Кіріспе

Португалиялық футбол жаттықтырушысы және бұрынғы футболшы Абель Луис да Силва Коста Ксавьер (30 қараша 1972 жылы туған) – португалиялық футбол жаттықтырушысы және оң қаптал қорғаушы ретінде ойнаған бұрынғы кәсіби футболшы. Ксавьер 2008 жылы MLS (Америка Футбол Лигасы) клубы ЛА Галактика құрамында карьерасын аяқтағанға дейін Португалия, Италия, Испания, Нидерланды, Англия, Түркия және Германия клубтарында ойнады. Ол Англия Премьер-лигасында «Эвертон» және «Ливерпуль» командаларында доп теуіп, мерсисайдтық екі қарсыластың да назарын аударды. «Миддлсбро» сапында ол допингке оң нәтиже берген бірінші Премьер-лига ойыншысы болды және бір жылға жарыстан шеттетілді. 1993 жылғы дебютінен бастап Ксавьер Португалия Ұлттық құрамасы сапында 20 матч өткізіп, UEFA Euro 2000 және 2002 жылғы ФИФА Әлем Чемпионатына қатысты. Кейін ол бірнеше португалиялық клубтар мен Мозамбик Ұлттық құрамасын жаттықтырды.

Ерте мансап

Ксавье Португалияның жоғары дивизионында «Эстрела да Амадора» клубы сапында дебют жасады. Оның сол жердегі ойыны оған Лиссабонның «Бенфика» клубына трансфер жасауға мүмкіндік берді. 1994 жылы «Бенфика» Португалия лигасын жеңіп алуына көмектесті, ал бір маусым өткен соң «Бари» клубына ауысты. Италиялық клубтағы осы кезеңнен бастап ол Еуропа бойынша бірнеше клубқа ауысты: 1996 жылы Ксавье «Реал Овьедоға» жіберілді, екі маусымнан кейін «ПСВ» клубына көшті.

Эвертон мен Ливерпуль

Ксавье 1999 жылдың қыркүйегінде ағылшын Премьер-лигасының «Эвертон» клубына 1,5 миллион фунт стерлингке ауысты. Ол 2002 жылдың 30 қаңтарында «Эвертонның» Мерсисайдтағы қарсыласы «Ливерпульге» 800 000 фунтқа сатылды. Маркус Баббельдің ауруға байланысты алаңнан шығуынан кейін «Ливерпульдің» қорғанысын күшейту үшін оны трансферледі. Ксавье «Ливерпуль» сапындағы тұңғыш ойынында «Ипсвич Таун» клубына қарсы гол соқты. Сондай-ақ, ол УЕФА Чемпиондар лигасы аясында «Байер Леверкузенге» қарсы да гол енгізді. «Ливерпуль» 2001–02 жылғы Премьер-лига маусымын «Арсеналдан» кейін екінші орында аяқтады. Ксавье 2002–03 жылғы Премьер-лиганың алғашқы төрт лигасы матчында негізгі құрамда шықты, бірақ кейін «Ливерпульдің» бас жаттықтырушысы Жерар Ульемен келіспеушілік туып, қалған ойындарда қатыспады. Дегенмен, ол желтоқсан айында «Ипсвичке» қарсы Лига кубогы матчында алаңға шықты. 2003 жылдың 29 қаңтарында ол маусымның соңына дейін түрік «Галатасарай» клубына жалға берілді, жазда тұрақты трансфер жасау мүмкіндігімен. «Галатасарай» Ксавьеге келісімшарт ұсынбады, ол кейін 2003–04 жылдары «Ханновер 96» және 2004–05 жылдары «Рома» клубтарында өнер көрсетті.

Мидлзборо

2005–06 маусымның басында Ксавье клубсыз қалды, бірақ тамыз айының соңында голландиялық Майкл Рейзигер PSV-ге сатылғаннан кейін, оны алмастыру үшін Миддлсброға қосылды. 29 қыркүйекте УЕФА кубогының «Шкода Ксанти» командасына қарсы ойынынан кейін Ксавьеге допинг-тест жасалды, нәтижесі оңтайсыз болды. 2005 жылғы 23 қарашада ол анаболикалық стероид – метандростенолонды (сондай-ақ дианабол деп те аталады) қолданғаны үшін кінәлі деп танылды және 18 айға кәсіби футболдан шеттетілді. Ол бұл заттың АҚШ-тан әкелген антивирустік дәрінің құрамында болғанын айтты. Бұл жаза оның 2006 жылғы УЕФА кубогының финалына Миддлсброның жолына кедергі келтірді. Ксавье клубта жұмысын жалғастырды және шешімге шағымдануға тырысты, бірақ нәтижесі болмады; 2006 жылдың қаңтарында ол УЕФА-ны Спорт арбитраждық сотына шақыруға ниеттенгенін мәлімдеді. 2006 жылдың маусымында Ксавьеге таңылған жаза 12 айға қысқартылды, бұл оған 2006 жылдың қарашасынан бастап қайтадан ойынға қатысуға мүмкіндік берді. 2006 жылдың жазында ол Миддлсбромен жаттығуларын қайта бастады, ал 8 қарашада клубпен 2006–07 маусымының соңына дейін келісімшарт жасасты. Ол өзінің алғашқы голын 20 қаңтарда «Риверсайд» стадионында «Болтон Уондерерс» командасына қарсы өткен ойында (5:1) соқты.

LA Galaxy телеарнасы

2007 жылдың 14 мамырында Ксавьенің MLS лигасының (Жоғарғы Футбол Лигасы) LA Galaxy командасына қосылатыны жарияланды. Ол 2007 жылдың 17 маусымында "Галакси" сапында өз алаңында "Реал Солт-Лейк" командасына қарсы өткізген алғашқы ойынында, жаңадан келген Э Edson Buddle гол соғуға мүмкіндік берді, нәтижесінде команда 3:2 есебімен жеңіске жетті. Ксавье 2008 жылдың 18 шілдесінде Лос-Анджелес клубынан босатылды. Кейіннен, онлайн футбол сайтына берген сұхбатында Ксавье "Галакси" клубының бас жаттықтырушысы Рууд Гуллитті және лиганы сынға алды. 2009 жылдың желтоқсан айында Ксавье кәсіби футболдан қанағаттанды.

Халықаралық мансап

Ксавье 1989 жылы Шотландияда өткен 16 жасқа дейінгі футболдан әлем чемпионатында үшінші орын алған Португалия құрамасының құрамында болды. Ксавьенің ұлттық құрамадағы тұңғыш ойыны 1993 жылғы 31 наурызда Швейцарияда 1994 жылғы ФИФА әлем чемпионатының іріктеу турнирінде өтті. Сол жылы нәтижесі сәтсіз аяқталған іріктеу турнирінде ол тағы үш матч өткізді және 1998 жылға дейін Португалия құрамасына қайта ойнамады. Ксавье 2000 жылғы УЕФА Еуропа чемпионатында бағыланушылардың қатарына ілікті және жақсы ойын көрсеткенімен қатар, ерекше көзге түсетін сары түске боялған шашы мен сақалының үйлесімді болуымен де көзге түсті. Францияға қарсы өткен жартылай финалда ол қаһарманға айналуға жақын болды, себебі Франция қақпашысы Фабиен Бартез әлдеқашан голға айнала жаздаған допты қақпадан шығарды, бірақ ойынның соңғы минутындағы қосымша уақытта Давид Трезегуеттің соққысын қолымен қақпадан қайтарды, нәтижесінде ол жамандыққа ұшырады. Зинедин Зидан пенальти соққысын орындап, Францияны финалға шығарды. Ксавье төреші Гюнтер Бенконың пенальти тағайындау шешіміне қарсы айқай-шу шығарғаны үшін бастапқыда футболдан тоғыз айға шеттетілді, бірақ бұл мерзім ақырында алты айға қысқартылды. 2002 жылғы әлем чемпионатында ол құрамаға шақырылды, бірақ 20 рет ұлттық құрама сапында ойнаған ойыншының соңғы матчында Оңтүстік Кореяға қарсы өткен топтық кезеңнің соңғы матчында тек қосалқы ойыншы ретінде алаңға шықты.

Басқарушылық мансап

2013 жылдың шілдесінде Ксавье 2013–14 маусымында Португалияның жоғары дивизионындағы «Ольханенсе» клубының бас жаттықтырушысы болып тағайындалды. 2013 жылдың 28 қазанында клуб «Аруканы» соңғы ойында жеңіп, турнир кестесінде 11-орынға көтерілгеніне қарамастан, оны қызметтен босатылды. 2014 жылдың желтоқсанында Ксавье Альгарве аймағының «Фаренсе» клубымен келісімшарт жасасты, ол команда Екінші лигада ойнады. 2015 жылдың шілдесінде Ксавье екінші дивизиондағы «Деспортиво дас Авес» клубымен бір жылдық келісімге келді. Бірнеше нашар нәтиже көрсеткеннен кейін ол қыркүйек айының басында жұмысынан босатылды. 2016 жылдың 26 қаңтарында ол Мозамбик құрамасының бас жаттықтырушысы болып екі жылға келісімшартқа отырды және 1 ақпанда жұмысын бастады. 2017 жылдың желтоқсанында келісімшарты аяқталуға жақын болғанда, оны 2019 жылғы Африка Ұлттары кубогына дейін ұзартуға келісті. Гвинеяға қосымша уақытта гол жібергеннен кейін «Қара мамбалар» Египеттегі турнирге қатыса алмады, бірақ Мозамбик Футбол Федерациясы оған жаңа келісімшарт ұсынарды; алайда, 2019 жылғы COSAFA кубогында көрсеткен нашар ойынынан кейін бұл ұсыныс қайтарылып алынды.

Жеке өмір

Ксавье Мозамбикте туған, ол кезде Португалияның колониясы болған, бала кезінде Португалияға көшіп келді. Ол қатаң католик отбасында өсті. Ойыншылық карьерасын аяқтағаннан кейін Ксавье ислам дініне кірді. 2011 жылдан 2014 жылға дейін Ксавье актриса Океана Басилиомен қарым-қатынаста болды. 2017 жылдың ақпан айында 1,5 миллион еуролық қарызы болғандықтан, оған банкроттық ісі қозғалды.