Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Чидл – Англияның Стаффордшир графтығындағы Стаффордшир Мурлендс ауданындағы базар қаласы және азаматтық округ. 2021 жылғы халық санауы бойынша халқы 12 000 адамды құрайды. Ол Утоксетер, Лик, Эшборн және Стоук-он-Трент қалаларының арасында орналасқан.
Cheadle is a market town and civil parish in the Staffordshire Moorlands District of Staffordshire, England, with a population of 12,000 at the 2021 census. It is located between Uttoxeter, Leek, Ashbourne and Stoke on Trent.
Тарих
Чидл – англосаксон дәуіріне жататын тарихи базар қаласы, ол 1086 жылғы "Domesday Book" кітабында тіркелген. Қала тарихи Стаффордширдің Тотмонслоу жүзінің құрамында орналасқан, әкімшілік тұрғыдан қазір Стаффордшир Мурландс аймағына қарасты. "Domesday Book" кітабында Чидл Роберт Стаффордқа тиесілі "Селле" деп көрсетілген. Ол кездегі аумақ 6 шақырымға 3 шақырымға созылып, 9 отбасы тіркелген. 1176 жылы Бассет әулеті "Чедл" иелігін алды, ал 1250 жылы Ральф Бассетке Генрих III патша базар құқығы мен жыл сайынғы жәрмеңке өткізуге рұқсат берді. 1309 жылы 75 отбасы Милл-роуд маңындағы астық ұнтақтайтын диірменді пайдаланғаны жазылған. Елу жылдан кейін ауылға 12 ғасылдан қалған құрылысты алмастыратын жаңа шіркеу салынды, ол 1837 жылға дейін қолданыста болды. 1606 жылы шіркеу мектеп ашты, ал 1685 жылы шіркеудің сол кездегі пасторы, Генри Стаббс, Чидлде грамматикалық мектеп ашу үшін қаржылай көмек қорды құрды. Мектеп Монкхауста (Хай-стрит артында) салынды және 1917 жылға дейін жұмыс істеді. Осы қор бүгінге дейін сақталған. Қазір Монкхауста 3-ші Чидл скаут тобы орналасқан. 1676 жылы Чидлде мыңнан астам адам тұрған, ал жүз жылдан кейін (1772) – мың сегіз жүз адамға жеткен. Ол кезде жұмыспен қамтудың басты көзі – ауыл шаруашылығы және фермерлік болды. Осы кезеңде жаңа жұмыс үйі салынды және ашылды. Ол 1837 жылы Чидл одағының құрамында кеңейтілді. 1909 жылы ғимараттың бір бөлігі бұзылып, оның орнына емхана ашылды. Кешеннің барлығы 1987 жылы бұзылып, жаңа аурухана салынды, оны 1989 жылы ханшайым Анна ашты. 1798 жылы 10 тоқымашының үйі салынды. Тоқымашылар төменгі қабатта тұрды, ал жоғары қабатта лента тоқуға арналған станоктар орналастырылды. 1820 жылдары станоктар Тап-стриттегі фабрикаға көшірілді. Бұл лента фабрикасы 1972 жылы жабылып, қазір дүкен болып жұмыс істейді. 1851 жылы Чидлде жібек және тары мата фабрикалары салынды. Олар жүздеген жұмысшыны жұмыспен қамтып, 1981 жылы жабылды. 1725 жылы Чидлдің Брукхаус ауданында Чидл мыс және қола компаниясы өндірісті бастады, 100 жылдан кейін Томас Паттен атымен Оукамур ауданына көшірілді. 1851 жылы оны Бирмингемдік Томас Болтон сатып алды. 1890 жылы Болтон Фрогхоллде зауыт ашты, ал Оукамур зауыты 1963 жылы жабылды. Қасиетті Джайлз католик шіркеуі 1846 жылы ашылды. Оның 61 метрлік мұнарасы бүгінге дейін қаланың бейнесін әсемдейді. Оны Август Уэлби Нортмор Пуджин салған, ол Шрусберидің 16-шы графы Джон Талботтан "теңдесі жоқ" шіркеу құруды тапсырған. Осы мақсатына жету үшін Талбот Пуджинге құрылысқа шексіз қаражат берді. Шіркеу көбінесе "Пуджиннің маржаны" деп аталады және "Сырды ашу" атты жергілікті туристік шараның орталығы болып табылады. Чидл қалалық әкімшілік ғимараты 1894 жылы аяқталды. ХХ ғасырдың басында Брукхауста алғашқы ашық ауада жүзу бассейні салынды, ал 1904 жылы телефон желісі тартылды. 1901 жылы Чидл темір жол желісіне Чидл темір жолы арқылы қосылды, оны Солтүстік Стаффордшир темір жолы басқарды және кейін иеленді. Майорс Барн станциясы салынды, бұл өнеркәсіптерге және жолаушылар тасымалына қосымша мүмкіндіктер берді. Кейінірек станциядан құм, қиыршық тас және құрылыс материалдарымен бірге көмір де тасымалданды. Алғашқы автомобиль 1903 жылы Чидлге келді, ал Чидл – Лонгтон бағытындағы алғашқы лицензияланған автобус қызметі 1914 жылдың қаңтарында басталды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде неміс Люфтваффе радиобайланысын ұстауға маңызды рөл атқарған RAF Чидл деп аталған британдық сигналдық барлау Y станциясының бірі Вудхед Холлде, Әуе министрлігі сатып алған жерде орналасқан.
Cheadle is an historic market town dating back to Anglo Saxon times, being referred to in Domesday Book (1086). It lies within the historic Staffordshire Hundred of Totmonslow: for administrative purposes, it is now part of the Staffordshire Moorlands area. Cheadle appears in Domesday Book as "Celle" held by the lord of the manor, Robert of Stafford, at the time the area covered 6 miles by 3 miles and listed 9 families. In 1176 the Basset family acquired the manor of "Chedle" and in 1250 Ralph Basset was granted a market charter and annual fair by King Henry III. In 1309, 75 families are recorded as using a corn grinding mill sited near Mill Road. Fifty years later, a new church was built in the village replacing a 12th century structure and this church remained in use until 1837. In 1606 a school was founded by the church, and in 1685 the then curate of the parish, Rev, Henry Stubbs, left an endowment to found a grammar school in Cheadle. The school was built at Monkhouse (behind the High Street) and was active until 1917. The endowment continues to this day. The Monkhouse is currently home to 3rd Cheadle Scout Group. By 1676 Cheadle's population is recorded as just over one thousand, and a hundred years later (1772) as one thousand eight hundred. At this time the main source of employment was agriculture and farming. During the same period a new workhouse was built and opened. It was extended under the Cheadle Union an 1837. Part of the original building was demolished in 1909, renamed an infirmary. The whole complex was demolished in 1987 and a new hospital was built on the site, which was opened in 1989 by Princess Anne. In 1798, 10 weavers houses were built. The weavers lived downstairs and the looms for the manufacture of tape were upstairs. By the 1820s the looms were transferred into a factory in Tape Street. This tape factory closed in 1972, and is now a shop. In 1851 silk and narrow fabric mills were built in Cheadle. They employed hundreds of operatives, and closed in 1981. In the Brookhouses area of Cheadle in 1725, the Cheadle Brass and Copper Company started production, transferring to the Oakamoor area 100 years later under the company name Thomas Patten. It was bought in 1851 by Thomas Bolton of Birmingham. In 1890 Bolton's opened a factory at Froghall and the Oakamoor works were eventually closed in 1963. St Giles' Catholic Church opened in 1846. Its 200 feet (61 m) spire still dominates the town today. It was built by Augustus Welby Northmore Pugin, who was commissioned by John Talbot, 16th Earl of Shrewsbury to create a church that "would have no rival". To achieve his aim, Talbot gave Pugin unlimited resources with which to build it. The church is more commonly known as 'Pugin's Gem', and is the centre of a local tourist event known as 'Discover the Secret'. Cheadle Town Hall was completed in 1894. At the turn of the 20th century the first open air swimming baths were constructed at Brookhouses, and telephone installation began in 1904. In 1901 Cheadle was linked to the railway network by the Cheadle Railway, operated and later owned by the North Staffordshire Railway, with the building of a railway station at Majors Barn, giving access to further industries and movement of passengers. At a later period sand, gravel and aggregates used for building purposes were transported from the station as well as coal. The first motor car arrived in Cheadle in 1903, and the first licensed omnibus service – Cheadle to Longton – commenced in January 1914. One of the British Signals Intelligence Y stations called RAF Cheadle was situated at Woodhead Hall, from land purchased by the Air Ministry playing a vital role in helping intercept German Luftwaffe radio communications during the Second World War.
Қызықты орындар
Сент-Джайлз католик шіркеуінің 200 фут (61 м) биіктігіндегі шпилі Чидлдің көкжиегін биіктеп тұр. Ол Пуджиннің шіркеудің қандай болуы керек деген нанымдарының ең толыққанды көрінісі саналады, ондағы әрбір нәрсе нақты және символдық мағынаға ие. JCB зауытында 42 акрға жуық көрікті көлдер бар. Чидл демалыс алаңы мен Оңтүстік Мурлендс демалыс орталығы жергілікті демалыс мүмкіндіктерін ұсынады. Чедлдің Бас көшесінде көптеген ескі ғимараттар сақталған және ол Виктория дәуіріндегі түрінен көп өзгешеленбеген.
The 200 feet (61 m) spire of St Giles' Catholic Church dominates Cheadle's skyline. it is considered to be the most complete expression of Pugin's beliefs about what a church ought to be, with everything in it having a practical and symbolic purpose. There are 42 acres of landscaped lakes at the JCB factory. Local leisure facilities are at Cheadle Recreation Ground and South Moorlands Leisure Centre. The High Street of Cheadle has many old buildings and is little changed from how it looked in the Victorian era.
Экономика
Чидл Домсдей кітабында шағын және маңызды емес ауыл ретінде, аз халқымен аталады. Қала келесі бірнеше жүз жыл ішінде өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығының дамуымен тұрақты түрде өсті. Қаланың тарихи өнеркәсіптері көмір өндіру, жібек, ауыл шаруашылығы, латунь жасау және жақын маңдағы Фрогхолл мен Окамурдағы тарихи мыс өнеркәсібі болды. Қала мен жақын маңдағы Тин ауылының да лента тоқу бойынша тоқыма өнеркәсібі болды: зауыт кейін пәтерлерге айналдырылды. Жүздеген жылдар бойы Чедл аймағындағы негізгі өнеркәсіп көмір өндіру болды. Чедл көмір кен орны Солтүстік Стаффордширдің әлдеқайда үлкен көмір кен орнының бір бөлігі болды. Қала мен оның айналасында бір кезде алпыстан астам шахта болған, бірақ ХХ ғасырда өнеркәсіп төмендеді, және қалған үлкен шахталар бірінен соң бірі жабылды: Паркхолл (қазір JCB зауыттарының орны) және Хэйзлволл 1930 жылдары, Нью-Хаден 1943 жылы және Фоксфилд 1965 жылы. Дегенмен, ашық карьерлік және шағын масштабты шахталар 1990 жылға дейін жалғасты. Бүгінде қаланың басты жұмыс берушісі – ірі JCB зауыттары. Бұрынғы Нью-Хаден кенішінің орнында бірнеше шағын өнеркәсіптік бірліктер бар, ал жергілікті Алтон Тауэрс курорты Чидл аймағынан көптеген жұмыс күшін жұмысқа алады. Қала тұрғындарының көп бөлігі Стоук-он-Трент, Ньюкасл-андер-Лайм, Уттоксетер және Дербиге жұмысқа барады. Базар сейсенбі, жұма және сенбі күндері өткізіледі.
Cheadle is mentioned in Domesday Book as a small and unimportant hamlet with a small population. The town grew steadily over the next few hundred years, with the development of industry and agriculture. The historic industries that the town has depended on have been coal mining, silk, agriculture, brass making and the historic copper industry in nearby Froghall and Oakamoor. The town and the nearby village of Tean also had a textiles industry in tape weaving: the mill has since been converted into flats. For hundreds of years the main industry in the Cheadle area was coal mining. The Cheadle Coalfield was part of the much larger North Staffordshire Coalfield. The town and the surrounding area were once home to over sixty mines, but the Industry declined in the 20th century, and one by one the remaining larger pits were closed; Parkhall (now the home to the JCB factories) and Hazlewall in the 1930s, New Haden in 1943 and Foxfield in 1965. However opencast mining and small scale adit mining carried on in Cheadle up until the 1990s. Today the town's main employer is the large JCB factories. There are also several small industrial units on the site of the former New Haden Colliery and the local Alton Towers Resort employs many of its work force from the Cheadle area. A lot of people in the town commute to Stoke on Trent, Newcastle under Lyme, Uttoxeter and Derby. Markets are held in the market place on Tuesdays, Fridays and Saturdays.
Чедл және Тин дәуірі
Чедл және Тиан Таймс газеті 1896 жылдан бері қалада әпте сайын жарық көріп келеді. Солтүстік Стаффордширдегі жалғыз отбасылық және тәуелсіз газет болып табылатын ол, қала тұрғындары арасында "Станнер" атымен белгілі.
The Cheadle and Tean Times has been publishing newspapers weekly in the town since 1896. The only family run and independent newspaper in North Staffordshire, it is known by townsfolk as the Stunner.
Басқа медиа
Апталық Cheadle Post & Times және күн сайынғы Sentinel газеттері де қала жайлы хабарлайды. Жергілікті радиостанциялар – Signal 1 және Greatest Hits Radio Staffordshire & Cheshire (Стоук-он-Тренттен) және BBC Radio Stoke. Қоғамдық радиостанция Moorlands Radio Лик қаласынан хабар таратады. Жергілікті телеарналар BBC West Midlands және ITV Central. Телевизиялық сигналдар Саттон Колдфилдтен және жергілікті қайталағыш хабар таратушылардан алынады. Cheadle High School сондай-ақ жергілікті аймақ үшін интернет-радио стансасын басқарады, онда жоғары мектеп радиосы дайындаған және жүргізген бағдарламалар бар.
The weekly Cheadle Post & Times and the daily Sentinel newspapers also cover the town. Local radio stations are Signal 1 and Greatest Hits Radio Staffordshire & Cheshire from Stoke on Trent and BBC Radio Stoke. Community station Moorlands Radio covers the town from Leek. Local TV coverage is provided by BBC West Midlands and ITV Central. Television signals are received from the Sutton Coldfield and the local relay transmitters. Cheadle High School also operates an internet radio station for the local area, which has shows presented and produced by the high school radio.
Көлік
Чедл 1901 жылы ашылған, Солтүстік Стаффордшир темір жолының Креуден Дербиге дейінгі желісіндегі Крессвелл станциясынан басталатын тармақ желісімен қызмет көрді. Шағын тармақ желісі мен станцияны салу үшін Чидл теміржол компаниясына жергілікті көмір кеншілері мен қаладағы белгілі адамдардың петицияларын беруге шамамен отыз жыл кетті. Бұл тармақ желісінің ұзындығы шамамен 6 шақырым болғанымен, оның құрылысы қиын болды, себебі Хантлидегі үлкен Бунтер құмтасты төбесінің астынан туннель қазу қажет болды. Туннель өте ылғалды болды және оның шатырымен көптеген мәселелер туды. 1930 жылдары Солтүстік Стаффордшир темір жолын сатып алған LMS темір жолы Хантли туннелінің айналасын айналып өтетін жаңа желі салып, ескі туннельді пайдаланудан шығарды. Туннель 1970 және 1980 жылдары көмір шахтасы ретінде пайдаланылғандықтан сақталды, оның оңтүстік бөлігі бүгінге дейін қол жетімді, бірақ солтүстік бөлігі уақыт өте келе толып қалды. Чидлге тармақ желісінің ашылуымен, Жаңа Хаден және Паркхолл кен орындары теміржол желісіне қосылды, және Чидл қаласының сыртқы әлеммен ұзақ күткен теміржол байланысы орнады. Желі 1963 жылы жолаушылар тасымалы үшін жабылды, бірақ 1982 жылға дейін жергілікті құм мен қиыршық тас карьерлеріне қызмет көрсету үшін ашық қалды. Бүгінде ең жақын теміржол станциясы – Крю-Дерби желісіндегі Блайт Бридж. First Group компаниясы PMT-ді сатып алғанға дейін, Cheadle қаласына автобус қызметін PMT ұсынды. First Potteries компаниясы 32-бағыт бойынша Ханлиге сағат сайын рейстерді жүзеге асырады. D&G Bus компаниясы да Ханлиге сағат сайын рейстер жасайтын 32X бағытын және Alton Towers қаласына бағытталған E1 бағытын пайдаланады. Қала ішіндегі 123-бағытты Bennetts компаниясы, ал Лик қаласына бағытталған 30-бағытты күніне үш рет Aimee's компаниясы жүзеге асырады.
Cheadle used to be served by a branch line opened in 1901 from Cresswell which was a station on the North Staffordshire Railway Crewe to Derby Line. It took almost thirty years of petitioning by the local coalmasters and notables in the town for the Cheadle Railway Company to build the small branch line and station. Even though the branch was only about four miles (6 km) long it was difficult to build as a tunnel had to be constructed under the huge Bunter Sandstone Hill at Huntley. The tunnel was very wet and plagued by problems with its roof. In the 1930s the LMS Railway, which had taken over the North Staffordshire Railway, built a diversion line around Huntley tunnel and abandoned it. The tunnel survives because it was used as a coal mine in the '70s and '80s, and the southern portal remains; however the northern portal has long been filled in. With the opening of the branch line to Cheadle it meant that New Haden Colliery and Parkhall Colliery now had connections to the rail network, and Cheadle in general had its long awaited rail connection to the outside world. The line closed to passenger traffic in 1963 but remained open to serve local gravel quarries until 1982. Today, the nearest railway station is Blythe Bridge on the Crewe Derby Line. Bus services to Cheadle were provided by PMT until it was bought out by First Group. The service 32, First Potteries operate an hourly service to Hanley. D&G Bus operate service 32X which also serves Hanley every hour and service E1 to Alton Towers. Town service 123 is operated by Bennetts while service 30 to Leek is operated by Aimee's, 3 times per day.