Кіріспе

"Ста. Лусия Риэлторс" командасының бастапқы құрамы. "Ста. Лусия Риэлторс" 1993 жылдан 2010 жылға дейін Филиппин баскетбол қауымдастығында (PBA) кәсіби баскетбол командасы болды. PBA-ға қосылмас бұрын, 1987 жылдан 1992 жылға дейін Филиппин баскетбол лигасында (PBL) өнер көрсетті. 2015 жылы жаңа "Ста. Лусия Риэлторс" командасы Филиппин коммерциялық баскетбол лигасының (PCBL) алғашқы турнирінде дебют жасады.

Тарих

Ста. Лусия Реалторс командасы 1986 жылы Филиппин әуесқой баскетбол лигасының (PABL) 1986 жылғы PABL Филиппин кубогында ESQ Sta. Лусия деген атпен, ESQ Marketing серіктестігімен қатысты. Келесі маусымда ESQ Marketing лигадан шығып, Sta. Лусия командасы Sta. Лусия Реалторс деген атпен өнер көрсетті. 1990 жылы PABL Филиппин баскетбол лигасы (PBL) деп қайта аталды. Реалторлар екі рет PBL чемпионатында жеңіске жетті – 1990 жылғы PBL Филиппин кубогы және 1991-1992 жылдардағы PBL Махарлика кубогы. 1992 жылы Great Taste/Presto франшизасын сатып алып, Филиппин баскетбол қауымдастығына (PBA) өтіп, 1993 жылғы маусымда дебют жасады. PBA-ға дебют жасамас бұрын, франшизада бұрынғы Presto құрамынан Вергель Менесес, Бонг Хокинс (кейін тиісінше Swift және Alaska командаларына сатылды) және Джерри Эсплана сынды бірнеше ойыншы қалды. Маусым ішінде командаға сауда және еркін агенттер арқылы Бонг Альварес, Рик Рик Марата, Джек Тануан және Джон Кардел қосылды. Sta. Лусия драфтта ең жоғары таңдау құқығын алып, Манила қаласындағы Де Ла Саль университетінің жұлдызы Зандро "Жун" Лимпотты таңдады. Лимпоттың арқасында жаңа Sta. Лусия командасы 1993 жылғы маусымда барлығын таң қалдырып, жартылай финалға өтіп, All Filipino Cup турнирінде төртінші орынды иеленді. Маусым соңында Лимпот «Жылдың жаңа ойыншысы» атанды. Sta. Лусияның алғашқы импорттық ойыншыларының бірі Комиссар кубогында ойнаған Ламберт Шелл болды. Команданың алғашқы жылдарындағы бас жаттықтырушысы бұрынғы PBA жаттықтырушысы Нат Кансон болды.

Limpot/Espino тандемі

1995 жылы «Ста. Лусия» университеті «Санто-Томас» университетінің жұлдызы Денис Эспиноны бірінші раундта таңдады. Бірақ оның PBA дебюті Таяу Шығыста өткен көрсету ойынында мұрын жарақаты алғаннан кейін кейінге шегерілді. 1995 жылғы драфтта филиппин-американдық Крис Джексон мен Хосе Франциско да алынды, ал кейіннен тәжірибелі шабуылшы Роми дела Роза командаға қосылды (1994 жылы Бонг Альварес үшін сауда арқылы) Лимпот пен Эспиноны толықтыратын күшті құрам құру үшін. Эспино маусым соңында «Ста. Лусияға» оралды. «Реалторлар» Губернатор кубогында үшінші орынды жеңіп алды. 1995 жылғы «All Filipino» және Комиссар кубогында «Ста. Лусия» Фредерик Пеа импорт ретінде тағы екі үшінші орынды иеленді. 1996 жылдан бастап «Ста. Лусия» Адонис Тиера басшылығымен Комиссар кубогында үшінші орынды алды. «Ста. Лусияның» ең табысты жылы 1997 жыл болды, онда «Реалторлар» «All Filipino» кубогында үшінші, ал Комиссар және Губернатор кубогында төртінші орындарды иеленді. 1997 жылғы PBA драфтында «Реалторлар» Джейсон Уэббті үшінші таңдау ретінде алды, ал Чот Рейес команданы басқарды. Рейес 1998 жылы команданы тастап кетті, оның орнына Лимпоттың бұрынғы жаттықтырушысы Деррик Пумарен келді. Кейіннен Эсплана мен Джексон Ронни Магсанок үшін «Formula Shell» командасына сатылды. Осы кезде Магсанок карьерасында 1000-шы үш ұпайлық голын соқты. «Реалторлар» «All Filipino» кубогының жартылай финалына өтті, бірақ Сан-Мигель командасы финалға өту үшін өткізілген шешуші матчта жеңіліске ұшырады. «Реалторлар» Комиссар кубогында қиындыққа тап болды, Филадельфия 76ers командасының шабуылшысы Деррик Коулманның інісі Ронни Коулман ширек финалға өте алмады. Кейіннен Эспино мен Лимпот Филиппиннің 100 жылдық құрама командасына шақырылды, ал «Реалторлар» Губернатор кубогында күресін жалғастырды. 1999 жылы Лимпот пен Эспино «Ста. Лусияға» оралды, бірақ Роми дела Роза Метрополитен баскетбол қауымдастығына (MBA) кетіп қалды. «Реалторлар» бұрынғы MBA жұлдызы және 1992 жылғы PBA MVP Ато Агустинге қосылды, ал Тиера бас бапкер ретінде қайтадан команданы басқарды. Дегенмен, «Реалторлар» «All Filipino» кубогында соңғы орынды иеленді. Америкалық филиппин Роберт Паркер және Паркердің колледждегі әріптесі Кван Джонсон 1999 жылғы Комиссар кубогында командаға қосылды. Паркер мен Джонсонның қосылуы команданың жаңаруына себеп болды және турнирде төртінші орынға жеткізді. Алайда, Паркер және басқа бірнеше жаңадан келген филиппин-американдық ойыншылар қызғанышпен қараған және өзін сенімсіз сезінген ойыншылар мен лиганың өкілдері тарапынан сынға ұшырады, оларды «Фил шамдары» деп айыптады. Ол бұл мәселеге және әйелдерге қатысты басқа да проблемаларға байланысты көңілі қалғандықтан Филиппинді тастап кетті, ал Джонсон Губернатор кубогы үшін «Ста. Лусияның» импорттық ойыншысы болды. «Ста. Лусияның» иесі Экзи Роблз және «Реалторлар» басшылығы Паркерді жалдағаны үшін үкімет тарапынан айыпталып, кейіннен айыптаулар алынып тасталды, өйткені ойыншының шынымен филиппин тегі бар екені дәлелденді. Паркердің кетісі «Реалторлардың» Губернатор кубогындағы өнерін нашарлатты. Джонсон турнир барысында Джо Темплмен ауыстырылды.

Бірінші чемпионат

2000 жылғы маусымға дейін Лимпот команданың ірі ойыншы позициясын нығайту мақсатында Марлу Акиноның орнына «Барангай Женебра Кінгс» клубына ауыстырылды. Бұрынғы «Гранд Слем» жеңімпазы Норман Блэк «Ста. Люсия» клубының жаңа бас жаттықтырушысы болды. Сондай-ақ, олар драфтта бірінші таңдау құқығын алып, Филиппин университетінің қорғаушысы Паоло Мендозаны таңдады. «Реалторлар» командасы «Барлық филиппиндіктер» кубогының ширек финалына өтті. Комиссарлар кубогында Ста. Люсия клубы Ансу Сесейді импорттық ойыншы ретінде шартқа алды. Топтық кезеңде екінші орын алғаннан кейін, олар франшиза тарихында алғаш рет чемпионат сериясына өтті, бірақ талантты «Сан-Мигель Бирмен» командасына бес ойында есе жіберді. Сесей осы турнирдің үздік импорттық ойыншысы деп танылды. Губернатор кубогында импорттық ойыншы ретінде Джо Темпл келгеннен кейін «Реалторлар» ширек финалдан аса алмады. 2001 жылғы «Барлық филиппиндіктер» және Комиссарлар кубогында да осындай нәтижелер тіркелді. Алайда, Губернатор кубогында Ста. Люсия Дамиан Оуэнспен келісімшарт жасасты, және «Реалторлар» турнирде оңай жеңіске жетіп, «Сан-Мигель» командасына қарсы финалға екінші рет өтті. Екі команда да төртінші ойында тең түскеннен кейін, «Реалторлар» бесінші және алтыншы ойындарда жеңіске жетті. Алтыншы ойын қызықты күреске толы болды. «Сан-Мигельдің» импорттық ойыншысы Ламонт Стротерс теңестіруші соққымен есепті 72:72 еткеннен кейін, Крис Тан ойын аяқталуға үш секунд қалғанда 24 футтық үш ұпайлық доп соқты, соның арқасында «Ста. Люсия» көшбасшылықты қамтамасыз етті. Алтыншы ойындағы жеңіс оларға 75:72 есебімен және 4:2 есебімен PBA чемпионатындағы алғашқы жеңісті сыйлады. Оуэнс турнирдің үздік импорттық ойыншысы атанды, ал Жерар Франсиско финалдың ең құнды ойыншысы деп танылды.

Құлдырау

2002 жылы «Ста. Люсия» үш конференцияның ешқайсысының финалына қайта орала алмады, осылайша Губернатор кубогын қорғауға жетпеді. Маусымнан кейін Норман Блэк бас жаттықтырушы лауазымынан кетіп, оның орнына бұрынғы «Тандуай» командасының жаттықтырушысы және Блэктің бас көмекшісі Альфрансис Чуа тағайындалды. Команда құрамында көптеген таланттар болғанына қарамастан, Чуа «Реалторс» командасының бапкері ретінде чемпионатты жеңе алмады. 2003 жылғы PBA драфтында «Ста. Люсия» барлық көрермендерді таң қалдырды, өйткені олардың бірінші раундтағы бесінші таңдауын 1998 жылғы ең құнды ойыншы және «Аляска» командасының жұлдызы Кеннет Дюремдеске саудалады. Дюремдес Акино мен Эспиноға қосылғаннан кейін «Реалторс» 29-шы маусымдағы үш конференцияның кез келгенінде жеңіске жететін фавориттердің біріне айналды. Алайда, «Ста. Люсия» All Filipino турнирінде төртінші орын алды, PBA Invitational турниріне қатыса алмады және Reinforced Conference турнирінде де төртінші орынмен шектелді. Дегенмен, Эспино мен Акино жылдық марапаттау кезінде Мификалық командаға енді. 2004 жылғы PBA Fiesta Conference турнирінде бұрынғы «Purefoods» командасының импорттық ойыншысы Деррик Браунмен күшейтілген «Реалторс» екі сандық есебімен көш бастап, турнирдің жолдамалық кезеңінде болашақ чемпион «Барангай Жинебра Кінгс» командасына есе жіберіп қойды. Бұл Чуаның наразылығын тудырды, ол тіпті команданың барлығын комиссар кеңсесіне әкеліп, төрелік жасаудың дұрыс болмауына наразылық білдірді. «Реалторс» 2004–2005 жылдардағы Филиппин кубогының жолдамалық кезеңінде «Сан-Мигель» командасынан жеңілгеннен кейін қайтадан турнирден шығарылды. 2005 жылғы Fiesta Conference турнирінде «Ста. Люсия» жолдамалық кезеңде екі ойынды жеңіп алу мүмкіндігінен айырылып, жақын арада кететін «Shell Turbo Chargers» командасынан жеңілді. Бұл турнирде бұрынғы «Цинциннати Беаркат» командасының ойыншысы Райан Флетчер «Ста. Люсия» командасының импорттық ойыншысы болды. 2005 жылғы PBA драфтында «Ста. Люсия» екінші таңдаумен қорғаушы Алекс Кабагнотты таңдады. Кабагнот 2005–2006 жылдардағы Fiesta Conference турнирінде бұрынғы PBL командасының ойыншысы Честер Толомиямен бірге жақсы өнер көрсетті, бірақ «Ста. Люсия» тек жіктеу кезеңінде жетінші орынды иеленді. «Реалторс» жартылай финалда «Аляска» командасынан жеңіліп, екі ойынды үлкен есеп айырмасымен ұтырды. «Реалторс» Филиппин кубогының жіктеу кезеңін 4–12 есебімен аяқтады. Содан кейін «Реалторс» жолдамалық плей-офф кезеңіне қатысты. Алайда, «Реалторс» жолдамалық кезеңде тек бір ойын жеңіп, 1–2 есебімен турнирден шығып, маусымның соңғы ойынында «Talk 'N Text» командасын жеңді.

2006-07 жылғы маусым

Маусымнан тыс кезеңде Sta. Lucia басшылығы үздік ойыншысы Алекс Кабагнотпен үлкен дауға түсті, өйткені ол жоспарланған постсезондық команда жиналысынан бұрын АҚШ-қа қайтып келді. Командамен бірнеше ай бойы байланыс орната алмағаннан кейін, сондай-ақ Лос-Анджелестегі жазғы лига командасында ойнағаннан кейін, команда оған белгісіз мерзімге жарыстан шеттету жазасын берді. Бірақ Кабагнот кейіннен Realtors басшылығымен келісіп, маусым бойы ойнауға мүмкіндік алды. 2006 жылғы PBA драфтында Realtors филиппин-американдық Келли Уильямсты драфттың бірінші нөмірі ретінде таңдады. Сонымен қатар, олар Марк Исипті 6-шы, ал Марк Магсумболды 13-ші нөмірмен таңдады. Филиппин кубогында Sta. Lucia конференцияда күтпеген сәттілікке қол жеткізді, себебі Уильямс, Кабагнот сияқты жас ойыншылары мен тәжірибелі Марлоу Акино, Денис Эспино және Кеннет Дюремдес жақсы өнер көрсетті. Алайда, Purefoods командасына қарсы өткен плей-офф ойынындағы жеңіліс Realtors командасын вайлдкард кезеңіне жіберді. 1–2 есебіне қарамастан, Sta. Lucia классификация және вайлдкард кезеңдеріндегі жоғары көрсеткіштерінің арқасында нокаут ойынына қатысуға мүмкіндік алды. Realtors Air21 Express командасын 121–118 есебімен жеңіп, 2003 жылғы күшейтілген конференциядан бері алғаш рет ширек финалға өтті. Алайда, Sta. Lucia Red Bull командасына бес ойындық серияда 3–1 есебімен жеңіліп қалды, бірақ бірінші ойында жеңіске жеткеніне қарамастан. Турнирден кейін Альфрансис Чуа бас бапкер лауазымынан босатылып, команда кеңесшісі болып тағайындалды. Оның орнына көмекші бапкер Бойет Фернандес келді. Realtors 2006–2007 жылдарғы Fiesta Conference турнирінде Rock Winstonды импорттық ойыншы ретінде таныстырды. Sta. Lucia кейін Кеннет Дюремдес, Алекс Кабагнот және Рикки Калимагты Coca Cola командасына Denok Miranda, Manny Ramos және 2008 жылғы екінші раундтағы таңдау құқығы үшін ауыстырды. Турнирдің барысында олар Winstonды Jamaal Williamsпен алмастырды. Williamsпен 2–6 есебімен олар турнирдің вайлдкард кезеңінде San Miguel Beermen командасынан жеңіліп, жарыстан шығарылды.

2007/08 маусым және Екінші чемпионат

"Реалторлар" құрамын жаңартты. Бапкер Бойет Фернандес бұрынғы құрамнан 6 ойыншыны ғана қалдырып, жаңадан келген бос агенттерден ізденбеген таланттарды шақырды. Фернандес PBA-да ойнау мүмкіндігі болмаған, бірақ лайықты ойыншыларды алуды жөн көрді. "Реалторлар" PBL-дің үздік ойыншысы Райан Рейес және Малолос, Булакан қаласынан Джон Пол Лимпоны таңдады. "Ста. Лусия" сондай-ақ бос агенттерден Дэннис Даа, Кристиан Коронел және Филип Бутелдің қызметін алды. Командаға бұрынғы "Жасыл садақшы" Джозеф Йео да қосылды. "Ста. Лусия" "Барлық филиппиндік кубогының" іріктеу кезеңін қатарынан 8 жеңіспен аяқтады, соның арқасында "Purefoods Tender Juicy Giants" командасымен бірге жартылай финалға тікелей жолдама алды. Жеті ойынға созылған жартылай финалда "Реалторлар" Келли Уильямс пен Райан Рейеске сүйенді және "Аляска Эйсес" командасын жеңіп, алғашқы Филиппин кубогының финалына өтті. Олар "Purefoods Tender Juicy Giants" командасымен жеті ойындық чемпионат сериясында жеңіске жетіп, PBA әуесқойларын тағы да таң қалдырды, соның нәтижесінде 2007–08 жылғы PBA Филиппин кубогын жеңіп алды. Бұл франшиза 1993 жылы лигаға қосылғаннан бергі екінші чемпионат титулы болды. PCU-дың үздік ойыншысы Нелберт Омолон "Air21 Express" командасына қарсы өткен соңғы іріктеу ойынында 40 ұпай жинады. "Ста. Лусия" бірінші автоматты жартылай финалға жолдама алды және плей-оффта "Аляска" командасын жеңіп, жол ашты. Жас "Реалторлар" командасы үшін нақты сынақ финалда болды, олар 2–0 есебімен алға шықты, бірақ екі ойынды қатарынан ұтырып алды. Серия шешуші 7-ойынға дейін созылды, онда "Ста. Лусия" "Purefoods" командасына қарсы ойынды және серияны жеңіп алды. Келли Уильямс турнирдің ең құнды ойыншысы (MVP) атанды, ал Дэннис Эспино финалдың ең құнды ойыншысы (MVP) атанды.

2009/10 маусым

Қаржының жеткіліксіздігіне байланысты, "Ста. Лусия" командасы құрамында өзгерістер жасауға мәжбүр болды. Олар Денис Миранданы "Сан-Мигель Бирмен" командасына драфт таңдауы үшін, ал Денис Эспиноны Джейсон Мисолас және екі екінші раунд драфт таңдауы үшін "Кока-Кола Тайгерс" командасына саудалады. Бос орындарды толтыру үшін бос агенттер Джош Урбицтондо, Крис Пакана және Арди Ларонгпен келісім шарт жасасты. Бапкер Бойет Фернандес екі күшті ойыншысын жоғалтқанына қатты ренжіді. 2010 жылдың 13 мамырында, ұзақ сауда-саттықтардан кейін, "Ста. Лусия" Келли Уильямс, Райан Рейес және Чарльз Уотерсті "Talk n' Text" командасына Ник Беласко, Али Пик, Понг Эскобал, Оджи Менор және Юсиф Альджамалмен ("Barako Bull" арқылы) саудалады. "Ста. Лусия" командасының иесі Бадди Энкарнадо екі күшті ойыншысын тағы да босатуға өте қайғырды. Маусым ортасындағы қиындықтарға байланысты, "Кока-Кола Тайгерс" бұрынғы №1 таңдау Паоло Мендозаны жаңадан келген Крис Россқа саудалады.

Таратылуы

2010 жылдың маусым айында Meralco компаниясы PBA-ға қосылуға қызығушылық танытты және екі командасының да негізгі ойыншыларының көп бөлігін сатқаннан кейін Sta. Lucia немесе Barako Bull франшизасын сатып алу ниетін білдірді. Barako Bull басқармаға 2010–11 маусымда лигада қалуға ниеттенгенін хабарлағаннан кейін, Sta. Lucia "ұсыныс беруден бас тартты". 10 тамызда PBA басқармасы Sta. Lucia франшизасын Meralco-ға сатуға келісім берді. Сондай-ақ, Райан Грегорио бас жаттықтырушы болып тағайындалды.

"Таза филиппиндік" саясат

СТА. Лусияның тек филиппин азаматтарынан тұратын құрамды алаңға шығару саясаты болды, яғни командаға тек шетелдік тегі жоқ ойыншыларды қабылдауға рұқсат берілді. Бұл көптеген PBA жанкүйерлері тарапынан сынға ұшырады, себебі СТА. Лусия командасын жақсартуға құлшынбайтын сияқты көрінді. Кейбіреулер осы саясатты іске асыруда Марлу Акиноны кінәлады. Акино 1999 жылы Аси Таулава, Эрик Менк және тағы басқалардың ПБА-ға келгенінен бері лигаға енген «жалған» шетелдік ойыншыларға қарсы белсенді күрескен, ол бұрын бірнеше Сенат комитетінің отырыстарына қатысқан. Тағы бір даулы мәселе – Алекс Кабагноттың жағдайы. Көптеген адамдар Кабагнотты АҚШ-та орта мектепті және жоғары білім алғаннан кейін филиппин-американдық деп санайды. Дегенмен, PBA оны Филиппинде туған және филиппиндық ата-аналары бар жергілікті ойыншы ретінде тіркеді. Ол 2005 жылғы PBA драфтында СТА. Лусия Риэлторс командасының екінші таңдауы болды. Бұл саясат кейіннен команда 2006 жылғы PBA драфтында филиппин-американдық Келли Уильямсты таңдағаннан кейін тоқтатылды.