Кіріспе

"Барлығы құмарлықтың құрбаны" - Уильям Роулидің Якоб дәуіріндегі трагедиясы. "Таң қалдырарлық ашықтығы мен тиімділігі бар", "қадірлі, шикі және күшті" пьеса 1618 және 1620 жылдар аралығында жазылған.

Жарияланым

Пьеса алғаш рет 1633 жылы (Роллинің өлімінен жеті жыл өткен соң) кітап сатушы Томас Харпер басып шығарған кварто түрінде жарық көрді. Бұл 1633 жылғы кварто Роллинің заманында пьесаның жалғыз басылымы болды; драма он тоғызыншы ғасырға дейін қайта басылған жоқ.

Өнер көрсету

"All's Lost by Lust" пьесасы алғаш рет Роулидің "Принц Чарльз әскері" труппасы, содан кейін Леди Елизаветаның әскері және Королева Генриеттаның әскері сахнаға қойды. Пьеса өз заманында танымал болды және Реставрация кезеңінде қайта жаңғыртылды; Сэмюэл Пепис 1661 жылғы 23 наурызда Ред Булл театрында Джордж Джолидің қойылымын тамашалады. Ол өзінің танымал күнделігінде қойылымды "нашар орындалған" және "үлкен тәртіпсіздік" болған деп сипаттады – жас әнші бір әнді нашар орындағанда, музыка мұғалімі оған шабуыл жасап, соқты, бұл бүкіл залды қоздырды. Көптеген ағылшын Ренессанс пьесалары сияқты, Роулидің трагедиясы да кейінгі қойылымдар үшін бейімделді. Бір "В. К." 1690 жылы "The Rape Reveng'd", яки "Испан революциясы" деп аталатын нұсқаның авторы болды. 1705 жылы Мэри Пикс авторлық құқығымен "Испанияның бағындырылуы" атты бейімдеме жарық көрді. Содан бері бұл туынды құрметтен шығып, қайта қойылған жоқ.

Жанр

Роулидің автор ретіндегі беделі оның комедияларына негізделген; «Барлығы құмарлықпен жоғалды» – оның жалғыз сақталған трагедиясы. «А Fair Quarrel» пьесасындағы трагедиялық-комикалық Фитцаллен сюжеті және «The Changeling» пьесасының бастапқы және соңғы сахналары – Роулидің авторлық шығармашылығының сирек кездесетін, тұңғыш жақтарының мысалдары. «Барлығы құмарлықпен жоғалды» трагедиясы, зорлау қылмысының ірі саяси және әлеуметтік контексте қарастырылатын басқа Якоб дәуіріндегі трагедиялармен бірге жіктеледі, олардың ішінде Джон Флетчердің «Валентиан және Бондука», Томас Миддлтонның «Кент королі Хенгист» және «Қорғаншының трагедиясы» сияқты «тиран зорлаушы» бейнесі бар туындылар бар. Роулидің трагедиясын «зорлау тақырыбындағы ерекше пьеса» деп атауға болады. Оның «идеологиялық тосын сыйлары» – соғысқа дайын әйел, «өте қызғанышпен қараған әйел, ар-ожданымен күрескен, екі әйелге үйленген күйеу және үш адамның бірге болатын өлімнен кейінгі жағдайы. Бұл – тек қосалқы сюжет ғана».

Клоунның

Пьесаның комикалық жеңілдігін көбінесе клоун кейіпкері Жакус сыйлайды; 1633 жылғы квартодағы Dramatis Personae Жакусты "Ақын сомдаған" деп көрсетеді. Роули өзі үшін комедиялық рөлдер құрастыруға бейімділік танытқан; ол Флетчермен бірлесіп жазған "Миллдегі қыз" пьесасында Бустофаның клоундық рөлін жазып, өзі ойнаған. Томас Миддлтонмен бірлескен еңбектерінің екеуі – "А Fair Quarrel" және "The World Tossed at Tennis" пьесаларындағы Шоу мен Симплиситидің комедиялық рөлдері, сондай-ақ Роулидің басқа пьесаларындағы бірнеше клоундық рөлдер де осы санатқа жатады. (Роулидің өзі жазған рөлдері "семіз клоун" рөлдері ретінде танылады, себебі Роули барлық деректерге сәйкес, мұндай рөлдерді ойнауға физикалық мүмкіндіктері жетерлік болған.)

Қысқаша мазмұны

Бұл пьеса VIII ғасырда Испанияға маврлар шабуыл жасағаны туралы испан аңыздарына негізделген. Бұл Родериктің, Испанияның соңғы вестгот патшасы Родериктің және оның генерал Джулианның, Сеута графының аңызына негізделген оқиғасын бейнелейді. (Роллидің бұл әңгіменің нақты қайнар көздері белгісіз, бірақ оның еңбегін негіздеуге арналған дәстүрлі таным, өлеңдер мен балладалардың көп қоры болды.) Пьеса басталғанда Испанияға маврлар шабуыл жасауы күтілуде; Король Родерик өз әскерін жинап, оны Юлианның қолбасшылығына қояды. Родериктің өзі генералдың қызы Жасинтаны азғыруға көбірек қызығушылық танытады; оның мақтанышы және қоян-қолтық Лотарио жас әйелді пәктігін беруге көндіруге көмектесу үшін Малена есімді ескі жезөкшеге келеді. Родерик бос қазынадан да алаңдайды; ол проблеманы көптеген бұрынғы патшалар оқшауланған және оқшауланған сиқырлы сарайға кіру арқылы шешуге жоспарлайды, ол үлкен қазына бар деп санайды. Пьесаның екінші және үшінші сахналарында сюжеттің кейіпкерлері таныстырылады. Антонио - Маргарета есімді жас қызға ғашық болған жас дворян. Ол қарапайым адам, ал Антонионың досы Лазарело ұсынылған үйлесімнің әлеуметтік теңсіздігіне шағымданады. Маргареттің әкесі де үйлену туралы алаңдайды, бірақ оның ағасы, клоун Жак, оны ынталы түрде қолдайды. Антонио әскери қызметке кетер алдында Маргареттаға асығып үйленеді; неке, әзірше, құпия сақталады. Лотарио Малена мен Жасинтаны Родерик сотына әкеледі, ал қарт пандесса Жасинтаны иілгіш етуге тырысады, бірақ сәттіліксіз. Родерик кіріп, Жасинтаны сахнадан сүйреп шығарып, зорлайды. Осы уақытта Юлиан өзінің әскерін мордвалармен кездесу үшін оңтүстікке қарай бастап барады. Ол және оның офицерлері, соның ішінде Антонио, Алонзоның қасабасына тоқтайды; олар Алонзоның сұлу және экстравертті қызы Дионисамен кездеседі. Антонио мен Диониса бірден бір-біріне тартылады, ал Антонио Маргаретқа шашылып үйленгеніне өкініп келеді. Испан әскерлері мавр басқыншыларына қарсы шабуыл жасап, шайқаста жеңіске жетеді, көптеген мавр офицерлерін тұтқынға алады; Антонио өзінің батылдығымен ерекшеленеді. Лазарелло Антонио мен Дионисаның үйлесуіне қолдау көрсетеді және Антониоға жасырын әйеліне қол сұғудың түрлі жолдары туралы кеңес береді. Лотарио Жаситаны зорлағаннан кейін қамалға қамап қояды, бірақ Жасита оның ұйықтап жатқан кілттерін алады және қашып кетеді. Ол әкесіне барып, оны зорлағанын айтады. Юлиан өзінің отбасының абыройына жасалған қорлық пен патшасының сатқындығынан қатты күйзеледі; оның офицерлері оның әскерлерін және ол тұтқындаған тұтқындарды, соның ішінде морей патшасы Мули Муменді қарап шығу арқылы рухын жинады. Джулиан оларға қызының зорланғанын айтады, ал ренжіген әскерлер Родерикке қарсы көтеріліске қолдау көрсетуге келіседі; Джулиан Мули Муменді және оның адамдарын тұтқыннан босатады және екі командир Родерикке қарсы одақ құрады. Маргарет Антонионың сатқындығын біледі; тумысынан қарапайым адам болғанымен, ол оны қабылдауға тым мақтаншақ және асқақ. Ол күйеуіне өзінің еркек бауыры клоунның қолымен жеткізілген өтірік хат жазады, бұл оның әйелі емес, оның кәнизагы болуына келісетінін көрсетеді. Лазареллоның байланысты үнемі бұзу жоспары бар: ол Антонионың орнына түнде Маргаретқа барады. (Бұл Роулидің дәуіріндегі пьесаларда жиі кездесетін стандартты төсек трюгінің кері бұрылысы, онда әйел емес, ер адам ауыстырылады.) Лазарелло Маргареттамен жыныстық қатынасқа түспейтінін айтады, бірақ Антонионың құрметіне құрметпен қарайды; бірақ онымен түнде болғаннан кейін ол оны қорлағанын, Антонионың қазір қаламайтын некеден қашып кетуіне мүмкіндік бергенін айта алады. Алайда Маргаретта өзінің қызметшісі Фиделламен Антонионы өлтіруге сөз байласады; шешуші түні екі әйел Антонионы өлтіріп жатыр деп ойлап, Лазарельоны арқанмен шауып өлтіреді. Қылмыс тез ашылады, бірақ жеке тұлғаларды шатастыру жоқ. Жакус клоун Лотариомен кездеседі, ол қазір Жасинтаны жоғалтып, ұятқа қалды; екеуі де өздерін асып өлтіруді жоспарлап отыр. Екеуі өзін-өзі өлтірудің бәсекелестік түріне ие; Лотарио Жакеске оны асып тастауға ақша төлеуді ұсынады, ал Жакес, ашкөз және өзін-өзі өлтіру сияқты абыройлы ым-ишараларға бейім емес, ұсынысты қабылдайды. Родерик сиқырланған деп саналатын сарайдың күмбезіне кіреді; қазына табудың орнына, ол өзінің тағдырын ашатын жабайы рухани шеруге куә болады, ол маврлар жеңіп, өзінің христиан патшалығын ислам күштеріне жоғалтады. Джулиан...

Расизм

Роули мористерді үнемі "қара" деп сипаттайды және оларды стереотиптік зұлымдар, қанқұмар және опасыз ретінде көрсетеді. Ол осы арқылы өзінің заманының қалыпты көзқарастарын көрсетеді, бұл көзқарастар "Люст доминионы", Пилдің "Альказар шайқасы" және Шекспирдің "Тит Андроник" сияқты мористер мен Солтүстік Африка мұсылмандарын бейнелейтін басқа да туындыларда көрінеді. Роули Маргареттің қызметшісі Фиделла бейнесін жасау арқылы стереотипті біршама өзгертеді, өйткені Фиделла – батыл және әйел ағасына адал жас мористік қыз.