Кіріспе

Тайландтағы ең ірі жеке компания Charoen Pokphand Group Company, Ltd. (CP) (เจริญโภคภัณฑ์;) – Бангкокта орналасқан тай конгломераты. Бұл Тайландтың ең ірі жеке компаниясы және Тайланд Корольдік отбасының ең ірі жеке меншік Royal Warrant иегері. Компания өзін 13 бизнес-топты қамтитын сегіз бизнес-бағытқа ие деп сипаттайды, топ 21 елде инвестиция салған. Ол Charoen Pokphand Foods (CPF) компаниясының бақылау үлесіне ие, бұл әлемдегі ең ірі жем-шөп, креветка және құс, шошқа және басқа да ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіруші. Сондай-ақ, ол Оңтүстік-Шығыс Азиядағы ең ірі бөлшек сауда бизнесін жүзеге асырады, 12 000-нан астам 7 Eleven дүкендері бар, бұл Жапониядағы 20 000 дүкеннен кейін әлемдегі екінші орында, және CP Axtra арқылы қолма-қол ақшамен жұмыс істеу және тасымалдау бизнесімен айналысады, бұрын Siam Makro деп аталған. Телекоммуникация саласында CP Group-тың еншілес компаниясы True Group 25 миллионнан астам мобильді абоненттері бар Оңтүстік-Шығыс Азиядағы ең ірі телекоммуникациялық компаниялардың бірі. Қытайдың материктік бөлігінде 200-ге жуық бизнес-кешілес компаниясы бар CP Group Қытайда "Zhèng Dà" (正大 "позитивті" немесе "тура") деп танылады. 1978 жылы Қытай экономикасын ашқан кезде CP Group елдегі алғашқы шетелдік инвестор болды және Гуандун провинциясының Шэньчжэнь арнайы экономикалық аймағында тіркелген алғашқы шетелдік компания атанды. Компания бүгінде Қытайдың ең ірі инвесторы болып табылады және Қытайдың барлық жемшөп нарығының бестен бір бөлігін бақылайды. Компанияның тіркеу нөмірі "0001". Ауқымды инвестициялары арқылы CP Group елдің тамақтану әдеттерін өзгертіп, Қытайдың жасыл революциясын жетекке алды. 1950 жылдары дүкен мал азығын, әсіресе тауықтарға арналған азықты экспорттауға маманданған, бірақ 1970 жылдарға дейін қиындықтарға тап болды, ол кезде Бангкок банкі банкротқа ұшыраған тауық фермасын басқаруды сұрады. Кейіннен дүкен азық-түлік дүкендері мен мейрамханаларға жеткізу үшін өсірілген тауықтарды сатып алуға маманданған, сондай-ақ жемшөп өндірісімен және тауық өсірумен вертикальдық интеграцияланған стратегияны қолданды. 1970 жылдары Тайланд экономикасы либерализацияланған кезде CP Group бірнеше ірі тай банктерімен, Тайланд үкіметімен және шетелдік фирмалармен әртүрлі бизнес келіссөздерге кірісті. CP Group тай фермерлерін тауықтармен және жем-шөппен қамтамасыз етіп, асыл тұқымдыларды тауық өсіруге үйретсе, фермерлер өсірілген тауықтарды CP Group-қа қайта сататын, ол тауықтарды өңдеп, Тайландтағы азық-түлік дүкендеріне, мейрамханаларға және жылдам тағам франшизаларына сататын. CP Group халықаралық деңгейде кеңейіп, өзінің келісімшарттық фермалық моделін Оңтүстік-Шығыс Азияға және бүкіл әлемге – Мексика, Тайвань, Португалия, Қытай, Индонезия, Түркия және АҚШ-қа экспорттады. Компания вертикальдық интеграциямен, бірнеше бизнес бағыттарына кеңейіп, асыл тұқымды фермаларды, мал сою орындарын, өңделген тағамдар өндірісін және кейіннен өзінің мейрамханалар желісін қосуымен танымал. 1980 жылдары Қытай тікелей шетелдік инвестицияларға жол ашқанда, фирма Хонда, Уолмарт және Теско сияқты халықаралық брендтердің басым серіктесіне айналды. CP-нің материктік Қытаймен туыстық байланыстары оған жаңадан құрылған Шэньчжэнь арнайы экономикалық аймағында орналасқан алғашқы шетелдік компания болуға мүмкіндік берді, онда компания Chia Tai Co. еншілес компаниясын құрды. 1987 жылы компания 7 Eleven дүкендерінің желісіне және KFC тез тағамдар дүкендерінің желісіне құқық алды. Компания сонымен қатар Шанхайға Honda лицензиясы бойынша мотоциклдер өндіру және Heineken лицензиясымен сыра пісіру арқылы кеңейді. 1990 жылы CP Group АҚШ-тың NYNEX телекоммуникациялық компаниясымен бірлесіп, Бангкокта 3 миллиард АҚШ долларына 2 миллион телефон желісін салу және пайдалану үшін TelecomAsia компаниясының үлесін сатып алды. 1997 жылғы Азия қаржы дағдарысынан кейін CP өзінің негізгі брендтері бойынша үш бизнес бағытына біріктірілді: азық-түлік (CP Foods), бөлшек сауда (7 Eleven) және телекоммуникациялар (True). 2000 жылдардың басында CP Group 9 миллиард АҚШ долларын бизнес активтеріне ие болды. 2013 жылдың 10 мамырында Қытай даму банкінен несие алмағанына қарамастан, HSBC "15,6 пайыздық үлесін 59 HK $ бір акцияға" Charoen Pokphand Group-қа сататынын мәлімдеді. 2014 жылы CP жапондық Itochu жалпы сауда компаниясымен келісімшарт жасады, оның аясында CP Itochu-ның 4,9 пайыз акцияларын шамамен 1 миллиард АҚШ долларына сатып алды, ал Itochu өз кезегінде Гонконгтағы CP тобының компаниясы CP Pokphand Co-ның 25 пайыз акцияларын шамамен 854 миллион АҚШ долларына сатып алды. Бұл мәміле CP компаниясын Itochu компаниясының үшінші ірі акционері етті және екі конгломераттың халықаралық азық-түлік саудасының мүмкіндіктерін дамытуға бағытталған одағы ретінде таныстырылды. 2015 жылы CP және Itochu Қытайдың CITIC Limited компаниясының 10,4 миллиард АҚШ долларын құрайтын үлесін бірлесіп сатып алатындарын хабарлады, осы арқылы Itochu және CP әрқайсысы CITIC акцияларының 10 пайызына ие болды, бұл қытай мемлекеттік компаниясына жасалған ең ірі шетелдік инвестициялардың бірі. 2020 жылдың 9 наурызында CP Group тайлық Tesco Lotus бөлшек сауда желісін шамамен 10,6 миллиард АҚШ долларына сатып алу бойынша жеңімпаз ұсынысын ұсынды. Сатуға Сауда бәсекелестігі комиссиясының (OTCC) келісімі қажет болды, өйткені CP 7 Eleven дүкендері мен Makro қолма-қол ақшамен жұмыс істейтін бизнесіне ие болғандықтан монополия құруы мүмкін еді. Сату Малайзияда 2020 жылдың қараша айында және Таиландта 2020 жылдың желтоқсан айында мақұлданды, ал сатып алынған дүкендердің брендік атауын 2021 жылдың ақпанынан бастап Tesco брендінен Lotus's брендіне өзгерту жұмыстары басталды. 2021 жылдың ақпанында CP Group Ethisphere Institute ұйымынан "2021 жылғы әлемдегі ең этикалық компаниялардың бірі" сыйлығын алды, бұл ұйым этикалық бизнес стандарттарын бағалаумен айналысады. 2021 жылдың қыркүйегінде CP Group Ascend Money еншілес компаниясының бағасын 1,5 миллиард АҚШ долларына дейін көтерген, бұрынғы инвесторлардан 150 миллион АҚШ доллары көлемінде қаржы тартты.

Шарон Покфанд азық-түліктері

"Шарун Покфанд Фудс" акционерлік қоғамы ретінде танымал және 40-тан астам елге экспорт жасайды. Бұдан әрі, CPF бүгінде әлемдегі жем-шөптің жетекші өндірушісі және ірі құс өсірушілердің бірі болып табылады.

7-Он бір

CP All Plc. Тайландта 7-Eleven ыңғайлы дүкендерінің жалғыз операторы болып табылады. CP Group 1987 жылы осы дүкендерді тарату құқығын алған. Барлығының ішінде 4245 дүкен Бангкок және оның төңірегінде (44 пайыз), ал 5297 дүкен провинциялық аймақтарда (56 пайыз) орналасқан. 4205 корпоративтік дүкен (44 пайыз), 4645 франчайзингтік дүкен (49 пайыз) және 692 суб-аймақтық лицензиялық дүкен (7 пайыз) бар. Күн сайын 7-Eleven дүкендеріне шамамен 11,7 миллион клиент келеді. 2016 жылы компания тағы 710 жаңа дүкен ашты, олар жеке дүкендер ретінде де, PTT жанармай станцияларында да орналасқан. 2014 жылдың соңында компанияда 8210 жеке дүкен (86 пайыз) және PTT жанармай станцияларында 1332 дүкен (14 пайыз) болды. Компания жыл сайын шамамен 700 жаңа дүкен ашуды жоспарлап отыр, мақсаты 2017 жылы 10 000 дүкенге жету.

Шынайы корпорация

Телекоммуникациялық бизнес тобы 1980-ші жылдардың соңында құрылды. True Corporation Plc ретінде танылған, 2021 жылдың 22 қарашасында Telenor және Charoen Pokphand Group Тайландтың екінші және үшінші ірі телекоммуникация операторлары (абоненттер саны бойынша) – True Corporation (TRUE) және Total Access Communication (DTAC) арасындағы 8,6 миллиард АҚШ доллары көлеміндегі бірігу жоспарын қарастыруға келіскендерін ресми түрде жариялады. Аталған бірігу реттеуші органдардың келісіміне байланысты. Реттеуші NBTC 2022 жылдың 20 қазанында өткен отырыста бірігуді "мақұлдады". Жаңадан құрылған компания True Corporation атауын сақтап қалды, ол 2023 жылдың 1 наурызында құрылды және 2023 жылдың 3 наурызында Таиланд қор биржасында TRUE таңбасымен тіркелді.

Асценд тобы

2014 жылы True Corporation компаниясының еншілес кәсіпорны ретінде құрылған Ascend Group, CP Group-тың электрондық коммерциясымен, онлайн-саудасымен, логистикасымен және тауар жеткізілімімен айналысады. Компания Филиппин, Индонезия, Вьетнам, сондай-ақ Мьянма және Камбоджа сияқты қол жеткізу қиын елдерде 150 миллион долларлық кеңейтім жасап, еншілес компанияларын іске қосты. Кәсіпорындар негізгі еншілес компаниялар: Ascend Commerce, Ascend Money және Ascend Capital, сондай-ақ TrueIDC және Egg Digital сияқты шағын тәуелсіз кәсіпорындарға бөлінеді.

Lotus Supercenter (Лотус супер орталығы)

CP Lotus Corporation Қытайдағы бөлшек сауда кәсіпорны.

C.P. Pokphand Co., Ltd.

Гонконг қор биржасында тіркелген CPP әлемдегі ірі жем өндірушілердің бірі және бүкіл Қытай бойынша зауыттары бар, Қытайдың жетекші ауыл шаруашылығы компанияларының бірі.

CP Fresh Mart

Тайландтағы мұздатылған тағамдар мен дайын өнімдер сататын дүкендер желісі, қазір 700-ден астам филиалы бар.

Даянг моторлары

Қытайдың ірі мотоцикл өндірушілерінің бірі – Даянг Моторс жақында Таиландта автомобильдерді өндіруді бастау үшін бірлескен кәсіпорынға келісімшарт жасады. Оның мотоциклдері Оңтүстік-Шығыс Азия, Еуропа және Африка елдеріне экспортталады.

Солвей

1989 жылы CP компаниясы Бельгияның ірі химия фирмаларының бірі – Solvay компаниясымен бірлескен кәсіпорын арқылы мұнай-химия бизнесіне енді. Бірақ кейіннен үлесін сатты. MG көліктері Тайландта MG Sales (Thailand) Co., Ltd. компаниясы арқылы таратылады.

CP Future City Development Corporation Limited (CPFC) компаниясы

CP Future City Development Corporation Limited (CPFC) – толыққанды интеграцияланған жылжымайтын мүлік компаниясы, C. P. Group компаниясының еншілес кәсіпорны, 2021 жылы құрылған. CPFC-нің негізгі қызметтері мүлікті дамыту, инвестициялау және басқару саласына бағытталған.

Құлдық туралы аян

Бірнеше айға созылған тергеуден кейін, 2014 жылы британдық The Guardian газеті Charoen Pokphand (CP) Foods компаниясының құлдармен жұмыс істейтін балық аулау кемелерін иеленетін, басқаратын немесе олардан балық ұнын сатып алатынын, ал осы балық ұнын өсірілген шағаларға берілетінін жариялады. The Guardian басылымы құлдарды шамамен 250 АҚШ долларына сатып алғаннан кейін, аталған кемелердегі жұмыс жағдайларының 20 сағаттық жұмыс күнімен мәжбүрлі еңбек, есірткіге мәжбүрлеу, аштық және тіпті өлім жазасын қамтитынын хабарлады. CP Foods өзінің тауар тізбегінде құл еңбегін қолданғанын мойындады.

Шампаншаның тұрақты жеткізу тізбегі жөніндегі жұмыс тобы

CP Foods – 2014 жылдың шілдесінде құрылған Дәнді Шалғамның тұрақты жеткізу тізбегі жөніндегі жұмыс тобының (SSSC) негізін қалаушы мүшесі болып табылады. Бұл жұмыс тобы Таиландтың шампан өндірісін жақсарту және тексеру жоспарын жасау үшін азық-түлік өндірушілерді, халықаралық сауда желілерін және ҮЕҰ-ларды біріктірді, сондай-ақ жеткізу тізбегінің тұрақтылығы мен ашықтығын арттыру үшін қадамдар мен уақыт кестесін анықтап, келісімге келді. CP Foods және SSSC-нің басты мақсаты – Таиланд шығанағы мен Андаман теңізіндегі теңіздік экожүйеге зиян келтіру және жұмысшылардың құқықтарын бұзу деректерінің жойылғанын қамтамасыз ету, сондай-ақ салаға деген сенімді қайта орнату.