Кіріспе

Little Rock Nine (1942–2010) мүшесі Джефферсон Эллисон Томас (19 қыркүйек 1942 – 5 қыркүйек 2010) – 1957 жылы Арканзас штатының Литтл-Рок қаласындағы Литтл-Рок орталық мектебіне қабылданған алғашқы афроамерикандық оқушылардың бірі болды. 1999 жылы Томас және Литтл-Рок тоғызыншысының басқа студенттері президент Билл Клинтоннан Конгресс Алтын медалін алды.

Ерте өмір және білім

Жеті баланың ең кенжесі Джефферсон Томас Литтл-Рок қаласында Эллис Томас пен оның әйелінің отбасында дүниеге келді. Оның ата-анасы оны Америка Құрама Штаттарының президенті Томас Джефферсонның құрметіне осылай атады. Томас алғашқы білімін Хорас Манн орта мектебінде алды, ол толыққанды қара нәсілділерге арналған мектеп болатын және ол оқушы кезінде жеңіл атлетикамен айналысты. 1957 жылы ол 1957-58 оқу жылында екінші курс студенті ретінде толыққанды ақ нәсілді Литтл-Рок орталық орта мектебіне бірінші болып қабылданған қара нәсілді студенттердің қатарында ерікті болып тіркелді. 1957 жылдың 4 қыркүйегінде "Литтл-Рок тоғызы" сегрегацияланған Орталық орта мектебіне кіруге әрекет жасады, бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталды. Арканзас штатының Ұлттық гвардиясы, губернатордың бұйрығымен, шамамен 400 адамнан тұратын наразылық толқыны мектепті қоршап алып, олардың ішке кіруіне кедергі келтірді. 1957 жылдың 23 қыркүйегінде студенттер мектепке кіруге тағы да әрекеттенген кезде, шамамен 1000 адамнан тұратын наразылық толқыны мектепті қоршады. Келесі күні президент Дуайт Д. Эйзенхауэр Арканзас Ұлттық гвардиясын губернатордан өз бақылауына алып, студенттерді мектепке қауіпсіз жеткізу үшін федералды әскерлерді жіберді. Бүкіл оқу жылы бойы мектепте федералды әскерлер мен федералды Ұлттық гвардия сарбаздары орналастырылды.

Мансап

Зыбырлауға қарамастан, Томас 1960 жылдың мамыр айында Орталық орта мектепті бітіріп, Детройттегі Уэйн мемлекеттік университетіне түсті. 1961 жылдың ортасында ол Калифорния штатының Лос-Анджелес қаласына көшті. Ол NAACP Жастар кеңесінің қазынашысы және Прогрессивті баптист жастар конвенциясының штаттық президенті болды. Сондай-ақ ол Лос-Анджелес мемлекеттік колледжінде оқыды, студенттік үкіметке қосылып, Ұжымдастырылған инженерлердің президенті болып сайланды. Ол Бизнес-әкімшілік саласы бойынша бакалавр дәрежесін алды. Томас Вьетнам соғысы кезінде АҚШ армиясының 9-шы жаяу әскер дивизиясында жаяу әскер болып қызмет етті.

Кейінгі өмірі

Томас АҚШ Ақпарат агенттігінің 1964 жылы шыққан "Литтл-Роктен тоғыз" атты фильмін баяндады. Фильмде Томас былай деді: "Егер Литтл-Рок бізге ештеңе үйретпесе, онда ол қиындықтар бізді жақсырақ ете алатынын үйретті. Көптеген жақсырақ". Суық соғыс аясында, бұл үкіметтік фильмнің мақсаты – американдық расизмге алаңдайтын елдерге АҚШ азаматтық құқықтар саласында қандай прогресс жасағанын көрсету болатын. Фильм кеңінен мойындалды (оның ішінде «Оскар» сыйлығына ие болды) және 97 елге таратылды, осылайша ол мақсатына, кем дегенде, ішінара қол жеткізді. Томас әйелі Мэримен бірге Огайо штатының Колумбус қаласында тұрды. Ол Огайо Доминикан университетінің қолдауымен ұйымдастырылған «Балаға ауыл» бағдарламасында ерікті кеңесші ретінде қызмет етті, және 2001 жылдың 13 мамырында адам құқықтары мен теңдікті қамтамасыз етудегі өмір бойы жасаған еңбегі үшін «Гуманитарлық ғылымдар докторы» құрметті атағын алды. Томас елдің көптеген орта мектептерінде, колледждерінде және университеттерінде жиі сөз сөйледі. Ол жергілікті және федералдық мемлекеттік органдардан көптеген наградалар алды, соның ішінде 1999 жылы президент Билл Клинтонның Литтл-Рок тоғызына табыс еткен Конгресс Алтын медалін. Сондай-ақ, 1999 жылы ол және Литтл-Рок тоғызының басқа мүшелері NAACP-тің беделді Спингарн сыйлығын «Орталық мектептің интеграциясының алғашқы жылындағы батылдықтары мен қаһармандықтары үшін» алды. 2005 жылдың тамызында Арканзас штаты Литтл-Рок тоғызының есімдерімен капитолий аумағындағы мүсіндермен құрмет көрсетті. 27 жылдан астам мемлекеттік қызметте болғаннан кейін Томас 2004 жылдың 30 қыркүйегінде Огайо штатының Колумбус қаласындағы Қорғаныс қаржы және есептеу қызметінен зейнетке шықты. Өмірінің соңғы жылдарында ол Бірінші Құдай шіркеуінің жанындағы «Құтқару қаласы» оқу академиясының директорлар кеңесінде қызмет етті. Томас 67 жасында Огайо штатының Колумбус қаласында асқазан безінің қатерлі ісігінен қайтыс болды. Ол Литтл-Рок тоғызының арасында алғашқы және 2024 жылға дейін жалғыз қайтыс болған мүшесі болды. Колумбустағы жерлеу рәсімінен кейін ол Калифорния штатының Глендейл қаласындағы Форст-Лаун мемориалдық паркіне жерленді.

БАҚ-тағы бейнелеулер

1993 жылы актер Тико Уэллс Дисней арнасының "Эрнест Гриннің тарихы" фильмінде Томас рөлін ойнады.