Якоб ван Вассенер Обдам: Голландтық теңіз сардарының өмірі мен қызметі

Кіріспе

Голландиялық дворян және теңіз офицері (1610–1665)

Якоб, Вассенаердің туының иесі, Обдам, Хенсбрук, Спанбрук, Опмеер, Зюидвик және Кернем (1610 – 13 маусым 1665) – голландиялық дворян, лейтенант-адмирал және Голландия Республикасының теңіз күштерінің бас қолбасшысы. Сол кезде Обдам есімі Опдам деп те жазылатын. Британдық замандастары оны көбінесе адмирал Опдам немесе лорд Обдам деп атаған, себебі ол 1657 жылы ғана туыстарынан Вассэнар иелігін сатып алып, осы атақты алған. Қазіргі голланд деректері кейде "Wassenaer" және "Obdam" арасына екінші "van" қосып жазады немесе қазіргі "Wassenaar" жазуын қолданады.

Ерте өмір

Якоб 1610 жылы туған, 1574 жылы туған лейтенант-адмирал Якоб ван Вассенаер Дюйвенворд пен Анна ван Рандеродтың тұңғыш ұлы. Ол ерте әскери оқудан өткен соң, әскерге қосылып, 1631 жылы атқыштар ротасына қолбасшылық етті және көп ұзамай полковник шеніне көтерілді. Осы лауазымда ол бірнеше қамалға қатысты және 1632 жылы Маастрихт қамалында испандықтарға қарсы көрсеткен батылдығы үшін мақталып, атағы жоғары болды. 1643 жылы ол маңызды бекініс қаласы Гейсденнің дросты (саяси губернаторы) болып тағайындалды, содан кейін оның гарнизонының әскери губернаторы болды. 1647 жылы Гелдерланд және Оверийссель провинциялары Испаниямен бейбіт келісімге келуді ұсынғанда, Ван Вассенаер Франциямен одақтасып, соғысты жалғастыруды қалаған көптеген провинциялардың өкілі ретінде екі провинцияға сапар шекті және оларды соғысты жалғастыруға иландырды. 1648 жылы ол Голландия провинцияларының барлығының тапсырмасымен тағы бір миссияға барды, Бранденбургтың Фредерик Вильгельмінің үлкен ұлының Клеведегі крещение рәсіміне қатысты. 1651 жылы ол Фредерик Вильгельммен Дюссельдорф қаласында кездесіп, әскери одақ құру мүмкіндігін талқылады.

Бірінші ағылшын-голланд соғысы

Голландия дворяндарының мүшесі ретінде ван Вассенаер Голландия штаттарына риддершафттың (штаттардағы "рыцарлық" Estate) он мүшесінің бірі ретінде олардың мүдделерін білдіру үшін жіберілді. 1650 жылы штатхолдер Вильгельм II Оранский қайтыс болғанда, ол оның кіндік шешесін номиналды штатхолдер ретінде тағайындауға қарсы болды. Соғыстың соңына қарай, Схевенинген шайқасында Конфедерациялық голланд флотының жоғарғы қолбасшысы, лейтенант-адмирал Мартен Тромп, шайқаста қаза тапты. Оның бірінші көмекшісі вице-адмирал Витте де Вит болды, ол батыл және білікті теңізші, сонымен қатар Оранжист фракциясының жақтауы болмағандықтан саяси тұрғыдан да сенімді адам саналды. Осылайша ол Тромптың ізбасары болуға лайықты кандидат сияқты көрінді. Дегенмен, де Вит бүкіл флотта өте жақтырылмаған, командирлері мен қарапайым теңізшілердің бәрінен де жек көрілген, тіпті олардың көптегені Витке шағымданып, кейбіреулері оның астында қызмет етуден бас тартқан, ал кейбіреулері дезертирлік жасаған еді. Үшінші орында вице-адмирал Йохан Эвертсен тұрды, ол өте батыл теңізші және өзінің теңізшілерінен үлкен құрмет көрген еді. Алайда, Эвертсен Зеландия адмиралтействосынан тағайындалған еді. Голландия ең бай голланд провинциясы ғана емес, сонымен қатар бес голланд адмиралтействосының үшеуінің орналасқан жері болды, оның ішінде ең үлкені екі адмиралтейство, сондықтан оның саясаткерлері мен флаг-офицерлері кішірек адмиралтействолардың бірінен келген адмиралға бағынуға дайын емес еді. Ол сонымен қатар қайтыс болған штатхолдердің жеке досы болды және оның кіндік шешесін штатхолдер ету жоспарын қолдағандығы белгілі болды. Эвертсен де Витпен қорқынышты деп айыпталған, өйткені Схевенинген шайқасы кезінде өзінің зақымдалған кемесінде қалған, оның орнына туын басқа кемеге көшірмеген. Амстердам және Нордерквартиер адмиралтействолары Михель де Руйтерді ұсынды, бірақ оның шені тек коммодор еді. Де Витт бұл ұсынысты қабылдады, бірақ де Руйтер бұл лауазымға қаралудан түпкілікті бас тартты. Де Вит пен Эвертсен қабылдауға болмайтын еді, ал де Руйтер өзін алып тастағандықтан, де Витт теңіз тәжірибесі жоқ, бірақ командалық тәжірибесі бар және голланд дворяндығының мәртебесіне ие баламаларға жүгінді. Бірінші кандидатқа, Луи де Нассау Бевервердке, Морис, Оранж князінің заңсыз ұлы және тәжірибелі әскери қолбасшы, Жохан де Виттің республикалық әкімшілігімен және голланд қалаларының регенттерімен ынтымақтастыққа келіскен, Голландияның бірінші дворяны, бас тартты, бірақ өзінің асыл ағасы ван Вассенаерді ұсынды. Де Витт ағылшын армия офицерлерінің теңіздегі генералдар ретінде көрсеткен өнеріне таң қалды, сонымен қатар бұрынғы голланд әскерилерінің теңіз офицерлері ретіндегі өнеріне де ықпал етті, соңында ван Вассенаерді, ол саяси одақтас болғандықтан, командалыққа тағайындауды ұсынды. Ван Вассенаер бастапқыда бас тартты, содан кейін толық адмирал болып тағайындалса ғана қабылдауға келісемін деді, бұл лауазым әдетте Оранж князі үшін ғана сақталған, жай ғана лейтенант-адмирал үшін емес. Де Витт ақырында оны голланд флотына командалық ету үшін шетелдік адамды лейтенант-адмирал етіп тағайындау қаупімен қысым жасап, қабылдауға мәжбүр етті.

As a member of the nobility of Holland, van Wassenaer was delegated to the States of Holland to represent their interests as one of the ten members of the ridderschap (the "knighthood" Estate within the States). In 1650 when stadtholder William II of Orange died, he opposed installing the latter's infant son as nominal stadtholder. Near the end of the war, in the Battle of Scheveningen, the supreme commander of the confederate Dutch fleet, Lieutenant Admiral Maarten Tromp, was killed in action. His second in command had been Vice Admiral Witte de With, both a courageous and competent sailor and a man seen as politically reliable as he was not a supporter of the Orangist faction. He would thus seem to have been the natural choice for a successor to Tromp. De With, however, was a brusque and quarrelsome man who had made himself profoundly disliked throughout the fleet, both by its commanders and by the ordinary seamen, to the extent that many of the former complained about him to de Witt and a few refused to serve under him, while there were desertions among the later. Third in command had been Vice Admiral Johan Evertsen, a brave sailor much admired by his men. However, Evertsen held his appointment from the Admiralty of Zeeland. As Holland was not only the richest Dutch province but the home of three of the five Dutch admiralties, including the two largest, its politicians and flag officers were not prepared to be subordinated to an admiral from one of the smaller Admiralties. He had also been a personal friend of the late stadtholder and was known to be a supporter of the plan to make his infant son stadtholder. Evertsen had also been accused by de With of cowardice when, during the Battle of Scheveningen he had withdrawn in his damaged ship rather than moving his flag to another vessel. The Admiralty of Amsterdam and the Admiralty of the Noorderkwartier both suggested Michiel de Ruyter even though his rank was only that of Commodore. De Witt took this recommendation seriously, but de Ruyter steadfastly declined to be considered for the post. As de With and Evertsen were unacceptable and de Ruyter had ruled himself out, de Witt turned to alternatives, without naval experience but with experience of command and the prestige of belonging to the Dutch nobility. The first candidate to be approached, Louis of Nassau Beverweerd, an illegitimate son of Maurice, Prince of Orange and experienced military commander who had agreed to cooperate with the republican administration of Johan de Witt and the regents of the Dutch cities, becoming First Noble of Holland, declined but recommended his fellow noble, van Wassenaer. De Witt was also impressed by the performance of English army officers as Generals at Sea and, also influenced by the performance of earlier Dutch military men as sea officers, he finally proposed van Wassenaer, who was a political ally to take over command. Van Wassenaer at first refused, then made his acceptance conditional on his appointment as full Admiral, a post normally reserved for a Prince of Orange, not merely Lieutenant Admiral. De Witt finally pressured him to accept by threatening to appoint a foreigner as Lieutenant Admiral to command the Dutch fleet.

Жаңа тактика

1654 жылы Голландия Әскери-теңіз флоты Голландия және Батыс Фризияның лейтенант-адмиралы Якоб ван Вассенаер Обдамды жаңа қолбасшы етіп тағайындады. Ол өзінің теңіз тәжірибесінің жеткіліксіз екенін мойындады және теңіз тактикасымен айналысатын «кеңесші және көмекші» тағайындауды сұрады, ал өзінің жоғары шені, жеке қасиеттері және жауынгерлік беделі түрлі ту тіккен офицерлер мен капитан арасындағы дау-жанжалдарды болдырмауға мүмкіндік береді. Де Витт де Рюйтерді кеңесші ретінде қызмет етуге көндірді. Ол сол ғасырда Голландия флотының алдында тұрған маңызды мәселені шешуге тиіс болды: әлдеқайда күшті кемелермен жабдықталған жауды қалай жеңу керек. Де Витт Штаттар Генералын бірінші ағылшын-голландия соғысында қолда бар флотты күшейту үшін алпыс жаңа соғыс кемесін салуға келісу үшін төрт миллион гульдер жұмсауға көндірді, олардың кейбіреулері ағылшын кемелерімен салыстыруға болады, бірақ ең үлкендерінен де ауыр, ал орташа голландиялық соғыс кемесінен әлдеқайда салмақты болды. Бірақ олардың көпшілігі салыстырмалы түрде кішкентай конвойларды сүйемелдейтін кемелер, ағылшын стандарттары бойынша фрегаттар еді, және жоспарланған барлық кемелер 1665 жылға дейін аяқталған немесе жабдықталған жоқ. Екінші ағылшын-голландия соғысының басында Оддамның флотында жаңа кемелермен қатар, Бірінші ағылшын-голландия соғысынан кейін қайта іске қосылған он сегіз ескі соғыс кемесі де болды, сондай-ақ бірнеше ірі Голландиялық Шығыс Индия компаниясы салған гибридтік кемелер де болды. Бұл кемелерді жүк тасымалдауға, конвойды сүйемелдеуге немесе шайқаста қолдануға болады, бірақ олар таза соғыс кемелері сияқты берік емес еді. Ағылшын-голландия соғыстарына дейін испан галеондарымен күрескендегі әдеттегі шешім – ауа райының бағытын пайдаланып тікелей шабуыл жасау, жоғары маневрлік қабілет пен сандық артықшылықты пайдалану немесе ол сәтсіз болса, өрт кемелерін қолдану және борға түсу болатын. Бірақ ағылшындарға қарсы бұл көбінесе сәтсіз аяқталды, өйткені олар осы агрессивті тактикада кем дегенде бірдей қабілетті болды және олардың кемелері көп болды. Мартен Тромп бейресми ұрыс шегін сынап көрді, бірақ бұл әрекет кері соқты. Роберт Блейк ағылшындар үшін одан да жақсы жұмыс істейтін, әлдеқайда ресми нұсқасын жасады, өйткені олардың күшті кемелері мен кәсіби теңіз флоты болды, ал голландиялықтар көптеген қаруланған сауда кемелерін пайдаланды. Блейктің «Теңізде жүзу және шайқасу нұсқаулықтарын» зерттеген Ван Вассенаер ескі мәселенің жаңа шешімін тапты. Голландияның кәсіби әскери-теңіз флоты құрылып жатқандықтан, бұл флот жақын арада британдық флотпен теңеседі. Бұл тек қару-жарақ қуатының теңсіздігін шешу мәселесін қалдырды. Ол бұл мақсатқа дәстүрлі агрессивті ұстанымнан бас тартып, қорғанысқа көшу арқылы қол жеткізілетінін түсінді. Жаудың жағынан жел соғып тұрғанда, жауынгерлік шегірде қорғаныс позициясында жүзу арқылы голландиялық кемелердің қаруларына жоғарырақ көтерілу бұрышы беріледі, демек, олардың ұзаққа ату қабілеті артады. Сол жел жау кемелерінің ұзаққа ату қабілетін азайтады немесе тіпті оларды ең ауыр қарулары орналасқан төменгі палубаның зеңбірек тесіктерін жабуға мәжбүрлейді. Бұл Ван Вассенаердің сүйікті әдісі болды: жау кемелеріне қауіпсіз қашықтықтан зақым келтіру және содан кейін қақтығыстан шығу. Жау жойылды ма, әлде олардың өз флоты зақымдалды ма, маңызды емес еді, өйткені голландиялықтардың кеме жасау қабілеті жоғары болғандықтан, олар әрқашан жөндеу жұмыстарын тез орындай алатын. Жау флотын жұмыстан тоқтату жеткілікті болды. Голландия саудасы бұзылмайды, ал бірнеше шайқас жаудың қазынасын азайтуы мүмкін, ал Республикада әрқашан жеткілікті резервтер болады. Ван Вассенаердің пікірінше, теңіз соғысы – голландиялықтардың жеңіске жетуіне кепілді үлкен тозу соғысы еді.

In 1654, the Dutch Navy found a new commander in Jacob van Wassenaer Obdam, Lieutenant Admiral of Holland and West Frisia. He admitted to his lack of naval experience, and requested the appointment of a "counsellor and assistant"' to deal with naval tactics, while his own high rank, personal qualities and fighting reputation would allow him to prevent disputes between the various flag officers and captains. De Ruyter was persuaded to act as his counsellor after persuasion by de Witt. He had to solve the fundamental problem facing the Dutch fleet in that century: how to beat an enemy who was equipped with much more powerful ships. Although de Witt had convinced the States General to spend four million guilders in agreeing to building sixty new warships to augment the existing fleet in the First Anglo Dutch War, including several comparable to the all but the largest English ships and much heavier than the average existing Dutch warship, many were relatively small convoy escorts, little more than frigates by English standards, and not all those planned had been completed or fitted out by 1665. At the start of the Second Anglo Dutch War, as well as newer ships, Oddam's fleet included eighteen older warships that were reactivated after being laid up after the First Anglo Dutch war, and several large Dutch East India Company built hybrid ships. These last could be used for carrying cargo, as convoy escorts or in battle, although they were not as strongly built as pure warships. Before the Anglo Dutch wars, the typical solution when fighting Spanish galleons had always been the direct attack having the weather gauge, using superior maneuverability and numbers, or if that failed: employing fireships and boarding. Against the English however this was generally unsuccessful; they were at least as competent in these aggressive tactics and they had too many ships. Maarten Tromp then tried an informal line of battle, but this ploy came back with a vengeance. Robert Blake created a very formal version that worked even better for the English as they had powerful ships and a more professional navy, while the Dutch employed many armed merchants. Studying Blake's Sailing and Fighting Instructions van Wassenaer saw a new solution to the old problem. Now that a professional Dutch Navy was being created, this navy would soon be the equal in competence of the British one. That left only the inequality in firepower to be solved. He understood that this could be achieved by abandoning the traditional aggressive stance and embracing defence. Sailing in a battle line in a defensive leeward position, the wind, blowing from the side of the enemy, would give the guns of the Dutch ships a higher elevation and therefore a better range. That same wind would decrease the range of the enemy ships or even force them to close the gun ports of their lower gun deck, the one that carried the heaviest guns. This became van Wassenaer's favorite method: to damage the enemy ships from a safe distance and then disengage. Whether the enemy was destroyed or his own fleet damaged too was immaterial as, with their superior shipbuilding capacity the Dutch could always make quicker repairs. Simply keeping the enemy fleet inoperational would suffice. Dutch trade wouldn't be disturbed and while a few battles might well deplete the enemy's treasury, the Republic would always have plenty of reserves. In van Wassenaer's opinion, naval warfare was a gigantic battle of attrition that the Dutch were guaranteed to win.

Солтүстік соғыстар

1655 жылы Швеция патшасы Карл X Балтық теңізінде Швецияны үстем держава ету мақсатымен бірқатар агрессивті науқандарды (Солтүстік соғыстарының бөлігі) бастады. Голландтықтар бұл олардың өмірлік мүдделеріне қауіп төндіретінін сезді. Бүгінде олар Шығыс Үндістанды жаулауымен әйгілі болғанымен, шындығында, Балтық теңізіндегі саудасы абсолюттік тұрғыдан тиімдірек болды. Республика кеме жасау үшін скандинавиялық ағашқа, ал ірі қалалық халқын азықтандыру үшін польшалық астыққа мұқтаж еді. Карл Польшаны басып алғанда, Амстердамның регенті Корнелис де Граэф оның ізінен туған көтерілісті қолдады және 1656 жылы Данцигті құтқару үшін Обдамды флотымен жіберді. 1657 жылы ван Вассенаер Лиссабонды блокадалап, португалдық қант флотының он бес кемесін жаулады, бірақ 1658 жылы жағдай нашарлағандықтан Балтық теңізіне қайта оралуға мәжбүр болды. Көп ойланғаннан кейін Штаттар Генералы голланд флотының барлық жедел күштерін және жалдамалы армияны даниялықтарға көмектесу үшін жіберуге шешім қабылдады. 1658 жылдың 8 қарашасында голландтықтар ауыр швед кемелерін Зунд шайқасында жеңді. Осы шайқаста голландтық ванға қолбасшылық еткен Витте де Вит шведтерге алғашқы шабуыл жасады, бірақ оның кемесі басылып алынып, ол қаза тапты, алайда оның басып алынған кемесі дерлік бірден батып кетті. Голландтық флагман "Эендрагт" кемесіндегі ван Вассенаер швед командирі Густаф Врангельге шабуыл жасады, бірақ өзі де бірнеше швед кемелерімен шабуылға ұшырап, қоршауға түсті және голланд кемелері көмекке келгенге дейін қашып шыға алмады. Голланд шабуылының көп бөлігі ван Вассенаердің флаг-капитаны Эгберт Бартоломеусзон Кортенаердің тактикалық шеберлігінің арқасында мүмкін болды, оның қатысуы кейінгі шайқастарда, ол флагмандық шынжырға көтерілгенде қатты сағынылды. Ван Вассенаер 1659 жылдың қысында голланд флотына басшылық етті. Алайда шведтер Эдвард Монтегью басқаратын күшті ағылшын флотымен күшейтілгендіктен, бұл біріктірілген флоттың басымдығын қамтамасыз етті, вице-адмирал Де Руйтер басқаратын эскадрилья келгенге дейін ол көбінесе бейәрекет болды. 1659 жылдың жазында Обдам, де Руйтер және Йохан Эверсен бірлесіп немесе жеке эскадрильялармен Дания аралдарын азат етуге көмектесті, оған ағылшын флотының кетуі үлкен көмек көрсетті. Ван Вассенаер мен голланд флотының көп бөлігі қазан айының соңында Дания суларынан кетті, бұл міндеттер дерлік аяқталғаннан кейін, Де Руйтер бейбіт келісімге қол жеткізілгенге дейін кішкентай эскадрильямен қалды.

In 1655, Charles X of Sweden began a series of aggressive campaigns (part of the Northern Wars) intending to make Sweden the dominant power in the Baltic. The Dutch saw this as a threat to their vital interests. Although they are today better known for their exploitation of the East Indies, in fact, their Baltic trade was more profitable in absolute terms. Also, the Republic was critically dependent on Scandinavian wood to build ships and Polish grain to feed its large urban population. When Charles conquered Poland, Amsterdam under his regent Cornelis de Graeff supported the subsequent rebellion and sent Obdam with a fleet to relieve Danzig in 1656 In 1657, van Wassenaer blockaded Lisbon and captured fifteen ships of a Portuguese sugar fleet, but, in 1658, had to return to the Baltic as the situation there had grown even more critical. After much deliberation the States General decided to send the entire active Dutch fleet and a mercenary army to relieve the Danes. On 8 November 1658, the Dutch defeated the heavier Swedish ships in the Battle of the Sound. During this battle, Witte de With who commanded the Dutch van was first to attack the Swedes, but his ship was boarded and he was killed, although his captured ship sank almost immediately. Van Wassenaer commanding the centre and the whole fleet in the Dutch flagship Eendragt attacked the Swedish commander, Gustaf Wrangel, and was, in turn, attacked and surrounded by several Swedish ships and only got clear after several Dutch ships came to his aid. Much of the direction of the Dutch attack resulted from the tactical skill of Van Wassenaer's flag captain Egbert Bartholomeuszoon Kortenaer, whose presence was missed in later battles when he was promoted to flag rank. Van Wassenaer remained in command of the Dutch fleet during the winter of 1659. however, as the Swedes had been reinforced by a strong English fleet under Edward Montague giving this combined fleet superiority, ne remained largely inactive until reinforced by a squadron commanded by Vice Admiral De Ruyter. In the summer of 1659, Obdam, de Ruyter and Johan Evertsen, either jointly or in separate squadrons assisted in the liberation of the Danish Isles, greatly assisted by the withdrawal of the English fleet. Van Wassenaer and most of the Dutch fleet left Danish waters in late October once this task had been almost completed, leaving De Ruyter with a small squadron until the terms peace was agreed.

Екінші ағылшын-голланд соғысы

Бірінші және Екінші ағылшын-голланд соғыстары Англия мен Нидерланды арасындағы сауда және теңіз бәсекелестігі, діни және саяси айырмашылықтардың жиынтығынан туындады (Дегенмен, Үшінші ағылшын-голланд соғысы коммерциялық бәсекелестікке осы деңгейде байланысты болған жоқ: Оливер Кромвель Оранж үйінің кез келген мүшесінің штатгальтер болуына немесе Нидерландыда кез келген басқа мемлекеттік лауазымды иеленуіне жол бермеуді қалаған; ал Англиядағы монархия қайта орнатылғаннан кейін Англияның Карл II өзінің жүрегі елжіреген немересі, кейін Оранжтың Вильгельм III-ін мүмкін штатгальтер ретінде ілгерілетуге тырысты; екі адамның саясаты да Голландия ісіне ағылшынның араласуын білдірді). Екінші ағылшын-голланд соғысы 1664 жылдан бері Англия мен Нидерланды арасындағы ұзақ жылдарға созылған саудалық шиеленістің нәтижесінде туындады, Солтүстік Америка мен Батыс Африкадағы ағылшынның қауырсынынан кейін, соғыстың басталуын болдырмау үшін дипломатиялық келіссөздер сәтсіз аяқталды, себебі амбициялы ағылшын саясаткерлері мен теңізшілер тобы тараптар арасындағы келісімге жетуге жасалған барлық әрекеттерді қиындатты. Соғыс 1665 жылдың 4 наурызында голландтардың соғыс жариялауымен басталды, бұл екі голланд конвойына жасалған ағылшын шабуылдарынан кейін болды, бірі Кадисте, екіншісі – Англия арнасында. Соғыстың басында екі тарап та ертерек шешуші шайқасты қажет деп санады, себебі ағылшын үкіметінің қаржысы ұзақ соғысқа шыдамады, ал ағылшын порттарын блокадалау және олардың сауда және балық аулау флотына шабуыл жасау олардың экономикалық құлдырауына тез әкелді. Ағылшын блокадасы сәуір және мамыр айларында кемелерінің жеткіліксіздігіне байланысты тоқтатылды, голландтар екінші блокаданың алдын алуға тырысты. Ұлы зейнеткер және жетекші голланд саясаткері Йохан де Витт және Штаттар Генералының басқа мүшелері Обдамды қадағалау үшін комиссия құрды және оған 26 баптан тұратын егжей-тегжейлі нұсқаулар берді, олар ағылшындарға қашан және қайда зиян келтіруге болатынын анықтауды бұйырды. Алайда, бұл нұсқауларда Обдамға оны қалай істеуге болатыны туралы көп мәлімет берілмеген. Де Витт басқарған комиссия берген нұсқаулар саяси себептермен голланд флотының ұрыс ретін жеті эскадрильяға бөлуді талап етті. Голландияның бес адмиралтействосының әрқайсысының өз тулары болды, ал үш кіші адмиралтействоның әрқайсысы өз эскадрильясын ұстауға талап етті, сондықтан үлкен Амстердам және Маас адмиралтействолары өз күштерін екі эскадрильяға бөліп берді. Нәтижесінде жеті эскадрилья құрылды, әрқайсысында үш туы бар офицер болды; бірнешеуін Ван Вассенер басқарды, ол өзінің эскадрильясына және бүкіл флотқа қолбасшылық етті. Сонымен қатар, бірнеше эскадрильяларда бірнеше адмиралтействодан келген кемелер немесе туы бар офицерлер болды, бұл олардың басқару тізбегін күрделілендірді. Ван Вассенер сол уақытқа дейін ең үлкен голланд флотына қолбасшылық жасаса да, оған наразы болды және де Виттпен болған кездесуде бұл флоттың біртұтас еместігін атап өтті. Жерорта теңізі флоты де Руйтер басшылығымен Батыс Африкаға жіберілгендіктен, үй флотының тек жартысы кәсіби кемелерден тұрды; қалғаны тым ескі немесе тым жаңа және бәрі нашар оқытылған, бүкіл Скандинавия, Шығыс Еуропа және Азиядан келген теңізшілермен жұмыс істейтін. Өзінің флотының ұйымдастыру, жаттығу, тәртіп және атыс күшінде ағылшындықтарға шешуші шайқаста табысты қарсы тұруға тым төмен екенін түсінген Ван Вассенер тек қорғаныс леуардтық позициясында өзінің флотымен шектеулі қақтығысқа дайын болды, одан ол тез арада бөлініп, әмірлерге ашық мойынсұнбастан порттарға оралуы мүмкін. Алайда, осы мүмкіндікті пайдалану және нақты стратегиялық жоспардың болмауы оның жеңілісі мен өлімінің маңызды себебі болды. Ван Вассенер теңізге шығып, көп ұзамай Гамбургтен ағылшын конвойін тоқтатып, тоғыз сауда кемесін тұтқынға алды. Де Витт флотқа хат жіберді, бірақ Ван Вассенерді жеңісімен құттықтамай, голланд жағалауынан алыстап, ағылшын флотына шабуыл жасауды тапсырды. 11 маусымда ағылшын кемесі голланд флотының батысқа қарай желмен кетіп бара жатқанын байқады, бірақ судың бұрылуы мен тыныштық ағылшын флотын зәкірлеуге мәжбүр етті, ал голландтар шайқастан аулақ болды. Ван Вассенердің соғысуға нақты бұйрығы бар еді және оны жүзеге асыруды көздеді, бірақ шығыстан соққан жел голланд флотының шегінуіне кедерілді, егер олар жеңіліп қалса. Оның батыстан соққан желді күтуі, шайқастан кейін шегінуге мүмкіндік бергендіктен, голланд флотының көп бөлігін жоюдан сақтап қалған болуы мүмкін. 12 маусымда жел тағы шығыстан соқты, және Обдам тағы да шабуыл жасаудан бас тартты, жағдайды басып алуға қарамастан. Екі флот күнінің көп бөлігін батысқа қарай жүзіп өткізді, бірақ түнгі уақытта жел оңтүстікке, содан кейін оңтүстік-батысқа бұрылып, таңға дейін күшейді, сондықтан Ван Вассенер шабуыл жасауға шешім қабылдады. Алайда, Обдамның тактикалық шешімдері оның атыс күші аз және нашар ұйымдастырылған флотының тек қана идеалды жағдайда жеңе алатынына және жеңіліске ұшыраса шегіне алатынына сенімділігімен байланысты болуы мүмкін. Голланд флоты бірнеше сағат бойы ағылшын шабуылдарына қарсы тұра алса да, ағылшын флотының маневрлеріне тең келгенде біртұтастығын жоғалтты, ал бірнеше ынтасы аз капитан мен ескі кемелер формацияда тиімді күресе алмады. Кешке Голланд флоты ағылшын флотының көк (немесе артқы) эскадрильясымен қоршалып қалды. Лоустофт шайқасы голланд тарихындағы ең нашар теңіз жеңілісіне айналды. Голланд флагманы «Эндрагт» HMS Royal Charles-пен дуэльдесті және жарылып кетті. Ван Вассенер бес құтқарылғанның арасында болған жоқ. Бір есепте, жарылыстан аз бұрын, ол кемеден ағылшынның артиллериялық оғымен шашылып кеткені айтылады. Флагманның жоғалуы және Ван Вассенердің өлімі, ағылшынның көк және ақ эскадрильялары шабуыл жасағанда, голланд моралін күрт төмендетті, оның үстіне оның ізбасары туралы белгісіздік оны одан әрі құлдыратты. Эгберт Кортенаер шайқастан бұрын Ван Вассенердің ізбасары болып тағайындалған, бірақ қаза тапты және басқаруға қабілетсіз болды. Алайда, оның туы бар капитан Кортенаердің адмиралдық туын сақтап, «Эндрагттың» жарылысынан қорқып, көптеген кемелер оның жетекшісінің туын ұстанғандай, шайқастан қашты. Ең жоғары дәрежедегі адмирал Йохан Эвертсен Зеланд содан кейін флотқа қолбасшылық ететінін мәлімдеді, бірақ Корнелис Тромп, Амстердамның аға офицері де қолбасшылыққа талап етті, сондықтан үш кеме шатасу тудырып, флоттың флагманы болып белгіленді. Ауыр жеңіліс ұлттық наразылықты тудырды. Өзінің командирінің мінез-құлқын түсіндіруге тырысқан капитан Тьерк Хиддес де Вриес, Фризияның лейтенант-адмиралы болып жақын арада тағайындалатын, жеңілістің себептері туралы былай жазды: «Біріншіден, Құдай Тағаламыз біздің жоғары қолбасшымыздың санасын тонады — немесе оған бастапқыда сана бермеді». Кез келген голланд адмиралының қазасына байланысты Якоб ван Вассенер Обдамға мәрмәрден жасалған қабір орнатылды, бұл жағдайда, әрине, кенотаф. Ол Гаагада, Ескі шіркеуде орналасқан. Оның ұлы, Якоб ван Вассенер Обдам да Испан мұрагерлік соғысында әскери қолбасшы болды.

The First and Second Anglo Dutch wars arose from a combination of commercial and maritime rivalry religious and political differences between England and the Netherlands (the Third Anglo Dutch War, however, was less consequent upon commercial rivalry: while Oliver Cromwell wished to prevent any member of the House of Orange becoming stadtholder or holding any other public office in the Netherlands; whereas following the English Restoration, Charles II of England tried to promote his nephew, the later William III of Orange as a possible stadtholder; the policies of both men represented English interference in Dutch affairs). Although the Second Anglo Dutch War resulted from long standing commercial tensions between England and the Netherlands that had escalated from 1664, following English provocations in North America and West Africa, diplomatic negotiations to avoid the outbreak of war failed, largely because a group of ambitious English politicians and naval officers frustrated these efforts to reach any accommodation between the parties. The war commenced with a declaration of war by the Dutch on 4 March 1665, which followed the provocation of English attacks on two Dutch convoys, one off Cadiz and the other in the English Channel. At the start of the war, both sides considered an early decisive battle was desirable, as English government finances could not sustain a long war, and an English blockade of Dutch ports and attacks on their merchant and fishing fleets would soon bring their economic ruin. After an early English blockade in April and May was broken off through its ships' lack of supplies, the Dutch were desperate to prevent a second blockade. The Grand Pensionary and leading Dutch politician, Johan de Witt and other members of the States General, formed a commission to supervise Obdam, and gave him detailed instructions comprising 26 articles, ordering to attack the English aggressively when and where he could do them most damage. However, these instructions gave Obdam little guidance on how he should do so. The same instructions issued by the commission headed by de Witt insisted on specifying that the Dutch fleet's order of battle should involve its division into a seven squadrons with a total of 21 flag officers for political reasons. Each of the five Dutch admiralties had its own set of flag officers, and each of the three smaller admiralties insisted on having its own squadron, so the larger the Admiralties of Amsterdam and the Maas then split their forces in two squadrons each. This resulted in seven squadrons, each with three flag officers; several were led by Lieutenant Admirals of equal rank to Van Wassenaer, who commanded his own squadron as well as the whole fleet. In addition, several squadrons had ships or flag officers from more than one admiralty, complicating their chain of command. Although van Wassenaer commanded what was the largest Dutch fleet up to that date, he was deeply unhappy with it, and in a meeting de Witt he pointed out that this fleet lacked any unity. As the Mediterranean Fleet had been sent to West Africa under de Ruyter, only half of the home fleet now consisted of professional ships; the remainder of disparate vessels either too old or too new and all poorly trained, manned by sailors from all over Scandinavia, Eastern Europe and Asia. Realising his fleet was still too inferior in organisation, training, discipline and firepower to challenge the English successfully in a decisive battle, van Wassenaer was prepared only to seek a limited confrontation with his fleet in a defensive leeward position from which it could disengage quickly and return to its ports without openly disobeying orders. However, this opportunistic attitude and lack of a clear strategic plan was a significant cause of his defeat and death. Van Wassenaer took to sea and soon intercepted an English convoy from Hamburg, capturing nine merchant ships. De Witt sent letters to the fleet, not to congratulate van Wassenaer with his success but to instruct him to move away from the Dutch coast and attack the English fleet. On 11 June, an English ship sighted the Dutch fleet sailing west on a light breeze, but a turning tide and a near calm forced the English fleet to anchor, and the Dutch did not attack but avoided battle. Van Wassenaer had clear orders to fight and intended to do so, but not when an easterly breeze would prevent the Dutch fleet from retreating if it were outfought: his waiting for a westerly breeze may have saved the bulk of the Dutch fleet from destruction by allowing its withdrawal after battle. On 12 June the wind again blew from the east, and again Obdam declined to attack, despite holding the weather gage. The two fleets sailed westward for most of the day, but overnight the wind veered southerly, then southwesterly, in direction overnight and strengthened by dawn, so van Wassenaer decided to attack. However, Obdam's tactical decisions may relate to his appreciation that his out gunned and poorly organised fleet could only succeed in battle under ideal conditions, and it needed to be able to disengage if it risked defeat. Although the Dutch fleet was able to withstand English attacks for several hours, it soon lost cohesion when trying to match the English fleet's manoeuvers, and several less enthusiastic captains and older ships failed to fight effectively in formation. In the afternoon the Dutch Fleet was trapped by the Blue squadron (or rear) of the English fleet. This Battle of Lowestoft turned into the worst naval defeat in Dutch history. The Dutch flagship Eendragt duelled her counterpart HMS Royal Charles and exploded. Van Wassenaer was not among the five survivors. One report stated that just before the explosion he was swept from the deck by an English cannonball fired across the ship. The loss of the flagship and death of van Wassenaer, just as the English Blue and White squadrons were attacking, seriously affected Dutch morale, further damaged by the uncertainty over his successor. Egbert Kortenaer had been nominated to be Van Wassenaer's successor before the battle, but had been fatally wounded and was incapable of command. However, his flag captain kept Kortenaer's admiral's flag and, unnerved by the explosion of the Eendracht, he fled the battle with many ships following what appeared to be their leader's flag. The next most senior admiral, Johan Evertsen of Zeeland, then claimed that he commanded the fleet, but Cornelis Tromp, the senior Amsterdam officer also claimed command, so three ships confusingly claimed to be fleet flagship. The heavy defeat caused a national outrage. Trying to explain his commander's behavior captain Tjerk Hiddes de Vries, soon to be promoted to Lieutenant Admiral of Frisia, wrote about the causes of the defeat: "In the first place God Almighty robbed our supreme commander of his senses — or never gave him any to begin with." Like any Dutch Admiral killed in action Jacob van Wassenaer Obdam was given a marble grave memorial, in this case, of course, a cenotaph. It is in The Hague, in the Old Church. His son, also named Jacob van Wassenaer Obdam, was a military commander in the War of the Spanish Succession.