Кіріспе

Särskilda skyddsgruppen (SSG) (Арнаулы қорғау тобы) – 1994 жылы ресми түрде құрылған швед әскерилерінің арнайы операциялар жасағы. Оперативтік құрамының нақты саны құпия сақталды, бірақ орташа жасы 31-ге жуық 60-тан 80-ге дейін болған деп есептелді. SSG стратегиялық немесе операциялық маңызы бар, нақты және көбінесе уақыт шектеулі мақсаттарға қол жеткізу үшін жұмылдырылуы мүмкін, мұндай міндеттерді әдеттегі әскерлермен орындау қиын болған. SSG-нің міндеттеріне жау үшін маңызды нысаналарды жою, жаудың қолға түскен немесе кепілге алған азаматтарын құтқару және жауынгерлік қимыл арқылы барлау ақпаратын жинау кірді. SSG-нің операциялары операторларынан жау территориясына жасырын түрде еніп, ұзақ уақыт бойы анықталмай қалуды талап етті.

Тарих

1994 жылы Särskilda skyddsgruppen (Арнайы қорғау тобы, SSG) бөлімі, сол кездегі капитан Питер Хедерштедт қатысуымен құрылды. Бұл бөлімнің бар екені 1997 жылға дейін жарияланбады. SSG құрылуының бірнеше себебі болды: бірі – жоғары әскери және азаматтық лауазымды тұлғаларды (мысалы, саясаткерлерді) өлтіруді көздеген шетелдік арнайы күштердің қатері. SSG, қазіргі әскери бөлімдердің орындауға мүмкіндігі жоқ операцияларды жүзеге асыру үшін жасақталды. Екіншісі, 1990 жылдардың басында Швеция армиясының міндеттері бұрынғыдан гөрі күрделірек және құпиялырақ болды. 2002 жылы Ауғанстанда SSG, Италиядан туған жеріне оралған Ауғанстан патшасы Мұхаммед Захир Шахтың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге және жеке күзетін ұйымдастыруға көмектесті. SSG, басқа арнайы операциялар күштерімен бірге ауған әскери қызметкерлерін де оқытты. 2003 жылдың қараша айында SSG, FJS/IK (Parachute Ranger Rapid Reaction Company, кейіннен SIG) бірге Конго Демократиялық Республикасына, француз арнайы күштерінің CPA10 және 1-ші теңіз жаяу әскерінің десанттық полкімен бірге «Артемида» операциясына жіберілді. Олардың міндеті Буния қаласы маңындағы жағдайды тұрақтандыру және қырғынды тоқтату болды. «Артемида» операциясынан кейін FJS/IK негізінде Särskilda Inhämtningsgruppen (Арнайы барлау тобы, SIG) құрылды, оның мақсаты – ақпарат жинау болды. 2004 жылдың 17-18 наурызында Косоводағы Приштина қаласының жанындағы Чаглавицадағы тәртіпсіздіктер кезінде SSG операторлары снайперлік операция жүргізді. Батальон командирінің орынбасары «Косово аумағында атуға толық рұқсат беремін» деген бұйрық бергеннен кейін бір сағат ішінде 30-дан астам SVD Драгунов снайперлік мылтығы табылды. 2005 жылдың 25 қарашасында SSG-нің төрт операторы Ауғанстанның солтүстігінде барлау миссиясы кезінде қолдан жасалған жарылғыш құрылғысынан (IED) жарақат алды. Жарақат алғандардың ішінде Джеспер Линдблом 2005 жылдың 9 желтоқсанында алған жарақаттарынан көз жұмды, ал Томас Бергквист Еуропадағы ауруханаға ауамен жеткізілгеннен кейін қайтыс болды. 2008 жылы SSG және SIG, Швецияның EUFOR Tchad/RCA әскери-теңіз күштеріне қатысуына дайындық жасау үшін Чадқа жіберілді. 2011 жылы SSG және SIG біріктіріліп, Särskilda operationsgruppen (Арнайы операциялар тобы, SOG) құрылды.

Жұмысқа қабылдау және оқыту

SSG өз құрамын әскерилердің барлық үш түрінен (төменгі шендер бөлімде қызмет ету үшін офицерлік дайындықтан өткен болуы мүмкін) тартты, бірақ негізінен Өмірлік полк гусарларынан (K 3) (Әуедегі және барлау жаяу әскері), Kustjägarna (Жағалау рейнджерлері), Армия рейнджерлері батальонынан және әрбір үміткер екі апталық іріктеу процесінен өтуге тиіс болды. Іріктеуге дейін үміткерлер алдын ала іріктеу күніне шақырылып, сынақтан өтіп, сәтсіздікке ұшырау немесе табысқа жету ықтималдығы және өзін қалай жетілдіру керектігі туралы хабарланды. Іріктеу әдетте бір рет қана жасалды, егер үміткердің сәтсіздігіне себеп болған жеңілдететін жағдайлар болмаса. SSG жалданушыларды даярлау мерзімін құпиялылығына байланысты жарияламады, бірақ қарулы күштердің сайтындағы мәліметтерге сәйкес, негізгі операторларды даярлау бір жылдан астам уақыт алды. Әрбір сарбаз парашютпен секіру, су астында жүзу және VIP (өте маңызды тұлға) күзетуі сияқты жалпы дайындықтан өтті. Оперативтік қызметкер ретінде ол HAHO/HALO парашютпен секіру, жарылғыш заттар, алғашқы медициналық көмек, снайперлік және арнайы қару-жарақтар бойынша қосымша дайындық алды. SSG операторы жаяу, парашютпен, су астында, қайықпен және көлікпен кіру және шығу мүмкіндігіне ие болды. Әйелдер де барлау операторы ретінде бөлімге қабылдануға құқылы болды. Оқулар көбінесе Швециядан басқа елдерде өткізілді және басқа елдердің арнайы күштерімен бірлескен оқу-жаттығулар жиі ұйымдастырылды.