Кіріспе

Атланта, Джорджия штатындағы «Атланта Чифс» футбол командасы – Атланта қаласында орналасқан американдық кәсіби футбол клубы. Команда 1967 жылы Ұлттық кәсіби футбол лигасында (NPSL), ал 1968 жылдан 1973 жылға дейін және 1979 жылдан 1981 жылға дейін Солтүстік Америка футбол лигасында (NASL) өнер көрсетті. 1973 жылғы маусымда команда «Атланта Аполлос» деген атпен ойнады. 1967 жылы NPSL-дің құрылтай мүшесі ретінде құрылған клубтың идея авторы «Атланта Брейвз» бейсбол франшизасының вице-президенті және «Чифс» командасының иесі Дик Сесил болды. Сесил 1966 жылы Англияда өткен ФИФА әлем чемпионатынан әсер алып, кәсіби футбол командасының Атланта стадионына құнды оқиғалар сыйлайтынына көз жеткізді. 1967 жылдан 1972 жылға дейін стадион, 1970 жылды қоспағанда, барлық маусымда «Чифс» командасының үй аренасы болды, ол жылы команда өз алаңындағы ойындарын «Тара стадионында» өткізді. 1973 жылы команда сатылып, «Атланта Аполлос» деп қайта аталды. Олар «Грант Филд» стадионында өнер көрсетіп, 1973 жылғы маусым соңында таратылды. Кейіннен 1979 жылы Сесил мен Тед Тернер NASL-дің «Колорадо Карибус» командасы Атлантаға көшірілгеннен кейін «Чифс» брендін қайта жаңғыртты. «Чифс» командасы тағы да «Атланта—Фултон Каунти» стадионында, сондай-ақ екі маусым бойы «Омни Колизейде» жабық футболдан өнер көрсетті, бірақ 1981 жылы қайтадан таратылды. Оңтүстік Африка Премьер-лигасында ойнайтын «Кайзер Чифс» футбол клубын «Атланта Чифс» командасының алғашқы құрамында ойнаған Кайзер Мотаунг құрды. «Кайзер Чифс» клубының атауы мен логотипі Атланта клубының атауы мен логотипінен шабыт алды.

Құрылысы және NPSL (19661967)

Атланта қаласында кәсіби футбол командасын құру идеясын алғаш рет 1966 жылы Дик Сесил ұсынды, ол сол кезде МЛБ-ның мүшесі болған «Атланта Брейвз» клубының вице-президенті болды. Сесил бұрын ешқашан футбол матчын көрмеген болса да, 1966 жылғы ФИФА әлем чемпионаты туралы мәліметтер оқығаннан кейін осы спортқа қызығушылық танытты және футбол ойындары жақында салынған «Атланта» стадионы үшін табысты тартуға мүмкін екеніне көз жеткізді, бұл стадион сонымен қатар «Брейвз» командасының үй стадионы болып табылды. «Chiefs» командасы 1960-шы жылдардың соңында Атланта қаласында ойынға шыққан бірнеше кәсіби спорт командаларының бірі болды, соның ішінде «Брейвз» (MLB, 1966), «Атланта Фолконс» (NFL, 1966) және «Атланта Хоукс» (NBA, 1968) командалары да бар еді. 1966 жылы Сесилдің басшылығымен «Атланта Брейвз» жаңадан құрылған Ұлттық кәсіби футбол лигасында франшиза алды. Команданың атауы «Брейвз» командасымен байланысты таңдалды, олар да, «Chiefs» сияқты, өздерінің таңбалаулы брендінде американдық бейнелерді пайдаланды. 8 қыркүйекте Сесил командаға алғашқы қадам ретінде Фил Вуснамды бас бапкер және ойыншы ретінде тағайындады. Командаға қатысуға ниет білдіргендердің іріктеу сынақтары Эмори университетінің кампусында өтті, сонымен қатар «Chiefs» командасының жаттығу базасы да сол жерде орналасқан еді. Ойын басталмас бұрын екі команданың ойыншылары өз елдерінің туларын ұстап тұрып таныстырылды, ал оркестр ойын басталғанға дейін «Дикси» әнін орындады. «Chiefs» командасы өздерінің алғашқы маусымын 10 жеңіс, 9 жеңіліс және 12 тең ойынмен аяқтады. 1967 жылғы маусымнан кейін NPSL Біріккен футбол қауымдастығымен бірігіп, Солтүстік Америка футбол лигасын құрды.

Манчестер Сити мен NASL финалы (1968)

1968 жылы «Шифс» футбол лигасының бірінші дивизионындағы «Манчестер Сити» клубымен екі көрсету матчы өткізді, ол сол кезде ағылшын футбол лигасының жоғарғы деңгейі болып есептелді. 28 мамырда өткен алғашқы ойында «Шифс» «Ман Ситиді» 3:2 есебімен жеңіске жетті. Жеңілістен кейін көп ұзамай «Ман Сити» клубының басқарушысының көмекшісі Малкольм Эллисон Атланта командасы туралы: «Олар Англияның төртінші дивизионында ойнай алмас еді» деді. Жеңіліске ұшырағаннан кейін «Ман Сити» қайта матч сұрады, ол 15 маусымда өтті, онда «Шифс» қарсыласын тағы да жеңді, бұл жолы 2:1 есебімен. Осы екі ойынның сенсациялық нәтижесіне қатысты «Атланта Чифс» командасының ағылшын капитаны Рей Блумфилд: «Бұл сіздің жігіттеріңіздің кейбірінің АҚШ футбол ойнау үшін келіп, содан кейін Супер Боул жеңген команданы жеңгенімен бірдей» деді. Сол маусымда «Шифс» 28 тамызда «Сантос» клубымен матч өткізіп, 25 000-нан астам көрерменнің алдында бразилиялық командаға 6:2 есебімен есе жіберді. Бұл Атлантадағы футбол матчындағы ең көп көрермен жиналған оқиға болды. Пеле 1975 жылы NASL-дің «Нью-Йорк Космос» клубына қосылғанға дейін бірнеше жыл ойнады. «Шифс» 1968 жылғы маусымды Атланта стадионында өткен NASL финалында «Сан-Диего Торос» командасын 15 000 көрерменнің алдында жеңіп аяқтады. Осылайша, олар NASL-дің алғашқы чемпиондарымен қатар Атлантадағы алғашқы ірі кәсіби спорт франшизасы болып чемпиондыққа ие болды. 1995 жылы «Атланта Брейвс» әлем чемпионатын жеңгенге дейін Атлантада тағы бір чемпиондық жеңген ірі кәсіби спорт командасы болмады, ал 2018 жылы «Атланта Юнайтед ФК» MLS кубогын жеңгенге дейін қалада тағы бір чемпиондық футбол командасы болмады. Чемпионаттан кейін штат өкілі Эллиотт Х. Левитас Джорджия Бас Ассамблеясынан құттықтау хат жариялады, ал команданың ойыншыларына «Брейвс» клубының иелері чемпиондық жүзіктер сыйлады, бұл Солтүстік Америка спортында жиі кездесетін, бірақ футболда сирек кездесетін жағдай. Оның орнын Роуз команданың басқарушысы ретінде иеленді.

Кейінгі жылдары және қайта жаңғыру (1969-1981)

1968 жылғы маусымнан кейін NASL күрт құлдырау кезеңін бастан өткізді. 1968 және 1969 жылдар аралығында NASL-дің 17 командасының 12-сі таратылып, лиганың CBS телеарнасымен жасасқан келісім-шартының мерзімі аяқталды. Лигада бар болғаны бес команда қалғандықтан, 1969 жылғы маусым екі бөлікке бөлінді. Бірінші бөлігі – Халықаралық кубок деп аталды, ол екі турлы жарыс болатын, онда NASL-дің қалған клубтары Ұлыбританиядан шақырылған командалармен өкілдік етті. «Чифс» командасын «Астон Вилла» ФК өкілдік етті және команда 2–4–2 есебімен кубокта үшінші орынды бөлісті. 1969 жылғы маусымның екінші жартысында командалар өздерінің негізгі құрамына оралды және плей-оффсыз 16 ойындық кестеге қатысты. Сондай-ақ 1970 жылы Сонни Картер командамен келісімшартқа қол қойған алғашқы американдық туған ойыншы болды, ол бұрын Эмори колледжінің командасында ойнаған. 1971 жылғы маусымда «Чифс» өз дивизионында жеңіске жетіп, NASL финалына өтті, бірақ онда «Даллас Торнадо» командасынан жеңілді. 1972 жылғы маусымнан кейін команда иелері команданы «Атланта Хокс» командасының иелеріне сатты. Сатудан кейін команда «Атланта Аполлос» деп аталды және 1973 жылғы маусымда Джорджия Технологиялық институтының кампусындағы Грант Филд стадионында өз үй ойындарын өткізді. «Аполлос» 1973 жылы франшиза тарихындағы ең нашар маусымын өткізді, 3–7–9 есебін көрсетті, бұл нәтиже чемпионат үшін күрескеннен кейін екі маусым өткен соң орын алды. 1973 жылғы маусымнан кейін франшиза таратылды. «Чифс» бренді бірнеше жыл бойын тоқтатылып тұрды, 1979 жылы «Колорадо Карибус» франшизасы Атлантаға көшкенде, Сесил мен Тед Тернер иелігінде болғанда, сәл өзгертілген логотипімен қайта жандандырылды. Бұл жаңа франшизаға Виктор Ногейра, Адриан Брукс, Марк МакКейн, Карл Стронг, Вебстер Лихаба, Джомо Соно және Луис пен Джордж Нанчоф сияқты танымал ойыншылар кірді. 1979 жылғы маусымнан кейін Дэвид Чэдвик «Форт-Лодердейл Страйкерс» командасынан команда менеджері қызметіне тағайындалды. 1980 жылы 7–25 есебімен өткен маусымнан кейін Чэдвик «Болтон Уондерерс» ФК-дан қарызға алынған Брайн Киддиді командаға шақырды. 1981 жылғы маусымда команданың жағдайы жақсарды, қатысушылар саны артты және дивизионда жеңіске жетті, бірақ пайда табудың болмауы Тернерді сол маусымнан кейін команданы таратуға мәжбүр етті. Осы үш маусымда команда тағы да Атланта стадионында (сол кезде Атланта–Фултон округі стадионы деп аталды) ойнады, сонымен қатар екі NASL жабық маусымында «Омни Колизеумда» да өнер көрсетті.