Ваннаган кенті: 60 миллион жылдық палеонтологиялық қазбалар орны
Wannagan Creek site
Солтүстік Дакотадағы Wannagan Creek қазба алаңы – 60 млн жылдық палеоцен дәуірінің өсімдіктер мен жануарлар қалдықтарын сақтап қалған субтропикалық орта.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ваннаган Крик (Wannagan Creek) – Солтүстік Дакота штатының Теодор Рузвельт ұлттық паркінің Оңтүстік бөлімінің батысында орналасқан қазбалар орны. Бұл орын палеоцен дәуіріне жатады, шамамен 60 миллион жыл бұрын пайда болған. Миннесота ғылым мұражайының палеонтологтары бұл орынды жартылай ғасырға жуық зерттеп келеді. Орын субтропикалық, батпақты жазықтар мен ормандарды қамтитын ежелгі ортаны бейнелейді деп саналады. Осы орынның флорасы мен фаунасы өте жақсы сақталған. Крокодилдер және басқа омыртқалы жануарлардың іздері де табылды.
The Wannagan Creek site is a fossil site found just west of the South Unit of Theodore Roosevelt National Park of North Dakota, US. The site is Paleocene in age, approximately 60 million years old. Paleontologists of the Science Museum of Minnesota have studied the site for nearly thirty years. The site is thought to represent a paleoenviroment of subtropical swampy lowland and forests. Preservation is excellent for both the flora and fauna of the site. Trace fossils of crocodilians and other vertebrates have also been discovered.
Топография/геология
Сайттың топографиясы Little Missouri өзенінің арнасын тереңдетуі нәтижесінде құнарсыз жазық рельефіне ие. Тау жыныстарының құрамы Ларамидтік тау жасалу кезеңінен пайда болған шөгінділер болуы мүмкін, бұл шөгінділер өзендер, ағыстар, көлдер және батпақтар басымдығымен сипатталатын экожүйеде қалыптасқан. Ваннаган орны Тунг өзенінің қабаттарының (бұрынғы Бюллион-Крик қабаттары) жоғарғы бөлігінде орналасқан. Бұл қабаттан 60 метрден астам қалыңдықтағы тау жыныстары сарыдан қоңырға дейін түсті, нашар біріккен балшық тастардан, саз тастардан және аздаған мөлшерде ұсақ құмтастар мен лигниттен тұрады. Сайттың үстінен "Сентинель-Бутт" қабаты жатыр. Бұл қабат әдетте сұрдан қоңыр түске дейін болады, бірақ литологиялық құрамы жағынан Тунг өзенінің қабатына ұқсас. "Сентинель-Бутт" қабатының қалыңдығы шамамен 90 метрді құрайды. Екі қабаттың арасындағы шекара сайттан шамамен 6 метр жоғары орналасқан. "Сентинель-Бутт" қабатында сайттан жоғары орналасқан, тас ағаштан тұратын кең көлемді қалдықтар бар.
The topography of the site is that of a badland, due to the downcutting of the Little Missouri River. The rock units are likely sediments derived from the Laramide orogeny deposited in an ecosystem dominated by rivers, streams, ponds, lakes, and swamps. The Wannagan Site is found in the upper portion of the Tongue River Formation (formerly Bullion Creek Formation). The rocks of this deposit, reaching a thickness of over 60 m, consist of yellow to tan, poorly lithified claystones, mudstones, and siltstones with a lesser amounts of interbedded fine grained sandstones and lignite. The site is overlain by the Sentinel Butte Formation. This formation is generally gray to brown in color but is similar in lithology to the Tongue River. The Sentinel Butte is roughly 90 m thick. The contact between the two formations is roughly 6 m above the site. The Sentinel Butte contains an extensive stump bearing petrified wood bed above the contact at the site.
Фауна
Ваннаган аймағында көптеген сүтқоректілер табылған. Олардың барлығы қазіргі сүтқоректілерге қарағанда кішкентай, ең ірісі қойдың мөлшерімен тең. Сақталған сүтқоректілердің арасында сопақша денелі примитивті примат және ағаш өмірін кешетін көптілді (Ptilodus) бар. Аймақтағы ең ірі сүтқоректі – кондиларт шөпқоректі Phenacodus. Тағы бір сүтқоректі қазбасы – Protictis, ол Viverridae тұқымдасына жататын, қарақұйрықтай мөлшердегі, орман төңірегінде аң аулаған болуы мүмкін. Ваннаган аймағында сақталған жануарлардың басым түрі – жорғалаушылар. Аймақта табылған ең үлкен жануар (ұзындығы 4 метр) – еусухиандық крокодил Borealosuchus formidabilis (бұрын Leidyosuchus formidabilis деп аталған). B. formidabilis сонымен қатар фаунаның басты жыртқышы деп есептеледі. Екінші ірі жорғалаушы – шампозавр Champsosaurus gigas. C. gigas палеоцен жорғалаушыларының арасында ерекше, себебі ол белгілі мезозойлық ата-тегінен үлкен: 3 метр (10 фут) ұзындығы, ал ең ірі кредалық шампозаврлар үшін 1,5 метр (4,5 фут). Жалпы, жорғалаушылардың мөлшері креда-палеоген жойылғаннан кейін азайған. Басқа жорғалаушылар: жұмсақ қабықты тасбақалар, варанидтер, кішкентай аллигаторлар (Wannaganosuchus), палеофидтер жыландары және Protochelydra zangerli сияқты жабылатын тасбақалар. Ваннаганнан табылған құстарға ибис, аты жоқ су құсы және жағалау құсына ұқсас құс жатады. Ваннаганнан табылған екі түрлі қосмекенді – алып саламандер Piceorpeton willwoodense және бақалар. Балықтардың арасында қазба эзокс, тұщы су сәулелері, гар және боуфин бар. Сонымен қатар, Gomphaeschna schrankii және Ephemeropteran майшабақтары да табылған.
Many mammals are found at Wannagan. All are small compared to modern mammals, the largest being sheep sized. Preserved mammals include a squirrel like primitive primate and Ptilodus, an arboreal multituberculate. The largest mammal at the site is the condylarth herbivore Phenacodus. An additional mammal fossil is Protictis, a weasel sized member of Viverridae that may have hunted on the forest floor. Reptiles are the dominant animal type preserved at Wannagan. The largest animal (~4 meters [13 ft] in length) found at the site is the eusuchian crocodilian Borealosuchus formidabilis (formerly known as Leidyosuchus formidabilis). B. formidabilis is also thought to be the apex predator of the fauna. The second largest reptile is the champsosaur Champsosaurus gigas. C. gigas is unusual among Paleocene reptiles in that it is larger than its known Mesozoic ancestors: 3 meters (10 ft) in length versus 1.5 meters (4.5 ft) for the largest Cretaceous champsosaurs. Reptiles as a whole decreased in size after the Cretaceous–Paleogene extinction event. Other reptiles include soft shelled turtles, varanid lizards, a small alligatorid called Wannaganosuchus, palaeophid snakes, and the snapping turtle like Protochelydra zangerli. Birds from Wannagan include an ibis, an unnamed water bird, and a plover like shore bird. The two types amphibians found at Wannagan are the giant salamander Piceorpeton willwoodense and frogs. Fish include fossil Esox, freshwater rays, gar, and bowfin. Additionally, the dragonfly Gomphaeschna schrankii and the mayfly Ephemeropteran have been found.
Флора
Ваннаганның флорасы кейбір жағдайларда жақсы сақталған, көптеген қазба жәндіктер жеген іздері табылды. Қазбалардың көпшілігінің қазіргі замандағы аналогтары бар. Ваннаган арнасындағы ағаштардың тізіміне пальмалар, гинкго, аққабақ кипарис, шұбар, емен, қарағаш, інжір, магнолия, таңғы қызыл секвоя, хакберри, сассафрас, сикомор, шие, түтін және цикадтар кіреді. Тағы да, жүзім, лотос, қамыс, қамыстың бір түрі және су плантагосы сияқты өсімдіктер табылған.
The flora of Wannagan is quite well preserved in some cases, with evidence of insect feeding found on many fossils. Most of the fossils have modern equivalents. The list of trees at Wannagan Creek include palms, ginkgo trees, bald cypress, dogwoods, oaks, elms, fig trees, magnolias, dawn redwoods, hackberries, sassafras, sycamores, cherries, mulberries, and cycads. Additional plants found at the site are grape vines, lotus, bur reeds, cattails, and water plantago.