Кіріспе

Мелтон Хилл бөгеті – АҚШ-тың Теннесси штатындағы Оук Ридж қаласының оңтүстігінде орналасқан Клинч өзеніндегі су электр стансасы. Бөгет 1960 жылдардың басында Теннесси өңірінің басқаруымен салынды, мақсаты – Клинч өзені арқылы Клинтон қаласына дейін үздіксіз су жолын ұзарту және Теннесси өңірінің электр энергиясын өндіру мүмкіндігін арттыру болды. Бөгет Мелтон Хилл көлін құрайды және навигациялық шлюзбен қызмет көрсететін Теннесси өңірінің жалғыз салалық бөгеті болып табылады. Бөгет және оған байланысты инфрақұрылым 2017 жылы Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді. Мелтон Хилл бөгетінің аты жақын орналасқан Коппер Ридж төбесіндегі бір қыратқа байланысты, онда 1884 жылы АҚШ Жағалау және геодезиялық қызметі триангуляциялық стансасын орнатқан.

Орналасқан жері

Клинч өзені оңтүстік-батысқа қарай 483 км (300 миль) ағып, Кингстон қаласында Теннесси өзеніне құяды. Оның бастауы оңтүстік-батыс Вирджинияда орналасқан, ал ағысы солтүстік-шығыс Теннесси төбелері арқылы өтеді. Мелтон Хилл бөгеті Клинч өзенінің сағасынан 37 км (23 миль) жоғарыда, Роан және Лудон округтерінің шекарасында орналасқан. Мелтон Хилл бөгетінен төмен ағысқан сулар Уоттс-Бар көлінің бір бөлігін құрайды, бұл көл Теннесси өзенінің негізгі арнасындағы су жинағыш және Клинчтің төменгі 37 км (23 миль) бойына созылады. Мелтон Хилл – төменгі Клинч өзеніндегі екі бөгеттің жаңасы, екіншісі – Норрис бөгеті, ол Мелтон Хиллден 90 км (56 миль) жоғарыда орналасқан.

Қуаттылығы

Мелтон Хилл – 79 мегаватт электр қуатын өндіруге арналған бетонды гравитациялық типтегі бөгет. Бөгеттің биіктігі 103 фут (31 метр), ал ол Клинч өзені бойынша 1020 футқа (311 метрге) созылады. Бөгет 3 қақпақты төгілмелі каналмен жабдықталған, оның жалпы шығыны секундына 118 000 куб фунт (3341 куб метр) құрайды. Мелтон Хилл көлі 193 миль (311 км) жағалау сызығын және 5470 акр (22 км²) су бетін кеме жүзу және демалыс үшін қамтамасыз етеді, сондай-ақ Лудон, Роан, Андерсон және Нокс округтерінің аймақтарын қамтиды. Су қоймасы бөгеттен бастап Норрис бөгетіне дейін Клинч өзені бойында 56 мильге (90 км-ге) созылады және Мелтон Хилл бөгетінен Клинтонға дейін 38 мильге (61 км-ге) кеме жүзуге болады. Мелтон Хилл – TVA-ның (Теннесси аңғарының басқармасы) қосалқы өзендегі (яғни, Теннесси өзенінде емес) кеме өтетін шлюзбен жабдықталған жалғыз бөгеті. Шлюзтің өлшемдері 23 метр x 122 метр, ал ол Мелтон Хилл көлі мен Уоттс Бар көлі арасында кемелерді 60 метрге көтеріп, түсіреді және керісінше.

Негізгі деректер және құрылыс

АҚШ Армиясының Инженерлер корпусы Мелтон-Хилл учаскесінің бөгет салу әлеуетін 1920 жылдары мойындады, ал Теннесси өзені үкіметі 1930 жылдардың соңында төменгі Клинч өзенінің зерттеулері аясында осы учаскені зерттеуді бастады. TVA алғаш рет 1957 жылы Мелтон-Хилл жобасын ұсынды, және бірнеше жылғы лоббилік жұмыстардан кейін Конгресс бөгет құрылысын қаржыландыруға келісті. Президент Дуайт Д. Эйзенхауэр 1960 жылдың 2 қыркүйегінде қаржыландыру туралы заңға қол қойды, ал TVA 1960 жылдың 6 қыркүйегінде бөгет құрылысын бастады. Мелтон-Хилл бөгеті мен оның су қоймасын салу үшін жер сатып алу қажет болды, оның көп бөлігі – өзеннің батыс жағалауында, бөгет орнынан тікелей жоғары орналасқан. Комиссия бұл жерді Уоттс-Бар көлі бойындағы жерлерге айырбастау шартымен TVA-ға беруге келісті. AEC сондай-ақ TVA-ның өздерінің келісімінсіз құрылғандығы үшін, TVA Заңын бұзушылық жасады деген айыптамасы бойынша Оук-Ридждің таза су қабылдау жүйесін қайта құруға төлеуге келісті. 89 отбасы және 20 шақырымдық жолдар көшірілді. Жобаның ең қиын мәселесі – Аграрлық зерттеу зертханасы басқаратын тәжірибелік шаруашылық, ол AEC және Теннесси университетінің бірлескен бастамасы болды. Шаруашылықты алмастыру үшін TVA жақын жердегі жер учаскесін сатып алып, оны қайта себуге төледі. Мелтон-Хилл бөгеті 1963 жылдың 1 мамырында аяқталып, қақпалары жабылды. Оның алғашқы генераторы 1964 жылдың 3 шілдесінде, ал екінші генераторы 1964 жылдың 11 қарашасында іске қосылды. Бөгеттің шлюзін Армия инженерлер корпусы жобалады, ол дизайнды Орта Теннессидегі Корпустың Ескі Хикори бөгетінің шлюзіне негіздеді. Мелтон-Хилл шлюзі TVA-ның Теннесси өзеніндегі бөгеттерінде қолданылатын стандартты 60x360 фут шлюздерден үлкен, бұл Мелтон-Хиллге бірнеше баржаларды бір уақытта қабылдауға мүмкіндік береді. Шлюз 1963 жылдың 10 маусымында пайдалануға берілді.