Кіріспе

Кинотеатрлар желісі

Бірінші Odeon кинотеатрын 1928 жылы Оскар Дойч Англияның Стаффордшир графтығындағы (қазіргі Вест-Мидлендс) Бриерли-Хилл қаласында ашты, бірақ бастапқыда ол "Picture House" деп аталған. Odeon брендін алғаш рет 1930 жылы Бирмингемдегі Перри Баррдегі Дойч кинотеатры қолданды. Брендтің бас кинотеатры – Лондонның Лестер скверіндегі Odeon 1937 жылы ашылды. Кейін Odeon Rank ұйымының құрамына кірді, олар осы кинотеатрлар желісіне тағы алпыс жыл бойы иелік етті. 2000 жылдардың басында бірнеше сату және сатып алу операциялары нәтижесінде компания Terra Firma компаниясымен сатып алынды, ол Odeon және UCI Cinemas кинотеатрларын біріктіріп, Odeon UCI Cinemas Group құрды. 2006 жылы көптеген UCI кинотеатрлары Odeon брендін қабылдады. Terra Firma/UCI компанияны 2016 жылдың қараша айында AMC Theatres компаниясына сатты. Қызығы, UCI бастапқыда 1989 жылы AMC UK және Cinema International Corporation компанияларының бірігуінен құрылған.

Құру

Odeon Cinemas 1928 жылы Оскар Дойч құрған. Odeon жарнамашылары кинотеатрлардың атауы оның "Оскар Дойч елді көңілдіреді" деген ұранынан шыққан десті, бірақ бұл сөз 1920 жылдары Франция мен Италиядағы кинотеатрлар үшін де қолданылған, ал шын мәнінде ежелгі грекше ᾨδεῖον, Ōideion сөзі, яғни "ән салу орны". "Никелодеон" сөзі 1888 жылы туындады және 1905 жылдан бастап АҚШ-тағы шағын кинотеатрларды сипаттау үшін кеңінен қолданылды. Дойч ашқан алғашқы кинотеатр 1928 жылы Англияның Стаффордшир округіндегі Бриерли-Хилл қаласында орналасқан. Ғимарат көп бұрын бұзылып кеткен, бірақ 2006 жылы Бриерли-Хиллдегі Merry Hill сауда орталығындағы бұрынғы UCI кинотеатры (1980 жылдары AMC мультиплексі ретінде салынған) Odeon кинотеатры ретінде қайта жаңартылды. Дегенмен, оның стилі түпнұсқа Odeon кинотеатрларына қарағанда көбірек функционалды. Odeon таңбасымен ашылған алғашқы кинотеатр 1930 жылы Перри Барр қаласында, Бирмингемде ашылды. Оны Гарри Уидон теңіз тақырыбындағы арт-деко сәулет стилінде жобалаған. Фасады Екінші дүниежүзілік соғыста келген зардаптан кейін қайта жаңартылды, ал бұрын бинго залы болғандықтан, қазір конференциялар өткізілетін орынға айналдырылды.

Кеңейту

1932 жылы Дойч қосымша учаскелер сатып алып, кинотеатрлар желісін салуды жоспарлады; 1933 жылы бес кинотеатр ашылды, ал Уидонға болашақ ғимараттарды жобалау тапсырылды. Әрбір Odeon кинотеатры Ұлыбританиядағы көптеген кинотеатрлардан өзгеше ерекшеліктерге ие болды, көбінесе бірегей және тамаша интерьерге ие болды. Джордж Коулс та олардың маңызды сәулетшілерінің бірі болды, Портсладтағы жартылай дайын жиналыстар залын қайта жаңғыртты және Кенттегі Веллингтегі Верхні Уикхэм-Лейндегі алғашқы, арнайы салынған кинотеатрын жобалады, ол 1934 жылдың 22 қазанында ашылып, 1960 жылдың 22 қазанында жабылды. Қазір ол Мека желісіне қарасты бинго клубы болып табылады. Оның жұмысына тән ерекшелік – орталық сызықтық жарықтандыру. 1934 жылы тағы 15 Odeon кинотеатры ашылды. 1936 жылы тағы 35 Odeon ашылды, ал 1937 жылы Лондонның Лестер алаңында Odeon Leicester Square ашылды, ол желінің флагмандық кинотеатры болды. 1937 жылы тағы 35 Odeon ашылды, бұл желінің ірі қалаларға шоғырлануын көрсетті. Сонымен қатар, олар Шотландиядағы County Cinemas және George Singleton Cinemas кинотеатрларын да сатып алды. 250 кинотеатр желісін біріктіру үшін Odeon Theatres Limited құрылды. Ол қайтыс болғаннан кейін, оның әйелі оның үлесін Rank компаниясына сатты, соның нәтижесінде Rank компаниясы Odeon және бәсекелес Gaumont British желісін бақылауға алды, ал Rank ұйымы оны сол жылдың басында сатып алған болатын. 1948 жылы Rank Odeon және Gaumont кинотеатрларының басқару және брондау операцияларын біріктірді. 1953 жылы Odeon 3D фильмдерді, кең экранды және CinemaScope технологияларын Ұлыбританияға әкелді. 1953 жылдың наурыз айында Odeon Marble Arch кинотеатры Bwana Devil фильмін 3D форматында көрсетті. Содан кейін, сол жылы Odeon Leicester Square кинотеатрында Tonight We Sing әнін кең экранда көрсетті және Odeon Tottenham Court Road кинотеатрында сауда өкілдері мен жұртшылыққа CinemaScope технологиясын The Robe фильмі арқылы көрсетті. 1989 жылы олар 8 экрандық залға ие алғашқы мультиплексін Stoke-on-Trent қаласында салды. Odeon соңында Канададағы жүзден астам кинотеатрларды қамтитын, жағалаудан жағалауға дейін Odeon Theatres (Canada) Ltd. толық иелігіндегі канадалық еншілес компанияны басқарды. Odeon Theatres of Canada кеңсесі алғаш Торонтода, кейін солтүстік Торонтоның Уиллоудейл қалашығында орналасты. Бұл бизнес 1978 жылы Canadian Theatres желісіне сатылып, Canadian Odeon Theatres болып қайта аталды, содан кейін 1984 жылы Cineplex Corporation компаниясына сатылып, Cineplex Odeon құрылды, ал кейін Loews Cineplex Entertainment деп аталды. Сондай-ақ, ол Сиднейде орналасқан, Австралиядағы ондаған кинотеатрларды иеленген Greater Union Organisation еншілес компаниясының 50 пайызына ие болды. Rank ұйымының Greater Union Organisation-дағы үлесі 1984 жылы австралиялық Amalgamated Holdings Ltd. компаниясына сатылды. Greater Union қазір Event Cinemas деп аталады.

Қазіргі күн

ХХ ғасырдың басынан бері Odeon бірнеше сатылымнан өтті, себебі Rank Group қарызын төмендету үшін қаржылық инъекцияларға мұқтаж болды. Алғашқысы Cinven болды, ол Odeon-ды Cinven-нің ABC Cinemas кинотеатрымен біріктірді. 2004 жылы желі Terra Firma компаниясымен сатып алынып, United Cinemas International компаниясымен біріктіріліп, Еуропадағы ең ірі кинотеатрлар желісі құрылды. Бірігу шартының талабы бойынша (әділетті сауда кеңсесінің шешімімен), Odeon-ның Ньюкасл-апон-Тайн, Саттон-Колдфилд, Пул, Квинтон, Хемель-Хемпстед және Бромли кинотеатрлары Empire Cinemas компаниясына сатылды. Нарық үлесін заң шегінде ұстау үшін Фримен көшесіндегі Odeon Grimsby сияқты көптеген кішкентай, ескі кинотеатрлар жабылды. Қалған UCI кинотеатрлары, соның ішінде Thefilmworks брендтері, 2005 жылдың 4 қарашасында Odeon болып қайта аталды. Ирландиядағы UCI кинотеатрлары да Odeon желісіне қосылды. Олар бастапқыда UCI брендін сақтағанмен, бірігудің белгілері көріне бастады, мысалы, билеттерді несие картасымен брондағанда "Odeon" атауы пайда болды. Odeon-ның ішкі фильмдерді шолу журналы Onscreen енді UCI кинотеатрларында таралды, Odeon логотипінің шрифті сақталды. 2007 жылдың тамызында UCI, odeon.co.uk сайтына ұқсас жаңа ирланд сайтының іске қосылды. Сайтта ирланд кинотеатрлары 2006 жылдың қыркүйегінде Entertainment Enterprises ирланд компаниясына сатылғаны айтылды. Бұл мәміле ирланд ақпарат құралдарында жарияланбады. Сондай-ақ, кинотеатрлар басқару шарты бойынша Odeon желісінің бір бөлігі болып қалатыны хабарланды. Rank/Odeon бұрын Ирландияда кинотеатрларды басқарған (оның ішінде флагмандық Savoy кинотеатры О'Коннелл көшесінде) және 1982 жылға дейін, оларды Ward Anderson сатып алғанға дейін басқарды. 2008 жылдың сәуірінде Entertainment Enterprises компаниясы Storm Cinemas компаниясының ирланд активтерін сатып алғанын және UCI желісі сияқты кинотеатрларды басқаруды Odeon компаниясына тапсыратынын мәлімдеді. 2011 жылдың 31 мамырында Odeon компаниясы Entertainment Enterprises компаниясынан Ирландиядағы UCI желісін (соның ішінде Storm Cinemas брендіндегі кинотеатрларды) сатып алғанын хабарлады. 2012 жылы Odeon өзінің барлық ирланд кинотеатрларын Odeon брендімен қайта атады, алғашқы қайта аталған кинотеатр 2012 жылдың 27 наурызында қайта ашылды. 2007 жылдың ақпанында Ұлыбританияда Еуропаның алғашқы DCI стандартына сәйкес келетін толық цифрлық мультиплекс кинотеатрлары Odeon Hatfield және Odeon Surrey Quays (Лондонда) ашылды, онда барлығы 18 цифрлық экраны бар. 2007 жылы Odeon Италияда он кинотеатр сатып алды. Қазір ол Еуропадағы ең ірі кинотеатрлар желісі. 2012 жылдың наурыз айында Terra Firma басқаруындағы Odeon және UCI Cinemas Group компаниялары 2011 жылға қатысты 70 миллион фунт стерлингтік зиянды тіркеді, бұл мәлімет Companies House сайтында жарияланды. 2015 жылы Terra Firma Odeon және UCI кинотеатрларын шамамен 1 миллиард фунтқа сатуды жоспарлап отырғанын мәлімдеді. 2015 жылдың сәуірінде компания Gerrards Cross, Esher, Muswell Hill және Barnet қалаларындағы кинотеатрларын өзінің кішігірім бәсекелесі Everyman Cinemas компаниясына 7,1 миллион фунтқа сатуға келісім берді. 2016 жылдың шілдесінде компанияны американдық AMC Theatres компаниясы 921 миллион долларға сатып алды, ол қытайлық Wanda Group компаниясына тиесілі. Бұл мәміле 2016 жылдың 17 қарашасында Еуропалық комиссиясынан мақұлдау алды және 2016 жылдың 30 қарашасында аяқталды. 2018 жылы AMC Theatres норвегиялық SF Kino желісін сатып алып, оны Odeon Kino деп атады. 2020 жылдың 17 наурызында Odeon COVID-19 пандемиясының салдарынан барлық кинотеатрларын жапты. 2020 жылдың 11 желтоқсанында Odeon жабылудың салдарынан айына 125 миллион долларға шығынға ұшырағанын және берілген төтенше жағдайға арналған қаражат таусылып бара жатқанын хабарлады. 2023 жылдың 5 мамырында Odeon 5 маусымда бес кинотеатрының жабылатынын жариялады, оның ішінде екі түпнұсқа Odeon кинотеатры (Ayr және Weston Super Mare) және 1998 жылғы Блэкпулдағы 10 экранды мультиплекс. Қазіргі уақытта алты "Оскар Deutsch" Odeon кинотеатры жұмыс істеп тұр: Бристоль (толыққанды жаңартылған), Эксетер, Харрогейт, Лондон Лестер сквері, Швейцария коттеджі және Ворчестер.

Ретті экран жарнамасы

Олар сонымен қатар өздерінің Rank Screen Advertising деп аталатын жарнамалық компаниясын құрды, ол Ұлыбритания нарығының көшбасшысы Pearl & Dean компаниясымен бәсекелесіп, ақырында оны озып кетті. Rank Screen Advertising кейін Cinema Media деп қайта аталды, содан кейін Carlton Communications компаниясы сатып алып, Carlton Screen Advertising болып өзгертілді. 2008 жылы Odeon, қарсыласы Cineworld желісімен бірге компанияны қайта сатып алды және қазір ол Digital Cinema Media деп танылады.

Қызметтер

Компания iOS және Android үшін веб-сайттар мен мобильді қосымшаларды пайдаланады, бұл клиенттерге қойылымдарға билеттерді алдын ала брондауға мүмкіндік береді. Олар 2014 жылы телефон арқылы билет брондау қызметін тоқтатты. Компания өздерінің қонақтарға қызмет көрсету орталығын басқарады, ол Стоук-он-Трент қаласында орналасқан, ғимаратты кинотеатрмен бөліседі, бірақ жеке жұмыс істейді. Компанияның Манчестерде қолдау кеңсесі және Лондонда кішкентай кеңсесі бар. "Limitless" – бүкіл ел бойынша қолданылатын жүйе, он екі айлық келісімшарт негізінде мүшелерге ай сайынғы төлем жасау арқылы реттелі (3D емес) көрсетілімдерді қалағанша көруге мүмкіндік береді. Odeon 18 жасқа толған клиенттерге арналған премиум қызметтер ұсынады. Ол жоғары деңгейдегі тамақтану мүмкіндігін ұсынады және бұрын галерея ретінде де жұмыс істеген (қазір барлық орналасқан жерлері жабылды), алты жерде премиум қызмет көрсетеді.

Кейбір фильмдерді көрсетуден бас тарту

2008 жылы Odeon компаниясы «коммерциялық даулар» деп мәлімдеп, Ұлыбританиядағы барлық кинотеатрларында «Рамбо» фильмін көрсетуден бас тартып, дау тудырды. 2010 жылы Odeon компаниясы Диснейдің фильмді DVD-де одан ертерек шығару мақсатымен «Әлістің ғажайып елінде» фильмін аз мерзімге көрсету жоспарына қарсылық білдіріп, Ұлыбритания, Ирландия және Италиядағы кинотеатрларында оны бойкоттауды ұсынды. Диснеймен жеке келіссөздер жүргізілген соң, Odeon, Cineworld және Vue компаниялары келісімге келді.

Клиенттердің шағымдары

2012 жылдың 24 тамызында Мэтт Пледжер есімді клиент Odeon кинотеатрының Facebook парақшасына кинотеатрмен байланысты өзінің тәжірибесі туралы шағым жариялады. Ол билет бағасының жоғары болуын, тағам-азық бағасының қымбаттығын, қызметкерлердің немқұрайлылығын, көрші залдан дыбыс келіп тұруын және пираттық фильм жасаудың кино индустриясына зиянын түсіндіретін жарнамалардың көрсетілуін айтты. Бұл шағым кеңінен таралып, 2012 жылдың 3 қыркүйегіне қарай 275 мыңнан астам "ұнату" және 23 мыңнан астам пікір жинады, сондай-ақ ұлттық бұқаралық ақпарат құралдарының назарына ілігіп, BBC Radio 4 арнасында хабарланды.

Universal Pictures фильмдеріне тыйым салу

2020 жылдың 29 сәуірінде Odeon Cinemas және оның бас компаниясы AMC Theatres Universal Pictures таратып шығарған барлық фильмдерге тыйым салынғанын жариялады. Бұл қадам Universal Pictures компаниясы COVID-19 пандемиясы кезінде кейбір фильмдерді кинотеатрларда көрсетпей, тікелей стриминг және сұраныс бойынша қызметтері арқылы тарататынын мәлімдегеннен кейін жасалды. AMC Theatres бас директоры Адам Арон коронавирустық шектеулер аяқталған соң тыйым әлемдегі барлық 1000 кинотеатрына қолданылатынын айтты.