Кіріспе

Интерлейкин

Интерлейкин 12 (IL 12) – дендриттік жасушалар, макрофагтар, нейтрофилдер, көмекші Т жасушалары және адам В лимфобластоидты жасушалары (NC 37) антигендік стимуляцияға жауап ретінде табиғи түрде өндіретін интерлейкин. IL 12 интерлейкин 12 отбасысына жатады. IL 12 отбасы ерекшелігі – тек IL 12, IL 23, IL 27 және IL 35-ті қамтитын гетеродимерлі цитокиндерден тұрады. Олар көптеген құрылымдық ерекшеліктерімен және молекулалық серіктестерімен бөліссе де, күрт ерекшеленетін функционалдық әсерлерге ие.

Гендер мен құрылым

IL12 – екі бөлек генмен кодталған гетеродимерлі цитокин, IL 12A (p35) және IL 12B (p40). Ақуыз синтезінен кейін белсенді гетеродимер (p70 деп аталады) және p40 гомодимері қалыптасады. IL12A төрт альфа-спиральдан тұратын шоғырдан құралған. IL12B үш бета-парақ доменіне ие.

Функциялар

IL 12 бейтарап Т-жасушаларының Th1 жасушаларына дифференциациялануына қатысады. Ол Т-жасушаларын стимуляциялайтын фактор ретінде белгілі, ол Т-жасушаларының өсуі мен функциясын стимуляциялай алады. Ол Т-жасушаларынан және табиғи өлтіруші (NK) жасушаларынан интерферон гамма (IFN γ) және ісік некрозы факторы альфа (TNF α) өндірісін стимуляциялайды және IFN γ-ның IL 4-пен тежелуін азайтады. IL 12 табиғи өлтіруші жасушалар мен Т лимфоциттерінің қызметінде маңызды рөл атқарады. IL 12 NK жасушалары мен CD8+ цитотоксикалық Т лимфоциттерінің цитотоксикалық белсенділігін күшейтеді. Сондай-ақ, IL 2 мен IL 12 сигналының NK жасушаларындағы трансляциясы арасында байланыс бар сияқты. IL 2 екі IL 12 рецепторының, IL 12R β1 және IL 12R β2 экспрессиясын стимуляциялайды, бұл NK жасушаларында IL 12 сигнализациясына қатысатын маңызды белоктың экспрессиясын сақтайды. Күшейтілген функционалдық жауап IFN γ өндірісімен және мақсатты жасушаларды өлтіру арқылы көрсетіледі. IL 12 антиангиогендік белсенділікке ие, яғни жаңа қан тамырларының пайда болуын тежейді. Ол интерферон гамма өндірісін арттыру арқылы, бұл өз кезегінде индукцияланатын 10 (IP 10 немесе CXCL10) деп аталатын хемокиннің өндірісін арттырады. IP 10 осы антиангиогендік әсерді қамтамасыз етеді. Иммундық жауаптарды тудыру қабілеті мен антиангиогендік белсенділігі IL 12-ні мүмкін қатерлі ісікке қарсы препарат ретінде сынауға қызығушылық тудырады. Алайда, осы күнге дейін оның зерттелген ісіктерде айқын әсері көрсетілмеген. IL 12 мен псориаз және ішек қабыну аурулары арасында емдеуде пайдалы болуы мүмкін байланыс бар. Сондай-ақ, интерлейкин 12 интерлейкин 23-ке байланысты екендігі және осы факторларға қарсы антиденелер ішек қабыну ауруында қабынуға қарсы әсерді тудыруда рөл атқаратынын көрсететін зерттеулер жүргізілді.

Аутоиммунитет

IL 12 аутоиммунитетпен байланысты. Аутоиммундық аурулары бар адамдарға IL 12 енгізу аутоиммундық құбылыстарды күшейтетіні анықталды. Бұл оның Th1 иммундық жауаптарын туындатудағы маңызды рөлімен байланысты деп саналады. Керісінше, егешқұйрықтарда IL 12 генін жою немесе егешқұйрықтарды IL 12-ге қарсы антиденелермен емдеу ауруды жеңілдетті. "Journal of Allergy and Clinical Immunology" журналында жарияланған зерттеуде, жержаңғаққа аллергиясы бар егешқұйрықтарда интерлейкин 12 болмағаны көрсетілді, бұл молекула әдетте тағамға аллергияның дамуын тоқтатады дегенді білдіреді. Адамдарда егешқұйрықтарда алынған нәтижелердің қаншалықты айқын екенін анықтау үшін қосымша зерттеулер жүргізілуде.

IL-12 және IL-12 рецепторлары β1 мутациялары

Интерлейкин 12 (IL 12) антигенді ұсынатын белсенді жасушалар (дендриттік жасушалар, макрофагтар) тарапынан өндіріледі. Ол Th1 жауабының дамуын күшейтеді және Т және NK жасушаларының IFNγ өндірісін қуатты түрде индукциялайды. Bacillus Calmette–Guérin және Salmonella enteritidis инфекциясымен ауырған балада IL 12 p40 суббөлімінің генінде ірі гомозиготалық жойылғандық анықталды, бұл белсенді дендриттік жасушалар мен фагоциттердің IL 12 p70 функционалды цитокинін өндіруіне кедерес келтіреді. Осының салдарынан баланың лимфоциттері IFNγ өндірісі күрт төмендеді. Бұл IL 12 микобактериялар және сальмонеллалар сияқты ішкі бактерияларға қарсы қорғаныш иммунитеті үшін қажет екенін көрсетеді. Бұл тұжырымды IL 12 рецепторы лимфоциттердің IFNγ өндірісі үшін маңызды екендігінің байқалуымен нығайтады. Ауыр идиопатиялық микобактериялық және сальмонелла инфекциясымен ауырған жеті байланыссыз пациенттің Т және NK жасушалары IL 12 стимуляциясынан кейін IFNγ өндіре алмады.