Кіріспе
Ыстық су ағынын реттеуге арналған өзін-өзі реттейтін клапан. Термостаттық радиатор клапаны (ТРК) – бөлме температурасын радиаторға келетін ыстық су ағынын өзгерту арқылы басқару үшін ыстық су жылыту жүйесінің радиаторына орнатылатын өзін-өзі реттейтін клапан.
A thermostatic radiator valve (TRV) is a self regulating valve fitted to hot water heating system radiator, to control the temperature of a room by changing the flow of hot water to the radiator.
Әдеттегі балауыз қозғалтқышы бар TRV
Классикалық термостаттық радиатор клапанында әдетте балауыздан жасалған (балауыздық қозғалтқыш құрайтын) тығын болады, ол қоршаған ортаның температурасына қарай кеңейеді немесе жиырылады. Бұл тығын инемен байланыстырылған, ал ине өз кезегінде клапанмен жалғасады. Қоршаған ортаның температурасы көтерілгенде клапан біртіндеп жабылады, радиаторға келетін ыстық су мөлшерін шектейді. Бұл әр бөлме үшін максималды температураны орнатуға мүмкіндік береді. Клапан ауаның температурасын сезіп жұмыс істейтіндіктен, оны материалмен (мысалы, перделермен) жабуға болмайды. Егер басқару құрылғысы клапаннан алынса, клапан ашылып, радиатор әрқашан ыстық болады.
Бөлме термостаттарымен өзара әрекеттесу
Термостаттық радиатор клапаны бөлме (ауа температурасы) термостаты орнатылған бөлмеде орнатылмауы керек. Себебі, егер TRV-ның орнатылған температурасы бөлме термостатының орнатылған температурасынан төмен болса, TRV радиаторды соңғы температураға жетпей тұрып жабады. Орталық жылу қазандығы бөлме термостатының орнатылған температурасына жету үшін жұмысын жалғастыра береді, егер барлық бөлмелердегі радиаторларға TRV орнатылмаса, бұл үйдің қалған бөлігін тым ыстыққа дейін қыздыруы мүмкін. Егер TRV және термостаттың температуралары тең орнатылса, екі құрылғы да бөлме температурасын басқаруға тырысып, болжамсыз жұмыс істеуі мүмкін. Сондықтан, егер TRV және ауа температурасына негізделген қазандық термостаты бір бөлмеде орнатылса, TRV бөлме термостатынан жоғары температураға орнатылуы тиіс.
Қолмен басқарумен салыстырғанда
Қолмен басқарылатын жылыту жүйесін дәстүрлі восковой моторлы TRV-мен алмастыру жылына кем дегенде CO2 шығарындысын азайтуға мүмкіндік береді (2011 жылы 3 бөлмелі, газбен жылытылатын британдық жартылай жеке үй үшін). Олар сонымен қатар үнемді, тек қажет болған кезде ғана жылуды пайдаланады және жылыту есебін жылына 17 пайызға дейін төмендетуге болады.
Электрондық басқарумен жасалатын нұсқалар
2012 жылдан бері электрондық басқарылатын TRV-лер жиі қолданылатын болды, ал олардың кейбіреулері «ақылды термостат» немесе тіпті «ақылды TRV» деп сатылады. Олар көбінесе электрондық температура сенсорларын пайдаланады және оларды бағдарламалауға немесе қашықтан басқаруға болады, соның арқасында үйдегі әрбір радиаторды тәуліктің әртүрлі уақытында әртүрлі температураға орнатуға болады, немесе бөлмеде адамның болуына және оның әдеттеріне қарай автоматты түрде реакция жасайды. Мұндай жоғары дәрежедегі басқару энергияны және CO эмиссиясын одан да тиімді үнемдеуге мүмкіндік береді. Мұндай жүйелерде тағы бір мүмкіндік – температура сенсорын радиатордан бөлмедегі басқа жерге орналастыру, бұл бөлмедегі нақтырақ температураны анықтауға көмектеседі, осы деректер TRV-дің жұмыс параметрін орнату үшін қолданылады. Кейбір электрондық басқарылатын клапандар батареямен жұмыс істейді, оларды белгілі бір уақыт аралығында ауыстыру қажет, ал басқаларын электр желісіне қосуға болады. Электрондық басқарылатын түрлеріне қосымша орнату қажет болуы мүмкін, мысалы, Zigbee немесе Z Wave сияқты сымсыз протоколдарды қолдана отырып, «ақылды үй» хабы арқылы ұялы телефон қосымшасына қосылу арқылы.
Температура шкалалары
Түзгіш тұтқаларын Цельсий шкаласымен температурамен белгілеудің орнына, көптеген өндірушілер көбінесе 1-ден 5-ке дейінгі қарапайым шкаланы қолданады. Әрбір TRV-нің өндірісінде шамалы айырмашылықтар болатынын, бөлменің көлемі белгісіз екенін, жылу оқшаулау деңгейі белгісіз екенін және радиатор суының температурасы белгісіз екенін ескерсек, әрбір параметрдің қандай температураға әкелетінін нақты болжау мүмкін емес. Бірақ, әдетте өндірушілер 3 саны "жақсы температураны" қамтамасыз ететін шарттар бойынша өндіріс жасайды. Төмендегі кестеде меншік шкалалардан Цельсий шкаласына түрлендірудің мысалдары келтірілген. TRV басшасының орны Температура Ұсынылатын қолданылуы Danfoss Caleffi (°C) (°F) ❄ 7 44.6 Қыраудан қорғау 1 12 53.6 Подвал, баспалдақ 1 13 55.4 14 15 59 Кір жуатын бөлме 2 16 60.8 Кіреберіс дәлізі 2 • 17 62.6 • • 18 64.4 Жатпайтын бөлме • • 19 66.2 Ас бөлмесі 3 3 20 68 Қонақ бөлмесі • • 21 69.8 • • 22 71.6 Ванна бөлмесі 4 • 23 73.4 4 24 75.2 25 5 26 78.8 27 5 28 82.4