Кіріспе

Жаңа Зеландияда өсірілген таза тұқымды жарыс аты Карбин (1885–1914) – Жаңа Зеландия мен Австралияда 30 маңызды жарыста жеңіс одны алған чемпион. Ол жарыс әуесқойларының арасында өте танымал болды, ал сол кездегі спорт комментаторлары оның қайраттылығы, әмбебаптығы, төзімділігі, салмақ тасу қабілеті және жылдамдығы үшін жоғары бағалады. Карбин Жаңа Зеландия және Австралия жарыс даңқының алғашқы бес мүшесінің бірі болды.

Өмірбаян

Карбин 1885 жылдың 18 қыркүйегінде Жаңа Зеландияның Окленд қаласына жақын орналасқан Сильвия Парк шаруашылығында туған. Ол Аскот Stakes жүлдесінің жеңімпазы және табысты әкесі болған Мускеттен тараған құрметті қоңыр түсті бие еді. Оның анасы – британдық Мерси биесі, ал оның әкесі Ноусли болған. Карбин үшінші және төртінші буында Браун Бесс тұқымына жақын болды. Ол Виктория Дерби, Шампан Stakes, Көктем Stakes және Эссендон Stakes жарыстарында жеңіс однына ие болған Карнаждың туған інісі еді. Толық жетілген кезде Карбиннің бойы шамамен 16 қол 1 дюйм болатын, жақсы дене бітімі мен мінезіне ие болды, әлдебір ерекшеліктері болғанымен.

Жарыс мансабы

Жарыс жолындағы мансабында Карбин 43 рет қатысып, 33 жеңіске, алты екінші орынға және үш үшінші орынға ие болды, тек бір рет қатты жарылған қамыты салдарынан жүлделі орынға іліге алмады. "Ескі Джек" лақап атымен танылған Карбин Жаңа Зеландияда екі жасында жоғары деңгейдегі жарыстарда бес рет жеңіліссіз болды. Содан кейін ол Австралияға әкелінді, онда үш жасында 13 жарыстың тоғызында жеңіске жетті. Сол жылығы ең маңызды жетістігі – 2 миль (3220 метр) қашықтықтағы AJC Сидней кубогында 12 фунт (5,5 кг) салмақ артық көтеріп жеңіске жеткені болды. Жарым мильдік қашықтықта кедергіге ұшырап, соңғы орынға түсіп кеткеніне қарамастан, Карбин 3 минут 31 секундтық рекордтық уақытпен жеңіп алды. (Карбин дәуірінде жарыс уақыты қазіргіден баяу болды, себебі жолдардың жағдайы нашар болды және 19 ғасырдың жокейлері тік отырып шабанды.) Үш жастағы жарыс маусымы аяқталғаннан кейін, Карбиннің иесі және жаттықтырушысы Дэн О'Брайен оны 3000 гинеяға сатты, ал жаңа иелері оны Сидней мен Мельбурнда жарысқа дайындады. Төрт және бес жастағы Карбин өзінің соңғы 18 жарысының 17-сінде жеңіске жетті. Төрт рет Карбин бір күні екі рет жеңіп алды. 1890 жылғы Мельбурн кубогындағы жеңісі ерекше еді. Ол Кубокта 10 ст 5 фунт (66 кг) салмақ көтеріп, 39 қатысушыны жеңіп, жарыстың рекордтық уақытын орнатты. Ол екінші орын алған Хайборннан 53 фунт (24 кг) салмақ артық көтерді. Карбиннің австралиялық мансабының көп бөлігінде бай жылқы өсіруші, инвестор және Виктория Парламентінің мүшесі Дональд Уоллес иелік етті. Оны Мельбурндағы белгілі ат спорты маманы Уолтер Хикенботам жаттықтырды. Уоллес пен Хикенботам 1891 жылғы Мельбурн кубогына және сол жылғы басқа да маңызды жарыстарға Карбинды тіркеуді жоспарлады, бірақ созылмалы қамыт жарақаты олардың ниеттерін орындамауға мәжбүр етті, содан кейін Карбин Уоллестің тұяғына зейнетке шықты.

Асыл тұқымды жазба

Келесі жылы, 1892 жылы, Карбин тұқымдық әлеуетін дәлелдеді, өйткені ол Уоллес есімді бие тудырды, ол өте жақсы жарыс жылқысына және тұқымдық атаға айналды. Уоллес Карбиннің Австралияда туған ұрпақтарының ең жақсысы саналды. Ол VATC Caulfield Guineas, Victoria Derby, Sydney Cup және басқа да маңызды жарыстарда жеңіс оді. Тұқымдық мүмкіндіктері шектеулі болғанына қарамастан, Уоллес 1915/16 маусымында Австралиядағы ең үздік тұқымдық ата болды. Ол сондай-ақ үш рет екінші және үш рет үшінші орын алды. 1895 жылы Портленд герцогы Карбинді 13 000 гинеяға сатып алды. 1914 жылдан 1978 жылға дейінгі Мельбурн кубогының 65 жеңімпазының жартысынан астамы Карбиннің ұрпақтары болды, олардың ішінде Comic Court, Phar Lap, Rising Fast, Rain Lover және Think Big та бар. Статистикалық мәліметтер мен заманауи бағалаулар оның 19 ғасырдағы антиподалық жарыс аттарының арасындағы үстемдігін көрсетеді, және ол әлі де 20 ғасырдың Danzig, Nearco, Northern Dancer, Mr. Prospector, Nasrullah, Nijinsky II (Ұлыбританияның үш тажының жеңімпазы), Royal Charger және Royal Palace сияқты толыққанды жылқыларымен бір қатарда тұрады (өздерінің тұқымдық желілерін құрған). Қазіргі заманғы бәсекелестер Mine That Bird, Rachel Alexandra және австралиялық чемпион Winx олардың әкесі мен анасы арқылы Карбинге қатысты.

Өлім және кейіннен атақ-даңқ

Карбин 1914 жылғы 10 маусымда Уэлбекте қайтыс болды. Аттың «биографы» Граниа Поллинесс айтқандай, ол инсульт алғаннан кейін, азаптарын жеңілдету үшін дәрімен өлтірілді. Портленд герцогы оның қаңқасын Мельбурн мұражайына тапсырды. Бүгінде ол Мельбурн қаласындағы Австралия жарыс мұражайы мен Даңқ залында қойылған. Карбиннің жарыс аттары мен халықаралық тұқымдық ретіндегі жетістіктерінің жиынтығы, басқа ешбір Австралия таза тұқымдысына тең келмейді. Карбиннің басы мен құйрығы Окленд соғыс ескерткіш мұражайының қорында сақталады. Карбиннің есімі бұрынғы Сильвия Парк ат шаруашылығы арқылы өтетін Карбин жолының атында мәңгі есте қалды. Перкинс сыра зауыты (Тувумба) 1915 жылы Карбиннің құрметіне «Карбин Стауты» деген сыра шығарды. 1958 жылы сыра зауыты жабылғаннан кейін, 2005 жылға дейін «Карбин Стауты» Castlemaine Perkins-тің танымал Милтон алаңында пісірілді, және бүгінгі күнге дейін XXXX компаниясына оны қайтадан пісіруді сұрап, жанкүйерлер арыз түсіріп тұрады. Австралияның Квинсленд штатындағы тарихи кен қаласы Маунт Карбин оның құрметіне аталған. Атау 1890 жылғы Мельбурн кубогында жеңіске жеткенінен кейін таңдалды.