Кіріспе

«Тыныс алу сабақтары» – американдық автор Энн Тайлердің 1988 жылғы Пулитцер сыйлығын жеңіп алған романы. Бұл оның он бірінші романы және 1989 жылы көркем әдебиет саласындағы Пулитцер сыйлығына ие болды. 1996 жылы осы роман бойынша қысқаметражды фильм түсірілді.

Сюжет

Бұл әңгіме Ира мен Мэгги Моранның қарапайым некесінің қуаныштары мен қайғыларын сипаттайды, олар Балтимордан жерлеуге қатысуға және бір күнде үйге оралуға аттанады. Сондай-ақ, Мэггидің ұлы мен келінін татуластыруға жасаған тырабы қарастырылады. Жерлеуге бара жатқанда Ира мен Мэггидің жастық шақтағы армандарынан бас тартып, "қалыпты өмірге" қанағат етуге келгендерін білеміз. Олардың бір-бірін қалай қынжырландыратынын көреміз: Мэгги тым көп сөйлейді, тым көп араласады; Ира тым логикалық, жабық және тым үкімшіл. 90 шақырымдық саяхатындағы бірнеше тоқтап тұрулар Ира мен Мэггидің "үйлеспеушіліктерін, көңілінің толуын, орындалмаған үміттерін және берік махаббатын" ашады. Эдвард Хогланд романды былай сипаттайды: "Мэгги өмірге таң қалған, оның бал айы күткендей болмаған, енді түзетуге келмейтін адамға айналған. Ол 17 жасар Фионаны аборт клиникасының алдында тоқтатып, Мэггидің ұлы Джессиге үйленуге көндіріп, алғашқы немересінің дүниеге келуіне себепкер болды. Фиона сияқты, Джесси де мектепті тастап кеткен. Кітаптың басты оқиғасы – Мэгги мен Ираның Балтимордан Пенсильваниядағы шалғай қалаға жасаған 90 шақырымдық сапары, онда орта мектептегі сыныптасы күйеуіне жоғары деңгейде ұйымдастырылған жерлеу рәсімін дайындап жатыр. Мэгги әдетте әңгімелескен әрбір бейтаныс адамға жүрегінің құпиясын ашады, бұл Ираны ашуландырады, ол бастапқыда жабық болғандықтан, енді Мэгги оның көңіл-күйін тек 1950 жылдардың хит әндерінен ғана сезе алады. Мэгги, ашуландырса да, өзгеруге тырысады, адамдарды байланыстыруға немесе біріктіруге, кешірім мен келісімді қолдауға ұмтылады. Ира түсіндіргендей, "Бұл Мэггидің кемшілігі. Ол адамдардың өмірін өзгертуге болады деп санайды. Ол жақсы көретін адамдарды олардың болғанынан да жақсы деп ойлайды, сондықтан олардың өзінің көзқарасына сай келуі үшін нәрселерді өзгерте бастайды."

Бейімделулер

1994 жылы кітап негізінде Hallmark Hall of Fame үшін телефильм түсірілді. Оны Джон Эрман режиссерлік етті, ал Джеймс Гарнер мен Джоан Вудвард Айра және Мэгги Моран рөлдерін сомдады. Екеуі де 46-шы Primetime Emmy Awards марапатында «Мини-сериал немесе арнайы фильмдегі үздік басты актер» және «Мини-сериал немесе арнайы фильмдегі үздік басты актриса» номинацияларына ұсынылды. Джоан Вудвард рөлі үшін «Алтын глобус» және «Экрандағы актерлер гильдиясы» сыйлықтарын жеңіп алды. Сонымен қатар, «Үздік телефильм» және «Мини-сериал немесе арнайы фильмдегі жазудағы үздік жеке жетістік» номинацияларына ие болды. Фильм Питтсбург (Пенсильвания штаты) аймағында түсірілді. Кевин МакКин романды сахналық пьесаға бейімдеді. 2003 жылдың 6-29 маусымы аралығында ол Сиэтл қаласындағы Сиэтл орталығында орналасқан Book It Repertory Theatre театрында пьесаның тұңғыш көрсетілімін қойды.

Пікірлер

Нью-Йорк Таймс газетінде Мичико Какутани былай деп жазады: «Мисс Тайлердің шебер қолында Морандардың саяхаты 28 жылдық неке өмірінің метафорасына айналады, сонымен қатар, бәріміз өмір бойы отбасылық тамырымыздан алыстап, қайта оралып, күнәсіздіктен қайғыға, даналыққа және жоғалтуға қарай жасаған саяхатымыздың бейнесі. Автордың туындыларын білетіндер Морандарды Тайлердің кейіпкерлері ретінде бірден таниды. Оларда қарапайым, үйліктің жылысы бар, егер жазушы талантты және жомарт болмағанда, бұл сезімталдыққа немесе әзілге салынуы мүмкін. Мисс Тайлер тағы да бір рет, дерлік барлық кейіпкерлері сезінетін үй мен бостандық арасындағы, мұрагерлік пен тәуелсіздік арасындағы қақтығысты зерттей алады. Сонымен қатар, ол әдеттегідей мейірімділікпен ата-аналар мен балалардың, күйеулер мен әйелдердің үнемі өзгеріп отыратын уағдаларын суреттеп, уақыт өте келе туындаған жоғалтулар мен құтқарылуларды көрсете алады». Эдвард Хогланд былай деп жазды: «Энн Тайлер, өте жемісті және күрделі, ерекшеленген тұлғаларды суреттеуде еңбексіз талантқа ие, оны Джейн Остиннен бастау алатын ұлы романдар тізімінің бірі деп атауға болады. Ол ажырасуға немесе адалдықты бұзуға емес, некеге, оқшаулануға, жатсынуға және басқа да қазіргі заманғы мәселелерге емес, махаббатқа, бала тәрбиелеуге және ұл-қыздық парызға қызығушылық танытады. Оның осы бөлінген дәуірде туысқандық байланыстар мен отбасылық жерлеулер, ескі достықтар немесе құлай бастаған махаббат, аяқталмаған қарым-қатынастар немесе үйлеспейтін некелер туралы жақсы жазуы – оның шеберлігінің белгісі. Оның көзі мейірімді, дана және жан-жақты (егер сіз сотқа түссеңіз, қазылар алқасында сізді қорғауға тиіс көз), және әрбір жаңа кейіпкерлерге авторлық құштарлықпен және толыққанды егжей-тегжейлі мәліметтермен ден қойғаннан кейін, ол олар туралы белгілі бір орташа шешімге келеді». 1988 жылғы Ұлттық кітап сыйлығының финалисі атанды. Сондай-ақ, ол Time журналының «Жыл кітабы» деп танылды.