Кіріспе

Варшава ұлттық қорғаныс университеті (Варшава ұлттық қорғаныс университеті) – Варшава қаласында орналасқан Польшаның азаматтық-әскери жоғары қорғаныс академиялық мекемесі. 2016 жылы оның орнына Соғыс зерттеулері университеті құрылды. Варшавадағы Ұлттық қорғаныс университеті 1990 жылдың 1 қазанында Бас штаб академиясы реформаланғаннан кейін ашылды. Ол қазіргі Польшаның Ұлттық қорғаныс академиясының (поляк тілінде Akademia Obrony Narodowej) алдағысы болды. Польша 1918 жылы қайта жараланғаннан кейін, поляк офицерлерінің жақсы даярланған және тәжірибелі кадрлары болды. Олар Ресей, Германия және Австрия-Мажарстан елдерінің әскерлерінде, сондай-ақ Францияда оқыған. Дегенмен, Польшаны басып алған елдер поляктарды жоғары лауазымдарға көтеруге асықпады, ал жаңадан құрылған Польша армиясында жалпы штаб жұмысына және әскерлерге басшылық етуге дайын офицерлер жетіспеді. Осы мәселені шешу үшін 1919 жылдың ортасында Польшадағы француз әскери миссиясымен және Париж қаласындағы Жоғары соғыс мектебімен бірлесіп, Генералдық штабтың соғыс мектебі (Szkoła Wojenna Sztabu Generalnego) құрылды. Польша-большевик соғысынан кейін, 1922 жылдың 16 тамызында мектеп Жоғары соғыс мектебі (Wyższa Szkoła Wojenna – WSW) деп қайта аталды. 1928 жылға дейін профессорлардың көп бөлігі француз болды, ал поляк офицерлері олардың көмекшілері ретінде жұмыс істеді. Олардың арасында Францияның болашақ президенті Шарль де Голль де бар еді, ол тактикадан сабақ берді. Оқу әскери мәселелермен ғана шектелмеді, сонымен қатар онда Тадеуш Котарбинский, Эдвард Липинский және Мариан Кукиел сияқты сол дәуірдің көрнекті ғалымдары жұмыс істеді. Теоретиктерден басқа, профессорлардың құрамында Бірінші дүниежүзілік соғыс, Польша-большевик соғысы, Польша-украин соғысы және Польша-литов соғысы, сондай-ақ Ұлы Польша көтерілісі мен Силезия көтерілісінде жауынгерлік тәжірибе алған көптеген офицерлер болды. Олардың тәжірибесі мектептің беделін арттырып, Франция, Грузия, Эстония, Латвия және тіпті Жапониядан келген көптеген студенттерді тартты. Олардың арасында Семен Петлюраның бұрынғы украин армиясының офицерлері мен ақ эмигранттар да болды. 20 жылдық өмірінде Жоғары соғыс мектебі Польша армиясының 1300-ден астам офицерін даярлады. Олардың көпшілігі 1939 жылғы Польшаның қорғаныс соғысы кезінде Польшаға деген қарызын өтеді, ал профессорлардың көп бөлігі 1939 жылғы науқандағы Польша армиясының ең табысты армиясы – Познань армиясының штабын құрады. Польша Германия мен Кеңес Одағының шабуылына ұшырағаннан кейін мектеп жабылды. Алайда, 1940 жылдың 11 қарашасында ол Лондон қаласында қайта құрылды. Ол Екінші дүниежүзілік соғыстың барлық майдандарында одақтастармен бірге күрескен Польша армиясының офицерлерін даярлады. Профессорлар Польша штабының белсенді офицерлерінен таңдалды, ал студенттердің арасында Польша күштерінің эмиграциядағы көптеген атақты генералдары болды. Бұған қоса, мектеп эмиграциядағы армияның барлық жоғары ранкті чехословакиялық офицерлерінің білім алатын орны болды. Ол 1946 жылы одақтастар Польша үкіметін қолдауын тоқтатқаннан кейін жабылды.

Қашудағы соғыс колледжі

Екінші дүниежүзілік соғыстың басталуы Соғыс колледжінің қызметін бірнеше айға ғана үзіліске түсірді. 1940 жылғы 11 қарашадағы Жоғарғы Бас Қолбасшының бұйрығымен, оның қызметі бастапқыда Лондон қаласында (Ұлыбритания) және кейін Шотландияда қайта жаңғыртылды. Көшпенді Соғыс колледжіне лейтенант және капитан шендерінде офицерлер тағайындалды. Студенттердің арасында Чехословакия армиясының офицерлері де болды. Білім берудің мақсаты – Батыстағы Польша Қарулы Күштерінің бригада және дивизия штабтарында қызмет ететін кадрларды даярлау болды. Оқу бағдарламасы мен әдістері Варшавадағы Соғыс колледжі кезеңіндегідей болды. Колледж британдық қарулы күштерінен оқу-жаттығулар, нұсқаулар және басқа да нормативтік құжаттар алды, бұл бірлескен операциялар жүргізуге мүмкіндік берді. Колледж қызметкерлері Польша штабының командирлерінен тағайындалған офицерлерден құралды. Көшпенді Соғыс колледжінің қызметі 1946 жылдың шілдесінде тоқтатылды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Польшада жоғары әскери білім берудің дәстүрі жалғасты.

Бас штаб академиясы

1947 жылы Бас штаб академиясы құрылды. Оның түлектерінің қатарында Зигмунт Зиелинский, Болеслав Чоха, Антони Ясинский және Войцех Ярузельский болды.