Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бөлшек физикасында кіші Хиггс модельдері Хиггс бозонының TeV энергия деңгейінде жаһандық симметрияның бұзылуынан туындаған псевдо Голдстон бозоны екендігі туралы идеяға негізделген. Кіші Хиггс модельдерінің мақсаты – электроәлсіз симметрияны бұзуға жауапты Хиггс бозонының массасын тұрақтандыру үшін мұндай шамамен жаһандық симметриялардың спонтанды түрде бұзылуын пайдалану. Кіші Хиггс модельдері табиғи түрде жеңіл Хиггс бөлшегінің болатынын болжайды.
In particle physics, little Higgs models are based on the idea that the Higgs boson is a pseudo Goldstone boson arising from some global symmetry breaking at a TeV energy scale. The goal of little Higgs models is to use the spontaneous breaking of such approximate global symmetries to stabilize the mass of the Higgs boson(s) responsible for electroweak symmetry breaking. The little Higgs models predict a naturally light Higgs particle.
Бұрауды жою
Кішкентай Хиггс модельдерінің негізгі идеясы – жоғарғы кварктан туындайтын тахиондық Хиггс бозонының массасына бір циклдық үлесі өтеді. Осы өтудің қарапайым себебі – циклдық үлестің SU(2) топтарының бірінің байланыс тұрақтысына пропорционалды болуы. Теориядағы симметриялардың арқасында, екі топты қамтитын екі циклдық үлесі пайда болғанша, осы үлестер өтеді. Бұл Хиггс бозонының массасын шамамен бір ретке дейін шектейді, бұл көптеген жоғары дәлдікті электр әлсіз шектеулерден қашуға жеткілікті.
The main idea behind the little Higgs models is that the one loop contribution to the tachyonic Higgs boson mass coming from the top quark cancels. The simplified reason for that cancellation is that a loop's contribution is proportional to the coupling constant of one of the SU(2) groups. Because of the symmetries in the theory, the contributions cancel until there is a two loop contribution involving both groups. This restricts the Higgs boson mass for about one order of magnitude, which is good enough to evade many of the precision electroweak constraints.
Тарих
Кішігірім Хиггс теориялары өлшемдік деконструкцияның нәтижесі болды: Бұл теорияларда гаузерлік топ бірдей фактордың бірнеше көшірмелерінің тікелей көбейтіндісі түрінде болады, мысалы SU(2) × SU(2). Әрбір SU(2) факторы кеңістіктің қосымша өлшемі бойындағы белгілі бір нүктеде орналасқан SU(2) тобы ретінде қарастырылуы мүмкін. Осының салдарынан, кішігірім Хиггс теориясы 3+1 өлшемді болғанымен, қосымша өлшемді теориялардың көптеген пайдалы қасиеттері қайта жаңғыртылады. Бұл идея алғаш рет 1970 жылдары ұсынылғанмен, қолданысқа жарамды модельді 2001 жылы Нима Аркани Хамед, Эндрю Г. Коэн және Говард Георги жасады. Аркани Хамед, Коэн, Томас Грегуар және Джей Г. Уокер 2002 жылы бұл идеяны одан әрі зерттеді. Сондай-ақ 2002 жылы кішігірім Хиггс теорияларының идеяларын жетілдірген бірнеше басқа мақалалар жарық көрді, олардың ішінде Аркани Хамед, Коэн, Эммануэль Катц және Энн Нельсонның «Ең кішкентай Хиггс» теориясы ерекше аталады.
Little Higgs theories were an outgrowth of dimensional deconstruction: In these theories, the gauge group has the form of a direct product of several copies of the same factor, for example SU(2) × SU(2). Each SU(2) factor may be visualized as the SU(2) group living at a particular point along an additional dimension of space. Consequently, many virtues of extra dimensional theories are reproduced even though the little Higgs theory is 3+1 dimensional. Although the idea was first suggested in the 1970s, a viable model was only constructed by Nima Arkani Hamed, Andrew G. Cohen, and Howard Georgi in 2001. The idea was explored further by Arkani Hamed, Cohen, Thomas Gregoire, and Jay G. Wacker in 2002. Also in 2002, several other papers appeared that refined the ideas of little Higgs theories, notably the Littlest Higgs by Arkani Hamed, Cohen, Emanuel Katz, and Ann Nelson.