Кіріспе
Джузеппе Верди операсы – Верди операсының түпнұсқа француз тіліндегі нұсқасы. "Сицилиялық кештейлер" (Les vêpres siciliennes, le vɛːpʁ sisiljɛn) – итальяндық романтик композитор Джузеппе Вердидің 1838 жылғы "Le duc d'Albe" шығармасы негізінде Эжен Скриб және Шарль Дювейер жазған француз либреттосына қойылған, бес актілі грандиоз опера. "Сицилиялық кештейлер" Вердидің мансабындағы үш ұлы шедевр – "Риголетто", "Il trovatore" және "La traviata" (1850-1853 жылдар) операларынан кейін жазылды және алғаш рет 1855 жылғы 13 маусымда Париж операсында қойылды. Бүгінде опера француз тіліндегі түпнұсқа нұсқасымен және (көбінесе) 1861 жылдан кейінгі итальяндық нұсқасы – "I vespri siciliani" бойынша орындалады. Сюжет 1282 жылғы Сицилиялық кешкі ас тарихи оқиғасына негізделген, ортағасырлық сицилиялық трактат "Lu rebellamentu di Sichilia" материалы қолданылған.
the original French version of Verdi's opera
Les vêpres siciliennes (le vɛːpʁ sisiljɛn; The Sicilian Vespers) is a grand opera in five acts by the Italian romantic composer Giuseppe Verdi set to a French libretto by Eugène Scribe and Charles Duveyrier from their work Le duc d'Albe of 1838. Les vêpres followed immediately after Verdi's three great mid career masterpieces, Rigoletto, Il trovatore and La traviata of 1850 to 1853 and was first performed at the Paris Opéra on 13 June 1855. Today the opera is performed both in the original French and (rather more frequently) in its post 1861 Italian version as I vespri siciliani. The story is based on a historical event, the Sicilian Vespers of 1282, using material drawn from the medieval Sicilian tract Lu rebellamentu di Sichilia.
19 ғасыр
1855 жылы 13 маусымда Париж операсында алғаш рет қойылғанда, үлкен құрметке ие болды. "Ла Пресс" газеті жазды: "Вердидің музыкасы итальяндық құштарлығын жоғалтпай, француздық гений ойлап тапқан тәсілге сәйкес келді." Гектор Берлиоз былай деп жазды: "Les vêpres операсындағы мелодияның терең әсері, аспаптардың байыстырылған, салмақты алуандығы, концерттік бөлімдердің кеңдігі мен поэтикалық дыбысы, операның барлық бөлігін жарқырататын қызу түс – бұл операға ұлылықтың белгісін, осы композитордың бұрынғы туындыларынан гөрі айқын монархиялық бейне береді." Бадден атап көрсеткендей, "сыншылар жаңа операда мақтауға лайық көп нәрсе тапты. Адольф Адам "Лес Вепрес" оны Вердидің музыкасына көндірді" деді, бірақ Вердидің өзі маусымның соңындағы хатында үш итальян жазушысы ең көп сынға ұшырағанын жазды." Дегенмен, оның жетістігі ұзаққа созылмады. Алғашқы нұсқасы белгілі репертуарға енбегендіктен, қойылымдар қиындықпен жүзеге асырылды.
ХХ ғасыр және одан кейінгі
Ұзақ уақыт бойы салыстырмалы түрде назардан тыс қалғаннан кейін, опера бастапқы француз тіліндегі нұсқасында 21-ші ғасырда сахнада жиірек көрсетіле бастады. 2003 жылы Бастилия операсында және 2018 жылы Бавария мемлекеттік операсында қойылымдар қойылды. 2013 жылдың қазан-қараша айларында Ковент-Гардендегі Корольдік опера театры тарихында алғаш рет толық нұсқаны (балеттен басқа) сахнаға қойды, бұл әртүрлі сынға ұшырады.
Музыка
Либреттоның әсерін "опера эффектілерінің, көріктілік пен театрлық тосынсыйдың тиімді шеңбері ретінде қорытындылап, Верди оны осылай қабылдады" деп атап көрсеткен музыка зерттеушісі Джулиан Бадден, музыкада көрінетін екі ерекшелігіне назар салады. Біріншіден, "ол оны жаңа, кеңейтілген, күрделі ырғақты әуен стилінің негізі ретінде пайдаланды. Мұнда Мейербердің үлгісі маңызды болды. Екіншіден, ол оған ұқсас туындысы, "Ла Баттальия ди Легнано" операсында шеше алмаған мәселені шешу мүмкіндігін пайдаланды, атап айтқанда, басты кейіпкерлердің жеке және қоғамдық сезімдерін қабылдастыру мәселесі. Бұл мәселе музыкалық тілдің алуан түрлілігі арқылы шешілді". Музыколог Роджер Паркер 1992 жылы "Гроув" энциклопедиясында жазғанда, осы операның (сондай-ақ, басқа да "үлкен опералар" дәстүріндегі опералардың) ұзақтығы мен ауқымы қазіргі опера театрларында сирек қойылатынын айтады (1992 жылдан бері жағдай өзгерді, жоғарыдағы қойылымдар тарихы бөлімін қараңыз). Паркер былай деп мәлімдейді: "Көптеген ерекшеліктерді ескермесек, оның негізгі лирикалық бөлімдері алдындағы үш итальян операсының ("Риголетто", "Иль Троваторе" және "Ла Травиата") әуендік тартымдылығына жете алмайды". Дегенмен, ол "Лес Вепрес" операсы "орта кезеңдегі итальян операларының тілінен шешуші қадам жасап, кейінгі Вердиге тән стильдік ерекшеліктердің пайда болуын білдіреді" дейді. (Түпнұсқада курсив). Колодин: "Әрине, бұл Вердидің кейінгі карьерасындағы қағидасы болды, ол қалаған жер мен мәртебеге, олармен байланысты қауіпсіздікке және ақылды әйелге ие болғанда оған жетекшілік етті".
Kolodin comments: "It was, of course, the principle by which Verdi's later career was guided when he had the land and the position he craved and the security that went with them and a wise wife."