Кіріспе
Minhaj ul Quran International (немесе MQI) – 1980 жылы Пәкістанның Лахор қаласында Шейх ул Ислам Мұхаммед Тахир ул Қадри құрған халықаралық үкіметтік емес ұйым (ҮЕҰ). Штаб-пәтері Пәкістанның Лахор қаласында орналасқан және 93 елде филиалдары бар.
Minhaj ul Quran International (or MQI) is an international non governmental organization (NGO) founded by Shaykh ul Islam Muhammad Tahir ul Qadri in 1980 in Lahore, Pakistan. Its headquarters is based in Lahore, Pakistan and has branches in 93 countries.
Минхадж-ул-Құран Пәкістан
МҚИ-ның ұйымдастыруымен жыл сайынғы Милад конференциясы Лахор қаласындағы Икбал саябағында, Минар-э-Пакистан жанында өтті. Конференцияға бас қонақ ретінде Аль-Азхар университетінің вице-канцлері доктор Осама Мұхаммед Аль Абд қатысты, сондай-ақ төрт провинциядан келген жүздеген мың адам мен Таяу Шығыс және Еуропаның бір бөлігінен келген делегациялар да қатысты. Франция тарапынан жарияланған құдайға қарсы карикатураларға қарсы бір минуттық үнсіздік сақталды. Мұсылмандардың қарсыласатын банктік, қаржылық және әлеуметтік-саяси мәселелерді шешу мақсатында Дүниежүзілік исламдық банктік және қаржы конференциясы ұйымдастырылды. 2019 жылы "пайызсыз" "Әл Мувахат" исламдық микроқаржы жобасы іске қосылды. Ұйымның әйелдер-белсенділері Исламбадта митинг өткізіп, Халықаралық әйелдер күнін атап өтті. Лахорда әйелдерді "намыс үшін" өлтіруге қарсы наразылық акциясы өтті. Үлгілі қаладағы трагедия 2014 жылдың 17 маусымында Лахор қаласындағы МҚИ хатшылығының ғимаратының сыртында болды. Сот полицияға Премьер-министрге, Пәнджабтың бас министріне, полиция инспекторының орынбасарына және тағы 18 адамға – полиция қызметкерлері мен саясаткерлерге – қарсы алғашқы хабарлама тіркеуге нұсқау берді.
Minhaj-ul-Quran UK (Ұлыбритания)
Minhaj ul Quran UK Уорвик университетінде экстремистік идеологиямен күресу үшін үш күндік терроризмге қарсы лагерь ұйымдастырды, оған 1000-нан астам жас мұсылман қатысуы күтілуде. Әл-Хидайя (ұйым) – Минхадж әл-Құранның бір бөлігі. Ол терроризмді айыптау мақсатында бейбітшілік конференциясын өткізді, онда Лондонның Уэмбли аренасына 12 000 адам жиналды. Конференцияда премьер-министр Дэвид Кэмерон, вице-премьер Ник Клег, оппозиция жетекшісі Эд Милибэнд, БҰҰ Бас хатшысы Пан Ги Мун және Кентербери архиепискобы Роуэн Уильямстың қолдау хаттары оқылды. Әр түрлі дін өкілдері бейбітшілік тілегін білдірді. MQI UK «Тыныштық және терроризмге қарсы күрес жөніндегі исламдық оқу бағдарламасы» мен «Терроризм туралы фәтуа» жариялады. Минхадж әл-Құран Лондонның Форест-Гейт мешітінен радиостанцияны жүргізеді, мешіттен Минхадж әл-Уэлфэйр қоры жұмыс істейді және түрлі жағдайларда қаза тапқандар үшін шам жағу рәсімі ұйымдастырылды. Уимблдон Чедар және MQI мешітінің жастары еврей-мұсылмандық дінаралық бастама аясында үйсіздерге арналған халла жасап, семинар өткізді. «Әл-Хидайя 2023» – Минхадж әл-Құран Интернешнл (MQI) ұйымдастырған үш күндік оқу-тренингтік семинар, ол 2024 жылдың 8-10 наурызында Уорвик университетінде өтті. Семинарға Ұлыбритания мен Еуропадан келген мыңнан астам мұсылман отбасы қатысты, ал ашылу сөзді MQI негіз қалаушысы Шайх ул Ислам доктор Мухаммад Тахир ул Қадри сөйледі. Доктор Қадри бейбітшілік, диалог және исламдық ілімдер туралы сөз сөйледі, сондай-ақ Құранның аудармасын және Минхадж энциклопедиясының іздеу жүйесін іске қосуды жариялады.
Минхадж-ул-Құран Дания
"Минхаджүл Құран" халықаралық ұйымының Даниядағы филиалы 1987 жылы құрылған. Ол төрт бөлімшені қамтиды, олардың үшеуі Копенгаген аймағында, ал біреуі Оденседе орналасқан. 2003 жылы шамамен 130 даниялық пакистандық "Минхадж әл Құран" ұйымынан жаппай наразылық акциясы барысында мүшелігін тоқтатты. Олар бұл ұйымды Мұхаммед Тахир әл Қадридің жеке басқаруымен жабық және демократиялық емес деп сипаттады.
Минхадж-ул-Құран Норвегия
1980 жылдардың аяғында Копенгагенде құрылған Тахир әл-Қадридің кассеталары мен бейнетөңіректері Норвегиядағы пакистандық диаспора қауымдастығының көп бөлігінде тарала бастады. 1990 жылы Ослода Minhaj ul Quran International ұйымының Норвегиялық филиалы құрылды. Бұл жобаны 20-30 адам бастады. Олар Ослоның орталығында орналасқан Тёйендегі Тёйенгатада екі бөлмені жалға алды. Ұйымның мүшелерінің саны тез өсті. 1999 жылдың ақпанында Ставангерде Minhaj ul Quran бөлімі құрылды. 2006 жылы Осло бөлімінде 4000-ға жуық мүше болды және Орталық Джамаат е Ахл е Суннат және Бүкіләлемдік ислам миссиясынан кейін Ослодағы үшінші ірі мешіт есептелді. 1987 жылы құрылған Драммен мешіті біраз уақыт бойы Minhaj ul Quran ұйымымен байланыста болды, бірақ кейін байланысты үзіп тастады. MQI Норвегия үкіметі қолдаған түрлі қоғамдық жобаларды жүзеге асырады. Олардың арасындағы маңызды жобалардың бірі – Минхай қақтығыстарын шешу немесе Минхай келісім кеңесі (МКР). Minhaj ul Quran Ослодағы басқа мешіттерден Пакистанның саяси партиясы Пакистан Авами Техрикке ашық қолдау көрсетуімен ерекшеленеді, ал басқа мешіттер мұндай саяси іс-шараларға қатыспайды немесе саясатқа араласпайтындарын мәлімдейді. Олардың осы саяси партиямен байланысы екі ұйымның да негізін қалаушысы Мұхаммед Тахир әл-Қадримен байланысты. Тахир әл-Қадри 1989 жылы аятолла Хомейнидің Салман Рушдидің исламды қорлайтын кітабы үшін өлім жазасын талап еткен фетвасын қолдағанда, Minhaj ul Quran ұйымының Норвегиялық бөлімшесінің жетекшісінен қолдау алды, сондай-ақ ол Норвегия билігінің тіпті Рушдимен байланыс жасағаны үшін де сынға алды. 2000 жылы Осло бөлімі имамы Сайед Икрам Джилланиді оның үйретулері Тахир әл-Қадридің үйретулеріне қайшы келеді деген айыппен қызметтен шеттетуге мәжбүр болды. Minhaj Ungdom ұйымының жетекшісі Фаиз Алам қауымның Пакистандағы діни көшбасшысы Тахир әл-Қадридің философиясын ұстанатынын, оның кітаптары мен бейнелерін қолданатынын және имамның басқаша жоспар жүргізетінін қабылдай алмайтынын түсіндірді. Кейіннен Саид Икрам Джиллани Дүниежүзілік ислам миссиясына имам болып жұмысқа орналасты. 2004 жылдың қазан айында Dagens Næringsliv газеті жасаған жасырын журналистік тергеу арқылы Ослодағы Minhaj ul Quran пакистандық норвегиялық ата-аналарға өз балаларын Пакистандағы Құран мектептеріне жіберуге көмектесетіні анықталды, осылайша оларды қазіргі батыстық ортаның ықпалынан құтқаруға тырысады. Норвегиядағы Minhaj ul Quran ұйымының президенті, әдетте интеграцияның және норвегиялық қоғамға белсенді қатысудың маңыздылығын айтатын, ол ұсынған Құран мектептерінің бірінде орын беруге дайын екенін көрсетті. Бірнеше күннен кейін ол бұл мәлімдемелерді жоққа шығарды, бірақ әңгіме жазылған екені белгілі болды. Minhaj ul Quran 2019 жылдың қараша айында Кристиансандта өткен демонстрацияда Исламға қарсы SIAN тобының Құранның бір данасын өртеп жіберуге тырысқан кезде Норвегияда Құранның 10 000 данасын таратуға қатысты.
Минхадж-ул-Құран Үндістан
MQI India компаниясы пакистандық-канадтық негізін қалаушы доктор Тахир әл-Қадридің Үндістанға, үнді мұсылмандарының өтініші бойынша жасаған сапарын ұйымдастырды. Сапарының күндері 2012 жылдың 25 ақпанынан 17 наурызына дейін белгіленген. Ол Үндістанның Аджаймер Шариф қаласында "Минхаж-ул-Құран" халықаралық ұйымының тарихи жиынында сөз сөйледі. Сондай-ақ, ол Әлемдік суфи форумына қатысты. Үндістан үкіметі оның "Кашмир халқы плебисцит арқылы өздерінің болашағын шеше алуы керек" деген пікірін сынға алып, 2020 жылы жоспарланған келесі сапарына виза беруден бас тартты.
Minhaj-ul-Quran АҚШ
Нью-Джерси штатындағы МКИ мешіті – елдің әртүрлі аймақтарындағы мұсылмандардың бір уақытта бірге намаз оқуына мүмкіндік беретін Айт комитетінің бір бөлігі болып табылады.
Минхадж-ул-Құран Австралия
Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының Австралия Парламенті Minhaj ul Quran Australia ұйымын Австралия мұсылман қауымына қызметтері үшін құттықтаған резолюцияны қабылдады.
Жетістіктер
2007 жылы Рамазан айында Minhaj ul Quran шамамен 37 000 адамның қауымдық итикафқа отыруымен ең ірі жылдық итикаф жиындарын өткізеді. 27 Рамазанда Ләйләт әл-Қадр түнінде миллиондаған адам қатысатын ең үлкен шара ұйымдастырылады. 2005 жылдың 3 желтоқсанында Minhaj ul Quran «Гоша-э-Дуроод» деп аталатын толық уақытты мекеме құрды, онда кез келген адам Мұхаммед пайғамбарға салауат айту үшін өтініш білдіре алады. Мавлана Руми стиліндегі минареттері бар арнайы ғимарат салынуда. 2021 жылдың ақпан айына дейін Minhaj ul Quran Мұхаммед пайғамбарға 4,51 (4 510 000 000 000 000) триллион салауат айтты. Minhaj ul Quran International – Пәкістанда діни азшылықтармен дінаралық диалогты бастаған алғашқы ұйым. Оның негізін қалаушы «Мұсылман-Христиан диалог форумының» төрағасы болып табылады, азаматтардың құқықтарын қорғау және насихаттау мақсатында жұмыс істейді. Біріккен Ұлттар Ұйымының Экономикалық және әлеуметтік кеңесі (ЭКОСОК) Minhaj ul Quran International ұйымының қызметі үшін «Арнайы консультативтік мәртебе» берді. 2011 жылдың қыркүйегінде Minhaj ul Quran Лондондағы Уэмбли Аренада «Адамзатқа бейбітшілік» атты ірі конференция ұйымдастырды. Конференцияда Тахир әл-Қадридің қолдауымен 12 000 қатысушы расизмді, дінаралық төзімсіздікті, экстремизмді және терроризмді айыптайтын жаһандық декларация қабылдады. Minhaj ul Quran стратегиясының авторы Джоэл Хейвард Қадри үшін декларация мәтінін жазды және Қадриден кейін екінші ресми қол қоюшы болды. Кейіннен Әл-Азхар университетінің жетекшілері мен беделді тұлғалары да оған қол қойды, содан кейін Minhaj ul Quran интернет арқылы жалпы жұртшылыққа қол қоюға мүмкіндік берді. Олар бір жыл ішінде бір миллион қол жинауды көздеп отыр. Декларацияда: «Соңғы жылдары терроризм көбінесе жауынгерлерге қарағанда бейбіт азаматтар мен басқа да соғысқа қатыспаған адамдарды өлтіргендіктен, оның таңдаусыз сипаты исламдық, яһудийлік және христиандық қағидаларға қайшы келеді және барлық діндердің нағыз үйретулерімен үйлеспейді» делінген. Лондон декларациясы сондай-ақ «семиттерге қарсылықты (кейде оны антисионизм деп жасыратын жағдайларда да), исламофобияны (кейде оны патриотизм деп көрсетуге тырысатын жағдайларда да) және расизм мен ксенофобияның барлық түрлерін бір ауыздан айыптайды». Тахир әл-Қадри Пәкістандағы заманауи тарихтағы ең ірі шеруді жариялады – 2013 жылдың 14 қаңтарында Исламабадтағы «Тахрир алаңында» өтетін шеру. Ұзақ шерудің мақсаты – феодализмді жою, нағыз демократияны орнату, заң үстемдігін қамтамасыз ету және конституцияны іске асыру туралы талаптарды білдіру. Пәкістан Үкіметі Minhaj ul Quran ұйымына діни семинариялар үшін «Низам әл-Мадарис» деген атаумен емтихан орталығы мәртебесін берді. Қазіргі заманның талаптарына сай жаңа оқу бағдарламасы ұсынылды.