Хорватия жұлдызы: Тереза Кесовия өмірі мен мансабы
Tereza Kesovija
Хорватиялық әнші Тереза Кесовия – Югославиядағы және Франциядағы танымал әртіс. Опералық дауысымен әйгітлі, Carnegie Hall сияқты сахналарда сәтті өнер көрсеткен.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тереза Ана Кесовия (; 1938 жылдың 3 қазанында туған) – халықаралық деңгейде танымал хорват әншісі. Ол бұрынғы Югославияның музыкалық аренасындағы ең танымал тұлғалардың бірі болды және кең дауыс диапазоны мен опералық стилімен әйгілі. Ол Францияда да сәтті мансап құрды. Ол әлемнің түкпір-түкпірінде көптеген концерттер берді, Корольдік Альберт залы, Л’Олимпия және Карнеги залында толық сатылған концерттер өткізген санаулы югослав музыканттарының бірі болды.
Tereza Ana Kesovija (; born 3 October 1938) is an internationally acclaimed Croatian recording artist. She was one of the most recognizable figures on the music scene in former Yugoslavia and is renowned for her wide vocal range and operatic style. She also had a successful career in France. She has held many concerts around the world, being one of the few Yugoslav musicians to have sold out shows in The Royal Albert Hall, L'Olympia and Carnegie Hall.
Ерте өмір
Кесовия Дубровникте дүниеге келді және Конавле мен Дубровникте өсті, алғашқы музыкалық білімін де сол жерде алды. Ол Словенияның Любляна қаласында өткен федералды жас музыканттар конкурсында жеңіске жетті. Содан кейін Загреб музыка академиясының флейта мамандығын бітіріп, студент кезінде әуесқой музыкалық шараларға қатыса бастады. 1962 жылы, кәсіби мансабының басында, Италияның Сент-Винсент қаласында өткен алғашқы халықаралық сайыста жеңімпаз атанды. Осы жетістіктен кейін Тереза КСРО-да гастрольде болып, ірі ресейлік Melodiya музыка компаниясы үшін итальяндық әндерден тұратын EP жаздырды. 1963 және 1964 жылдары КСРО, Польша, Финляндия, Дания, Германия, Швейцария, Норвегия және Швеция елдерінде гастрольдік сапармен болып, осы елдердің телеарналарында көптеген рет өнер көрсетті.
Kesovija was born in Dubrovnik and grew up in Konavle and Dubrovnik, where she received her early music education. She won a federal young musicians' competition in Ljubljana, Slovenia. Afterwards, she graduated from the flute program at the Zagreb Music Academy and began appearing in amateur music events as a student. In 1962, shortly after the start of her professional career, she won her first international contest in Saint Vincent, Italy. Following this success, Tereza toured the USSR and recorded an EP of Italian songs for the major Russian music company, Melodiya. She spent 1963 and 1964 touring the USSR, Poland, Finland, Denmark, Germany, Switzerland, Norway, and Sweden, and made numerous TV appearances in these countries.
Франция
1965 жылы ол француз тілін білмесе де Францияға көшіп келді. Ол жерде ол әйгілі жұлдызға айналды, бастапқыда кабарелерде өнер көрсетті, әсіресе Каревич кабаресінде. Франциядағы алғашқы күндерін еске түсіріп, ол былай деді: "Алты қиын ай бойы таңға дейін темекі түтініне толып отырдым. Өнер көрсетуімді күтіп, не істеу керектігін білмеймін. Мен жалғыз отырып, бірінен соң бірі темекі шегіп жаттым". 1967 жылы ол "Доктор Живаго" фильмінен "La chanson de Lara" (Лараның әні) шығару арқылы алғашқы үлкен француз жетістігіне қол жеткізді. Ол бестселлер болып, 50 000-нан астам дана сатылды. "La chanson de Lara" альбомынан кейін, ол "C’est ma chanson" атты екінші француз альбомын жазды, онда "Je l'aime, je l'aime" әні бар, ол 160 000-нан астам дана сатылды. "Bien plus fort" әнін жазғаннан кейін Грейс Келли оны Монако атынан 1966 жылғы "Евровидениеге" қатысуға шақырды. Француз баспасөзінде ол жиі "La bête de scène" немесе "Супер Далида" деп аталды. 1968 жылы Кесовия Париждегі L'Olympia-да Энрико Макиаспен бірге өнер көрсетті. Бұл 1966 жылғы дебютінен кейін Олимпиададағы екінші өнер көрсетуі болды. Осы кезеңде ол Франция бойынша гастрольдік сапарлар жасады.
In 1965, she moved to France, although she did not speak French. There, she became a famous star, initially performing in cabarets, notably at the Carević cabaret. Reflecting on her early days in France, she said: "Six tough months, I used to remain in smoke until early in the morning. Waiting for my performances, I didn’t know what to do. I was sitting all alone smoking cigarette after cigarette." In 1967, she achieved her first major French success with the release of "La chanson de Lara" (Lara's Theme) from the film Doctor Zhivago. It became a bestseller, selling over 50,000 copies. Following the album La chanson de Lara, she recorded her second French album C’est ma chanson featuring the song "Je l'aime, je l'aime", which sold over 160,000 copies. Her recording of "Bien plus fort" led to her selection by Grace Kelly to represent Monaco in the Eurovision 1966. She was frequently referred to as La bête de scène or Super Dalida by the French press. In 1968, Kesovija performed with Enrico Macias at the L'Olympia in Paris. This marked her second appearance at the Olympia following her 1966 debut. She embarked on tours across France during this period.
1970 жылдар
1970 жылдары Тереза бүкіл әлемде танымал жұлдызға айналып, Югославия және француз әндерін әлемге таныстырды. Югославияда оның "Nono, moj dobri Nono" (Ата, менің жақсы Атам) әні аса танымал болды. Клаудио Вилла Терезаның "Nono" әнінің итальян тіліндегі нұсқасы – "Il tuo mondo" әнін жазды, ал Мирель Матье француз тіліндегі нұсқасын – "Pour deux coeurs qui s'aiment" деп жазды. Ол Мексика қаласы, Рио-де-Жанейро, Сопот, Пальма-де-Майорка, София және Стамбул сияқты көптеген беделді фестивальдерде өнер көрсетті. Югославияда ол алты жыл қатарынан (1974–79 жж.) "Жылдың үздік әншісі" сыйлығымен марапатталды. Тереза Югославия фестивальдерінде сәтті өнер көрсетті. Ол көптеген алтын пластинка алды және бірнеше рет Югославияның "Алтын құс" сыйлығымен – ең көп сатылған пластинка үшін марапатталды. 1972 жылы ол "Евровидение" ән байқауында Югославияны "Muzika i ti" (Музыка және сен) әнімен өкілдік етіп, тоғызыншы орынды иеленді, содан кейін француз тілінде "La Musique et toi" әнін жазды. 1970 жылдардың басында ол Парижден Хорватияның астанасы Загребке көшіп, Югославиядағы мансабына көбірек назар аударды. 1978 жылы ол "Je suis née ce jour là" әнін орындап қайта оралды. Ол осы кезеңде EMI үшін бірнеше француз тіліндегі пластинкалар жазды және Ресей, Египет, Мексика, Жапония, АҚШ, Германия және Шығыс Еуропа бойынша көптеген гастрольдік сапарлар жасады. 1970 жылдардың соңында ол өзінің даңқының шыңына жетті. Оның барлық пластинкалары марапатталды, ол Югославия президенті Иосип Броз Тито үшін концерт берді және Титоның сүйікті әншісі болды. Оның 1970 жылдардың соңындағы ең танымал әндері: "Što je ostalo od ljubavi", "Zaboravi ako možeš", "Sviraj mi, sviraj", "Sve se vraća sve se plaća" және тағы да басқалары.
During the 1970s, Tereza became a globally recognized star, representing Yugoslav and French songs worldwide. In Yugoslavia, her song "Nono, moj dobri Nono" (Grandpa, My Dear Grandpa) gained popularity. Claudio Villa recorded "Il tuo mondo", an Italian version of Tereza's "Nono", while Mireille Mathieu recorded the French version, "Pour deux coeurs qui s'aiment". She performed at numerous prestigious festivals including those in Mexico City, Rio de Janeiro, Sopot, Palma de Majorca, Sofia, and Istanbul. In Yugoslavia, she was honored with the Best Female Singer of the Year Award six years in a row (1974–79). Tereza continued to have success performing at Yugoslav festivals. She received numerous golden records and multiple times received the Yugoslav award for Best Record Seller – Golden Bird. In 1972, she represented Yugoslavia in the Eurovision Song Contest with "Muzika i ti" (The Music and You), achieving ninth place, and later recorded a French cover, "La Musique et toi". At the beginning of the 1970s, she relocated from Paris to Zagreb, the capital of Croatia, focusing more on her career in Yugoslavia. In 1978, she returned with her interpretation of "Je suis née ce jour là". She recorded several French records for EMI during this time and embarked on numerous tours across Russia, Egypt, Mexico, Japan, the United States, Germany, and Eastern Europe. By the late 1970s, she reached the peak of her fame. All her records received awards, she performed for Yugoslav president Josip Broz Tito, and she was Tito's favorite singer. Her biggest hits from the late 1970s include "Što je ostalo od ljubavi", "Zaboravi ako možeš", "Sviraj mi, sviraj", "Sve se vraća sve se plaća", and others.
1980 жылдар
1980 жылдары ол әлемдік гастрольдерін жалғастырып, Францияда бірнеше альбом жазды. Ол Сплит, Загреб, Белград сияқты көптеген маңызды Югославия фестивальдерінде сәтті өнер көрсетті. Ол бірнеше рет "Жылдың үздік Югославия әншісі" сыйлығын алды және алтын, платина, алмас тақтайшаларын жеңіп алды. 1988 жылғы ерекше оқиға – Париждегі Олимпиа залындағы концерті, ол маусымның ең танымал шарасы деп жарияланды. Кесовия 1980-ші жылдарды Скандинавиядағы гастрольдермен және Әлем чемпионаты кезінде Италия телеарнасында Югославия ұлттық футбол командасының өкілі ретінде қатысуымен аяқтады.
Throughout the 1980s, she continued to tour globally and recorded several albums in France. She remained successful, performing at many significant Yugoslav festivals in Split, Zagreb, Belgrade, among others. She received the Best Yugoslav Female Singer of the Year award multiple times and achieved golden, platinum, and diamond records. A notable event in 1988 was her performance at the Olympia Hall in Paris, heralded as the event of the season. Kesovija concluded the 1980s with tours in Scandinavia and representing the Yugoslavia national football team on Italian TV during the World Cup.
1990 жылдардан қазіргі уақытқа дейін
1991 жылы Югославияның ыдырауынан кейінгі онжылдықта бұрынғы Югославия аумағында соғыстар басталды, оның ішінде 1991 жылдан 1995 жылға дейінгі Хорватияның тәуелсіздік соғысы болды. Кесовия ән арқылы қолдауын білдіріп, Хорватияның қорғанысына қаржы жинау үшін Италияда, Францияда және Германияда көптеген концерттер өткізді. Осы кезеңде ол Серж Ламамен бірге Загребте өнер көрсетті. 1999 жылы Жак Ширак Терезаны Гуманизмнің алтын шартымен бірге, Өнер мен мәдениеттің жоғары орденімен марапаттады. Ол Дубровникке жақын жердегі XVIII ғасырға жататын, бұрынғы аристократиялық отбасыға тиесілі үйді қайта жаңартуға кірісті. Жаңа мыңжылдыққа қадам басқанда, ол "I ni me stra" (Мен де қорқпаймын) әнімен үлкен жетістікке жетті. 2002 жылы оның Олимпиададағы концерті CD форматында жарық көрді. Бұл жыл оның мансабындағы маңызды кезең болды, себебі ол Оскар және Грэмми жүлдесінің иегері Мишель Легрантпен бірге өнер көрсетті. Олардың "Чербур шатырлары" атты орындауы жылдың үздік концерті деп танылды. 2005 жылы Кесовия Ватрослав Лисинский концерт залында "Можих 45 скалина" концертімен өзінің 45 жылдық сахналық мансабын тойлады. 2007 жылы ол Олимпиа концерт залында төртінші рет өнер көрсетіп, Францияға қайта оралды. Ол Хорватияда ең көп сатылған үшінші альбом болған "Zaustavi vrijeme" (Уақытты тоқтату) атты хорват альбомын шығарды. 2008 жылдан кейін Словения, Македония, Хорватия және Босния мен Герцеговина елдерін аралап концерттер берді. 2010 жылы Загребтегі Лисинский концерт залында "Još se srce umorilo nije" концертімен сахнадағы 50 жылдығын атап өтті. Сербиядағы соғыстан кейінгі алғашқы концерттеріне арналған баспасөз конференциясы бұқаралық ақпарат құралдарының қызығушылығын тудырып, 200-ден астам журналист қатысты. 2011 жылы ол Сербия мен Черногорияда өнер көрсетуді жаңадан бастады, сондай-ақ ЮНЕСКО-ның гала-концерттері сияқты қайырымдалық шараларға қатысты. Оның дискографиясына Columbia Records лейблінен шыққан 12 пластинка, басқа лейблдерден шамамен 30 LP, 70 сингл және 12 CD кіреді.
In the decade following the breakup of Yugoslavia in 1991, wars erupted across the former Yugoslavia, including the Croatian War of Independence from 1991 to 1995. Kesovija expressed her support through song and held numerous concerts in Italy, France, and Germany to raise funds for Croatia's defense. She also performed in Zagreb with Serge Lama during this period. In 1999, Jacques Chirac honored Tereza with the Knighthood of High Decoration of Arts and Culture, along with the Golden Chart of Humanism. She began the reconstruction of an 18th century house near Dubrovnik, formerly belonging to an old aristocratic family. Entering the new millennium, she scored a major hit with "I ni me stra" (And I Don't Have Any Fear). In 2002, her Olympia concert was released on CD. This year marked a significant point in her career as she performed alongside Oscar and Grammy winner, Michel Legrand. Their rendition of Les parapluies de Cherbourgh was acclaimed as the concert of the year. In 2005, Kesovija celebrated her 45 year career with the concert Mojih 45 skalina at the Vatroslav Lisinski Concert Hall. She made her fourth appearance at the Olympia Concert Hall in 2007, marking her return to France. She released her Croatian album Zaustavi vrijeme (Stop the Time), which became the third best selling album in Croatia. After 2008, she toured Slovenia, Macedonia, Croatia, and Bosnia and Herzegovina. In 2010, she celebrated 50 years onstage with the concert "Još se srce umorilo nije" at Zagreb's Lisinski Concert Hall. Her press conference for her first post war concerts in Serbia garnered significant media attention, with over 200 journalists in attendance. In 2011, she resumed performances in Serbia and Montenegro, participating in charity events including UNESCO's gala concerts. Her discography includes 12 records released by Columbia Records, along with approximately 30 LPs, 70 singles, and 12 CDs from other labels.