Кіріспе

Тілдік қосылыстың түрі

Двадва (санскрит тілінде "жұп") – бірнеше жеке есімдердің біріктіріліп, жаңа сөзді құрайтын тілдік қосылыс. Бұл жағдайда, қосылыс буындары жойылып, нақты семантикалық мағынасы бар жаңа сөз пайда болады. Мысалы, кейбір тілдерде "бауыр" және "қарындас" сөздері "бауыр-қарындас" деп біріктіріліп, "туыстар" деген мағынаны білдіруі мүмкін. Мұндай конструкциялардың грамматикалық саны көбінесе көпше немесе екілік болады. "Двадва" термині санскрит тілінен алынған, онда осы типтегі қосылыстар жиі кездеседі. Двадвалар авеста тілінде (санскритке жақын көне иран тілі) және пракриттерден тараған көптеген үнді-арий тілдерінде де кездеседі. Қытай, жапон, атонг (Үндістан мен Бангладештің тибет-бирман тілі) және корей сияқты алыс шығыс тілдерінде де двадвалар бар. Двадвалар кейде еуропалық тілдерде де кездеседі, бірақ олар сирек. Мысалдар:
Атонг тілінде achu ambi ("әже-бабай") – "бабалар" үшін. Әзербайжан тілінде ər arvad ("ер және әйел") – "ерлі-зайыптылар" үшін. Баск тілінде anai arrebak ("бауырлар мен қарындастар"). Жапон тілінде yamakawa (山川) – "ландшафт, көрініс" (сөздік мағынасы "таулар мен өзендер"). Фин тілінде maa ilma ("жер және ауа") – "әлем" үшін. Фриули тілінде marimont ("теңіз әлемі") – "бүкіл әлем, ғалам" үшін. Грузин тілінде დედ მამა (ded mama) ("ана әке") – "ата-аналар" үшін, და ძმა (da ʒma) ("қарындас бауыр") – "туыстар" үшін.
Современдік грек тілінде μαχαιροπήρουνο – "жанама аспаптар" (сөздік мағынасы "шанышқұйрық және пышақ"), ανδρόγυνο – "ерлі-зайыптылар" (сөздік мағынасы "ер және әйел"). Лети тілінде leli masa ("азу және алтын") – "қазына" үшін. Санскрит тілінде mātāpitarau – "ата-аналар" (сөздік мағынасы "ана әке"). Науатль тілінде in xochitl in cuicatl ("гүл және ән") – "поэзия" үшін. Идиш тілінде טאַטעמאַמע tatemame (papa mama) – "ата-аналар" үшін. Двадваларды сөздерді біріктіретін агглютинациямен шатастыруға болмайды, өйткені бұл екі түрлі процесс.

Санскрит тілі

Санскритте жіктелуіне қарай, екі немесе үш түрлі дандва қосылыстары кездеседі.