Кіріспе

Тайландтың агроөнеркәсіптік және тамақ компаниясы Charoen Pokphand Foods Public Company Limited, (บริษัท เจริญโภคภัณฑ์อาหาร จำกัด (มหาชน)) Charoen Pokphand Group компаниясының құрамындағы кәсіпорын, штаб-пәтері Таиландта орналасқан агроөнеркәсіптік және тамақ конгломераты. Бұл әлемдегі ең ірі жем-шөп және креветка өндірушілердің бірі, сондай-ақ құс еті мен шошқа етінің әлемдік үш ірі өндірушісіне кіреді. Компанияның кірісінің шамамен 64 пайызы шетелдегі операциялардан, 30 пайызы Таиландтың ішкі нарығынан, ал 6 пайызы экспорттан түседі. Жақында компания АҚШ-тағы ірі тоңазытылған тағамдар жеткізушісі Bellisio Foods компаниясын 1 миллиард АҚШ долларына, сондай-ақ 340 миллион фунт стерлингтен астам кіріс көріп отырған ірі британдық құс шаруашылығы өндірушісі Westbridge Foods компаниясын сатып алды. Компанияның негізгі қызметтері – мал шаруашылығы және аквакультура. Мал шаруашылығына тауық өсіру (бройлерлер), қанаты бар тауықтар, үйректер және шошқалар кіреді. Аквакультурадағы екі негізгі теңіз жануары – креветка және балық.

Қаржылық

2017 жылғы жылдық нәтижелер: 501 507 миллион бат кіріс, 15 259 миллион бат таза табыс және 593 497 миллион бат жалпы активтер. 2017 жылы 126 341 адам жұмыс істеді.

Мал шаруашылығы

CPF мал шаруашылығы бизнесіне тауық (бройлер), қаз, шошқа және үйрек шаруашылығы кіреді. Өнімдерді үш негізгі санатқа бөлуге болады: мал азығы, тұқымдық мал, және ет және тағамдық өнімдер.

Мал азығы

Компания тауық, сиыр, шошқа және қаз үшін концентрат, ұнтақ және гранул түрінде мал азығын өндіреді. Бұл азық Таиланд бойынша 600-ден астам сату өкілі арқылы таратылады. Мал азығының бір бөлігі ірі мал фермаларына тікелей сатылады.

Жануарларды өсіру

Компания табиғи мал тұқымдарын зерттейді және жасайды. Мақсаты – аурулардан таза және Таиландтағы өсіру ортасына бейімделген тұқымдар алу. Компания мал шаруашылықтарына және ішкі сауда өкілдеріне тарату үшін аталық бауыртаңдар, аналық бауыртаңдар, шошқалардың аталық-аналық бауыртаңдары, бауыртаңдар, қабаттар, қабатты құстар және шошқа балапандарын өндіреді. Мал шаруашылығында қолданылатын ата-аналық малдар шетелден импортталады, содан кейін компанияның шаруашылықтарында өсіріледі. "World Animal Protection" атты халықаралық ұйым ірі шошқа өндіруші CPF компаниясын 2025 жылға дейін шошқа өндірісінде егістік клеткаларын қолдануды тоқтатуға көндірді.

Ет және азық-түлік өнімдері

Бұл санаттағы өнімдерді екі түрлі өндіріс процесі бойынша одан әрі бөлуге болады: коммерциялық мақсаттағы мал шаруашылығы және дайын тағам өнімдерін өңдеу мен дайындау.

Коммерциялық мақсаттағы мал шаруашылығы

Коммерциялық мақсаттағы мал шаруашылығы өнімдеріне тірі тауықтар, жұмыртқалар, тірі қаздар және тірі шошқалар жатады, олар ел бойынша сату өкілдеріне таратылады. Өнімдер сонымен қатар айналасындағы жергілікті аудандарда, көтерме және бөлшек сауда орындарында, компанияның Таиландтағы өңдеу заводтарында және басқа да өңдеу заводтарында сатылады. Компанияның ел өкілдіктері бар, олар фермерлерге малдың жылдам өсуі үшін дұрыс өсіру туралы техникалық ақпарат беру және маркетинг пен таратуға көмектесу орталықтары болып табылады. Компания шошқа және бройлер өсіруді қолдау бағдарламасын жүзеге асырады. Компания өз фермасы мен шаруашылық құрал-жабдығы бар фермерлерді іріктейді. Іріктелген фермерлер компаниядан мал тұқымдары, мал азығы, дәрі-дәрмектер және шаруашылық білімі салаларында қолдау алады. Компания CPF стандарттарына сай келетін барлық өнімді сатып алуға міндеттеме береді.

Пісірілген азық-түлік өнімдерін өңдеу және өндіру

Компанияның фермаларынан бройлерлер, үйректер және шошқалар тұтынушылардың талаптарына сәйкес ет өнімдеріне айналдыру үшін өңдеу зауыттарына жеткізіледі. Ет өнімдері қапталып, мұздатылып, көтерме саудагерлерге, ішкі сауда орындарына және әртүрлі елдердегі импорттаушыларға салқындатылған және мұздатылған түрде таратылады. Компания ет өнімдерін дәмдеу және қайнату, буға пісіру, қуыру, пешке пісіру және грильдеу сияқты әдістер арқылы пісіру арқылы тұтынушылардың талаптарына сәйкес қосымша құндылық қосады. Экспорттық өнімдер Еуропалық Одақ, Азия және Жапония елдеріндегі импорттаушылар арқылы таратылады.

Аквакультура

Аквакультура бизнесі негізінен креветкалар мен кейбір балықтарды қамтиды. Өнімдерді үш негізгі санатқа бөлуге болады: жануарларға арналған жем, жануар өсірушілер және ет пен тағамдық өнімдер.

Мал азығы

Компания су өсімдіктеріне арналған жем-шөп өндіреді және таратады, оның басты өнімі – креветкаға арналған жем. Су өсімдіктеріне арналған жем концентрат, ұнтақ және гранула түрінде жасалады және елдің барлық аймандарындағы креветка шаруашылықтарындағы сату өкілдері арқылы таратылады. Су өсімдіктеріне арналған жемді өндіруде соя кебегі, балық ұны және бидай ұны сияқты ауыл шаруашылығы өнімдері пайдаланылады.

Шампан тұқымдас балық өсіретін фермалар мен ұрықханалар

Компанияның креветка шаруашылығындағы тұрақты өсім мен дамуды қолдау саясатын басшылыққа алып, компания фермерлерге тарату үшін креветка шабақтарын (балапандарын) әзірледі, бұл олардың креветка шаруашылығын табысты жүргізу мүмкіндігін арттырады. 2004 жылы компания креветка өсіруде тәжірибесі бар американдық компаниямен бірлескен кәсіпорын құрып, Таиландтағы шаруашылық жағдайларына бейімделген креветка шабақтарын (балапандарын) жасады. Компанияның шаруашылық фермалары мен шабақ өсіру орталықтары Таиландтың шығыс және оңтүстік аймақтарындағы креветка шаруашылығы аудандарында орналасқан.

Балық өсіру фермалары мен ұрықханалары

Компания фермерлерге тарату үшін балық тұқымдарын әзірледі, оның ішінде тилапиядан шығарылған табатым балық шабақтары да бар. 2006 жылы компания баса балығынан жасалған моракот балық тұқымын да өндіруге қол жеткізді.

Балық азық-түліктері

Бұл санаттағы өнімдерді екі түрлі өндіріс процесі бойынша одан әрі бөлуге болады: коммерциялық мақсатта креветка және балық шаруашылығы, сондай-ақ дайын тағам өнімдерін өңдеу және өндіру.

Коммерциялық мақсаттағы шаруашылық

"Із кестесін қамтамасыз ету" компанияны креветка өсіру бизнесін кеңейтуге түрткі болды, нәтижесінде компанияның өңдеу заводтары және Таиландтағы басқа өңдеу заводтары үшін толық интеграцияланған операциялар құрылды. Компанияның креветка шаруашылықтарын басқаруда зерттеу және әзірлемелер мен технологиялар креветкаларда аурудың пайда болуын болдырмау және қоршаған ортаға зиян келтірмейтін, қалдық жинақтамайтын өсіру әдістерін табу үшін қолданылады. Компания дәрі-дәрмектер мен химиялық заттарды пайдаланбайтын "пробиотикалық шаруашылықты" қолдайды.

Пісірілген азық-түлік өнімдерін өңдеу және өндіру

Өңдеуден алынған өнімдер аквамәдениет бизнесінің азық-түлік тауарлары санатындағы маңызды өнімдердің бірі болып табылады. Басты өнімдер – өңделген таза креветка және қосымша құнмен өңделген креветка, олардың көп бөлігі экспортқа суытылған және мұздатылған түрде шығарылады және түрлі елдердегі импорттаушылар арқылы таратылады. Егер өнімдер тапсырыс берушінің талаптары бойынша жасалса, сату бағасы келісім арқылы анықталады.

Құлдық туралы айыптаулар

2014 жылдың маусым айында бірнеше айлық тергеуден кейін британдық «The Guardian» газеті Charoen Pokphand Foods (CPF) компаниясының балық ұнын, оны өсірілген шабаққа (креветкаға) беру үшін, құлдармен жұмыс істейтін балық аулау кемелерін иеленетін, басқаратын немесе олардан өнім алатын жеткізушілерден сатып алатынын мәлімдеді. «The Guardian» газетінің мәлімі бойынша, құлдар «250 фунт стерлингтен» сатып алынғаннан кейін, осы кемелердегі жұмыс жағдайларына күніне 20 сағат жұмыс істеуге мәжбүрлеу, есірткіге тәуелділікке итермелеу, аштық және тіпті өлім жазасы кірген. 2014 жылдың шілдесінде CP Foods бұл мәселені талқылау үшін үш күндік жиын өткізді, онда саудагерлер, жергілікті билік өкілдері және Oxfam, Environmental Justice Foundation сияқты коммерциялық емес ұйымдар қатысты. Бұл жиынның нәтижелерін анықтау қиын, себебі «The Guardian» газеті қосымша ақпарат жарияламады, ал компанияның сайтындағы «Тұрақтылық» бөлімінде «Біздің тәсілдеріміз бен жетістіктерімізді қамтитын соңғы жаңарту үшін» деп 2013 жылғы желтоқсанға қатысты жазбаға сілтеме берілген, онда «2014 жылғы бірінші тоқсанда жаңа жаңарту жарияланады» делінген. Кейіннен Charoen Pokphand компаниясының президенті мен бас директоры «Акционерлерге үндеу» жариялап, енді тек сертификатталған өңдеу орналарында өнім алуға, тек сертификатталған тайлық балық шаруашылықтарынан өнім сатып алуға және жеткізу тізбегіндегі «балық аулау кемелері, балық ұны өңдеу орналары Таиланд еңбек стандарты бойынша сертификатталған болуы керек немесе тәуелсіз агенттік (үшінші тарап) жүргізген аудиттен өтуі керек» деп уәде берді.

Австралияда Woolworths тек CPF Vietnam өнімдерін сатады, ал Metcash, Independent Grocers of Australia (IGA) үшін көтерме тауар жеткізушісі, өз инвентаризациясынан CPF тауарларын алып тастады. 2017 жылдың қаңтар айында АҚШ Калифорния штатының Солтүстік округі соты, Таиланд шабағын (креветкасын) жеткізу тізбегінде адам құқықтары бұзылған деген айыптау бойынша CP Foods-қа және басқаларға қарсы қозғалған сот ісі бойынша бірнеше негіздер бойынша CP Foods компаниясының пайдасына шешім шығарды. Соттың шешімі талапкерлерге осындай талаптарды қайтадан көтеруге тыйым салады.