды, ал көптеген бөлімдері демалыста немесе жоспарланған маңызды шараға дайындалып жатқан еді. Сириялықтар үш бағытта шабуыл жасады: Хушния, Кунейтра және Масада аймақтарында. 1973 жылдың 6-7 қазанында 13-ші батальонның Ермон тауындағы бекінісі жаулап алынды. 51-ші батальоннан 8 сарбаз бен командир қаза тапты.

2007-2022 жылдар

Голани бригадасы "Қиылы қорғасын" операциясына қатысты. 2009 жылдың 5 қаңтарында Голани әскерлерінің майоры Даган Вартаман (32), штаб-сержанты Нитай Стерн (21) және қызыл сержант Юсеф Муади (19) Солтүстік Газада достық атыстан қаза тапты. Танк Джабалиядағы тасталған ғимаратқа қасқа қағып, сол жерде Голани күштері жасырынып отырғанда оқ атқан. Тағы үш сарбаз ауыр жарақат алды, ал жиырмасы жеңіл жарақаттанды. 2014 жылдың 20 шілдесінде сағат 1:05-те "Қорғаныш шеті" операциясы кезінде 13-ші батальонның жеті Голани сарбазы Шуджаия шайқасында қаза тапты. Олар тасымалданған M113 бронетранспортері астынан жарылғыш құрылғысы қойылғаннан кейін өртке түсті. Хабарға сәйкес, бронетранспортерде осы типтегі жарылысқа төтеп бере алатын броня болмаған. Сағат 1:30-да екі сарбаздың террористермен атыс кезінде бір сарбаз қаза тапты. Сағат 5:45-те тағы бір Голани күштері террористермен атысқа түсті. Екі сарбаз қаза тапты. Сағат 8:50-де Голани жасағының бір тобы жанған ғимараттың ішінде қаза тапқанда үш сарбаз қаза болды. Сол таңда Голани бригадасының он үш сарбазы қаза тапты. Голани бригадасының командирі, полковник Гасан Алиан, бригаданың алғашқы еврей емес командирі және Израиль қорғаныс күштеріндегі (IDF) ең жоғары дәрежелі друз, атыс кезінде көзінен жеңіл жарақат алды, емделгеннен кейін сарбаздарына қайта оралды.

2023 Израиль мен Хамас арасындағы соғыс

Голани бригадасының 13-ші және 51-ші батальондары 2023 жылдың қазан айында Израильдің оңтүстігіне Хамас жасаған шабуыл кезінде ауыр қаза тапты. Израиль қорғаныс күштерінің мәліметінше, кем дегенде 72 Голани әскері қаза болды, ал белгісіз саны «Темір қабырғаны» қорғағанда тұтқынға алынды. Бұл шабуыл кезінде IDF-тің бір бөлімшесі үшін тіркелген ең көп қаза болды. Голани әскерлері шекара бойында жеткіліксіз жабдықталған және күшін жоғалтқан, олар көптеген взводтарды қорғауға тағайындаған әскери базалар мен кибуцтардың алдыңғы қатарындағы шайқасшыларды тоқтатуға шамалары келмеді. Әрбір взвод өздерінің базасы немесе кибуцы соғыстың басты нүктесі деп ойлады және Хамас Газаның 29 нүктесінен өтіп, IDF қорғанысының екінші және үшінші қатарына жеткенін білуге көп уақыт кетті. Бұл Голани әскерлерінің кері шегінуіне, бөлімдерді қайта құруына және тиімді қарсы шабуыл жасауына кедергі келтірді. Олар Хамас «Темір қабырғадан» өтетіні туралы ешқандай хабарлама алмады және толығымен дайынсыз болды. Голани әскерлері алдыңғы қатардағы барлық әскери базаларда, әсіресе Нахал Оз және Реимде толыққанды жеңіліске ұшырады. Хамас шайқасшылары олардан көп болды және жаяу әскер тактикасын, сондай-ақ RPG және Toyota пикаптары мен мотоциклеттерін қолданып, осы «Темір қабырға» базаларын жеңіп алды. 13-ші батальон 41 қаза тапты, бұл алты күндік соғыс және Йом Кипур соғысындағы барлық қазалардан көп, ал 91 адам жарақат алды. Оның штаб-пәтері Нахал Оздағы әскери базада орналасқан, және Голани әскерлерінің көп бөлігі сол жерде қаза тапты. 2023 жылдың 12 желтоқсанында Газа қаласын қоршау кезінде бомба қойылған ғимаратта және одан кейінгі шабуылда Голани бригадасының жеті сарбазы қаза тапты. Қаза тапқандардың көп бөлігі жоғары шенді офицерлер болды, мысалы, Голани бригадасының алдыңғы командалық тобының командирі полковник Ицхак Бен Башат және екі ай бұрын Израильдегі Нахал Оз маңындағы шайқаста соғысқан 13-ші батальонның командирі подполковник Томер Гринберг. Бен Басат Израильдің Газаға басып кіру кезінде қаза тапқан IDF-тің ең жоғары шенді әскері болды.

Таңба

Бригаданың символы – сары түстегі фонда тамырлары бар жасыл зәйтүн ағашы. Оны көптеген зәйтүн ағаштары өсетін Бейт-Кешет кибуцынан келген 12-ші батальонның барлау офицері салған. Жасыл және сары түстер бригада құрылған кезде орналасқан Ғалилеяның жасыл төбелерін көрсетеді, ал зәйтүн ағашы – жерге терең бойлап сіңіп, оны берік ұстап тұратын күшті тамырларымен белгілі, бұл бригаданың Израиль мемлекетінің тарихымен байланысын көрсетеді. Ағаштың тұрған сары фоны 1948 жылғы соғыста бригаданың елдің оңтүстігіндегі рөлін көрсетеді, ол Умм Рашрашты, қазіргі Эйлатты – Израильдің ең оңтүстік қаласын басып алды. Голани бригадасының алғашқы сарбаздары шаруалар мен жаңа қоныс аударушылар болғандықтан, жермен (топырақпен) тығыз байланысты құрметтеу маңызды болды. Сондықтан Голани сарбаздары қоңыр берет тақиямен белгіленеді; қоңыр түс бригаданың Израиль жерімен байланысын білдіреді. Ту – ізраилдік ту, ортасында Голан зәйтүн ағашы бейнеленген, бірақ бұл ресми ту емес.

Атаулар ауыстырылуы

Хайфаның шығысындағы Жоғарғы Ғалилеядағы Голани қиылысында Голани бригадасы мен қаза тапқан жауынгерлерін еске алу үшін Голани бригадасы мұражайы тұрғызылған. Бұл орын батальондардың рәсімдері үшін де қолданылады.

Жабдық

"Голани" бригадасының стандартты шабуыл мылтығы – X95. Басқа жаяу әскер қарулары – Negev LMG, FN Mag және M2 Browning пулеметтері, M24 SWS және Barak снайперлік мылтықтары. Ракеталар мен зымырандарға M72 LAW, RPG 7, Rafael MATADOR, TOW және Spike отбасы жатады. "Голани" бригадасының техникалық құрамына жаңа қозғалтқышпен қайта жабдықталған Т-55 танк шассиі негізінде салынған IDF Achzarit ауыр бронетранспортерлері кіреді. "Ачзарит" – қалалық шайқас талаптарына сәйкес жасалған, өте жақсы брондалған көлік. Израильдің M113 бронетранспортерлері автокөліктерге жасалған шабуылдарға, миналарға және гранаталық ракеталарға қарсы жеткіліксіз қорғаныс көрсеткендіктен, олардың орнына IDF Namer ауыр бронетранспортері, Merkava шассиіне негізделген, келді. 2014 жылғы мәліметтер бойынша, M113 бригадада бронетранспортер ретінде әлі де жауынгерлік қызметте болды. 2023 жылғы "Темір қылыштар" соғысы кезінде "Голани" бригадасы бірнеше Namer бронетранспортерлерін пайдаланды.