Кіріспе

Тордесильяс (toɾðeˈsiʎas) – Испанияның орталық бөлігіндегі Кастилия және Леон провинциясының Вальядолид қаласында орналасқан қала. Ол Вальядолид провинциялық астанасының оңтүстік-батысында, теңіз деңгейінен белгілі бір биіктікте орналасқан. 2021 жылғы мәліметтер бойынша халық саны шамамен 8 760 адамды құрайды. Қала Дуро өзенінің жағасында орналасқан, бірақ өзен Тордесильясқа дейін кеме жүруге жарамсыз. Мадридке оңтүстік-шығысқа қарай, ал Саламанкаға оңтүстік-батысқа қарай тас жолдар салынған. Вальядолид провинциялық астанасы да төрт қатарлы тас жол арқылы байланыстырылған. Маңызды тас жолдардың торабы болғандықтан Тордесильяс ірі көліктік хабқа айналған. Экономикасы қызмет көрсету саласына – әсіресе туризмге – және айналасындағы ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіруге негізделген. Бидай ұзақ жылдар бойы дәстүрлі ауыл шаруашылығы өнімі болып келген (Вальядолид провинциясының асханасы туралы мақаланы қараңыз). Қалада Parador, төрт үш жұлдызды қонақ үй, бір екі жұлдызды қонақ үй және он жатақхана мен пансионат бар. Сонымен қатар, кемпинг орны да бар. Барлығы 27 мейрамхана бар, олардың ішінде Parador мейрамханасы үш жұлдызды рейтингке ие. Қаланың солтүстігінде Дуро өзенімен құралған құнарлы аңғар орналасқан, онда орталық дөңгелектер арқылы суару кеңінен қолданылады. Бұл қала Toro de la Vega фестивалімен танымал, оның барысында бұқа ат үстіндегі және жаяу адамдармен сойылады. Жануарларды қорғау ұйымдары осы фестивальді тоқтатуға бірнеше рет тырысты.

Тарих

Сиеллас төбесінде салынған римдік Turris Sillae, Реконкиста кезінде Дуэроның қорғаныс шебінің бекінісі болды. 1262 жылы Альфонсо X Данадан жарғысын алды. Қала корольдік отбасы мен ақсүйектер тарапынан ерекше құрметке ие болды, әсіресе Альфонсо XI сарай салдырғаннан кейін (1325). 15 ғасырда қалада Кортестің бірнеше мәжілісі өтті. Генрих IV пен ақсүйектер арасындағы қақтығыстар кезінде қала монархияны қолдады, сондай-ақ 1476 жылы Католик монархтары мен Жоанна Ла Белтранея арасындағы шайқастарда да. Католик монархтары 1494 жылы Португалия тәжімен Тордесильяс шартына қол қойды, ол Испания мен Португалия арасындағы колонизация мақсатындағы әлемді бөлу шекарасын белгіледі. Бұл португалдар мен испандықтардың Американы отарлауына әсер етті. Тордесильяс монархияны дәстүрлі түрде қолдағанмен, Кастилиялық қауымдастық соғысында, Кастилия азаматтары Карл V билігіне қарсы күрескенде, қала Коммунерос жағына шықты. 1519 жылы көшбасшылар Карлдың анасы, королева Иоанна I-ді тек атағынан артық, нақты билеуші ретінде таңдады. Олар қалаға 1509 жылдан бері әкесі Фердинанд II Санта-Клара монастырында қамауда ұстаған Иоанна I-нің делдалдық жасауын сұрауға келді. Бірақ 1521 жылы, шамамен бір жылдық көтерілістен кейін, император Карл V-тің қайта құрылған жақтастары Виллалар шайқасында Коммунеросқа ауыр соққы берді, ал ақырында Харо графының корольдік әскерлері Тордесильясты басып алды. Қайтыс болған адамға (мылтықпен болған болуы мүмкін) бұқаның мүшелерін кесіп, оны найзасының ұшына байлап, қала көшелерімен жүруге рұқсат берілді. Қала оған алтын медаль және естелік ретінде темірден жасалған найза сыйлады. Аймақтық үкімет 2016 жылы бұл мерекеге тыйым салды, себебі турнирді қолдайтындар мен қарсыластары арасындағы зорлық-зомбылықтың күшеюіне алаңдады. Қала халқының көп бөлігі мерекеге қолдау көрсеткенімен, испандықтардың саны артып, олар адам құқықтарына қатысты наразылық білдірді. Тыйым салуға дейін жануарларды қорғаушылар мерекеге кедергі келтіруге тырысып, ал жергілікті тұрғындар мен келушілер арасындағы жанжалдар күшейді. Қазіргі турнир форматында бұқаны найзасыз қуады және бұқаны бұдан былай ашық жерде өлтірмейді. Турнирдің қазіргі атауы – "Эль Торо де ла Пенья".